1397 18 10 62 324

0 نقدی بر کتاب وفاداری و رهبری در جامعۀ اوایل دورۀ اسلامی و ترجمه‌های آن A Critical Review of the Book "Loyalty and Leadership in an Early Islamic Society" and Its Translations http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3749.html 0 جامعة اسلامی در قرون سوم و چهارم هجری به‌علت تسلط آل‌بویه، حکومت‌گران ایرانی و شیعی بر دستگاه خلافت عباسی سنی‌مذهب، دارای اهمیت است و به همین علت موردتوجه ایران‌شناسان و اسلام‌شناسان قرار گرفته است. تحقیق دربارة این دوره از تاریخ به شناخت دقیق از جامعة اسلامی، جامعة ایرانی، و هم‌چنین دیدگاه‌های اهل تسنن و تشیع نیاز دارد. کتاب متحده با رویکردی به دو مؤلفة رهبری و وفاداری در جامعة اسلامی و با تأکید بر دورة آل‌بویه نگاشته شده است. این‌که نویسنده تا چه‌اندازه توانسته است فهم دقیقی از تاریخ و فرهنگ ایران و اسلام ارائه دهد و مترجمان در رفع کاستی‌های مؤلف موفق عمل کرده‌اند سؤالاتی بوده که مقالة حاضر به‌روش تطبیقی درصدد نقد اثر و ترجمه‌های آن با دو رویکرد نقد درونی و بیرونی اقدام کرده است. نتیجه نشان می‌دهد که اثر باوجود داشتن نوآوری و خلاقیت در انتخاب بحث‌های اجتماعی، به‌علت عدم شناخت صحیح مؤلف از جامعة اسلامی و آداب و فرهنگ ایرانی، دچار اشکالاتی در فهم و انتقال آن شده است. درضمن ترجمة اول، به‌علت هم‌خوانی مترجمان به‌لحاظ تخصص علمی توانسته است ترجمة قابل‌قبول‌تری ارائه کند. 1 Islamic Society in the 3rd and 4th Hijri centuries is important due to the dominance of the Buyid dynasty, Iranian and Shiite rulers in the Sunni Abbasid caliphate system, so this matter has received the consideration of Iranian scholars, Orientalists, and Islamologists. The research and compilation about this period of history requires the accurate recognition of the Islamic society, Iranian society as well as the views of Sunnis and Shiites. For this reason, the Mottahedeh’s book, which takes approaches about the two components of loyalty and leadership, emphasizing the Buyid, deserves translation and critique. The present critique pertains to the content of the book in the original language. Since the translation of the book is important in the proper transmission of the concepts of history, culture, and the correction of the deficiencies in the original text, it evaluates two existing translations of the book by matching them with the original text as well as adapting the two translation texts. Result shows that lack of proper understanding about the Islamic society, the Iranian customs and culture, and the Buyid encountered problems in the text, despite the innovation and creativity in choosing social discussions. Although the translators of the first translation have not provided enough explanations to address the deficiencies of the content of the book, due to their consistency with the scientific expertise of the author, they have been able to provide more a reliable translation. 1 13 پروین ترکمنی‌آذر Parvin Turkemani Azar استاد پژوهشکدۀ علوم تاریخی، پژوهشگاه علوم انسانی Iran ptorkamanyazar@gmail.com criticism Loyalty Leadership Islamic Society of the Third and Fourth Hijri Buyi ابن‌اثیر، عزالدین ابی الحسن علی بن ابی الکرم (1399 ق/ 1979 م)، الکامل فی التاریخ، ج 8، بیروت: دار صادر.##ابن‌جوزی، جمال‌الدین ابی الفرج عبدالرحمن بن علی (1415 ق/ 1990 م)، المنتظم فی تواریخ الملوک و الامم، ج 8، حققه و قدم سهیل زکار، بیروت: دار الفکر.##ابن‌مسکویه رازی (1376)، تجارب الامم، ترجمة علی‌نقی منزوی، ج 6، تهران: توس.##فرای، ریچارد ن. (1358)، عصر زرین فرهنگ ایران، ترجمة مسعود رجب‌نیا، تهران: سروش.##کرمر، جوئل. ل. (1375)، احیای فرهنگی در عهد آل‌ بویه: انسان‌گرایی در عصر رنسانس اسلامی، ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن الضحاک بن محمود (1347)، زین الاخبار، مقابله و تصحیح و تحشیه و تعلیق عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.##ماوردی، ابوالحسن علی بن محمد بن حبیب (1383)، آیین حکم‌رانی، ترجمه و تحقیق حسین صابری، تهران: علمی و فرهنگی.##متحده، روی (1394)، تاریخ اجتماعی ایران در عصر آل‌بویه: وفاداری و رهبری در ادوار آغازین جامعة اسلامی، ترجمة محمد دهقانی، تهران: نامک.##متحده، روی پرویز (1388)، اوضاع اجتماعی در دورة آل‌بویه: وفاداری و رهبری در جامعة اسلامی سده‌های نخستین، ترجمة محمدرضا مصباحی و علی یحیایی، مشهد: خانة آبی.##متز، آدام (1364)، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری (رنسانس اسلامی)، ترجمة علیرضا ذکاوتی قره‌گزلو، تهران: امیرکبیر.##یعقوبی، احمد بن اسحاق (بی‌تا)، تاریخ الیعقوبی، 2 ج، بیروت: دار صادر.##Mottahedeh, Roy P. (2000), Loyalty and Leadership in an Early Islamic Society, London: I. B. Tauris.##

0 ترجمۀ نقادانة تراث A Critical Translation of Historical Texts (Torath) http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3750.html 0 تراث به مجموعة میراث ادبی و تاریخی گفته می‌شود که از نیاکان ما به ارث رسیده و طبیعتاً با حال‌و‌هوای ایشان نگارش یافته است. درطول تاریخ براثر تغییر و تحولاتی که در متن زبان به‌وجود آمده است، گاهی نگارش از نسلی به نسل دیگر دیگرگون شده و لذا فهم و درک نوشته‌های پیشینیان برای آیندگان سخت و دشوار گردیده است. هرچه متن نوشته‌شده قدیمی‌تر باشد مشکل افزایش می‌یابد. علاوه‌براین، وقتی قرار است چنین متونی ترجمه شوند، مشکل دوچندان می‌شود. طبیعی است که همة افراد نمی‌توانند به‌سراغ متون اصلی بروند و ناچارند از ترجمة آن‌ها استفاده کنند. در این‌جاست که نقش مترجم به‌عنوان واسطه بروز و ظهور می‌کند. به میزانی که مترجم در رشته‌ای که توان‌منداست ترجمه کند و به زبان مبدأ و مقصد اشراف داشته باشد، ترجمة او بیش‌ازپیش درست و روان خواهد شد. 1 Torath is said to be a collection of literary and historical heritage that has been inherited from our ancestors and naturally written with their condition. Throughout history, due to changes made in the language, sometimes writing has become different from generation to generation, and therefore it is difficult to understand the writings of the predecessors. The longer the text is older, the more difficult it is. In addition, the problem will be doubled when such texts should be translated. It is clear that all people cannot go to the original texts and have to use their translations. This is where the role of the translator as a mediator emerges. The translation will become more and more true and influent to the extent that the translator translates in a field that he has capability and has a mastery in the language of origin and destination. 15 27 حجت الله جودکی Hojatallah Judaki کارشناس ارشد رشتۀ تاریخ، پژوهش‌گر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی Iran judaki2002@yahoo.com Translation Historical Texts Critically Torath Literary and Historical Heritage ابن‌خردادبه، ابوالقاسم عبیدالله بن عبدالله (بی‌تا الف)، المسالک و الممالک، بی‌جا.##ابن‌خردادبه، ابوالقاسم عبیدالله بن عبدالله (بی‌تا ب)، المسالک و الممالک، ترجمة حسین قره‌چانلو، بی‌جا.##ابن‌خردادبه، ابوالقاسم عبیدالله بن عبدالله (بی‌تا ج)، المسالک و الممالک، ترجمة سعید خاکرند، تهران: مؤسسة مطالعات و انتشارات تاریخی میراث ملل.##ابن‌هشام (1350 ق)، سیرت رسول‌الله، ترجمة رفیع‌الدین اسحاق بن محمد همدانی (قاضی ابرقوه) با تصحیح و مقدمة اصغر مهدوی، تهران: خوارزمی.##ابن‌هشام (1391 ق)، زندگانی حضرت محمد (ص): خاتم النبیین (ص)، ترجمة سیدهاشم رسولی محلاتی، تهران: فرهنگ اسلامی.##ابن‌هشام (1392 ق)، سیرت محمد رسول ‌الله، ترجمة مسعود انصاری، تهران: مولی.##ابن‌هشام (1936)، السیرة النبویة، ‌تصحیح مصطفی السقا، ابراهیم الابیاری و عبدالحفیظ شلبی، مصر.##ازدی، ابومخنف لوط بن یحیی (1389 ق)، مقتل الحسین، ترجمة حجت‌الله جودکی، تهران: فهرست.##طبری، محمد بن جریر (بی‌تا الف)، تاریخ طبری، تصحیح محمدابوالفضل ابراهیم، القاهرة: دار الکتاب العربی.##طبری، محمد بن جریر (بی‌تا ب)، تاریخ طبری، ترجمة ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر.##کراچکوفسکى، ایگناتى یولیانوویچ (1379 ق)، تاریخ نوشته‌های جغرافیایی در جهان اسلامی، ترجمة ابوالقاسم پاینده، تهران: علمی و فرهنگی.##کراچکوفسکى، ایگناتى یولیانوویچ (1963 م)، تاریخ الادب الجغرافی العربی، تعریب صلاح‌الدین عثمان هاشم‏، القاهره.##محمدی ملایری، محمد (1379 ق)، تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، تهران: توس.##مقدسی، محمد بن احمد (1361 ق)، أحسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، ترجمة على‌نقى منزوى، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان.##مقدسی، محمد بن احمد (بی‌تا)، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، ترجمة علینقی منزوی، تهران: کومش.##

0 بررسی انتقادیِ پژوهش‌های هرمنوتیکی ـ پست‌مدرنیستی در‌باب تاریخ A Critical Examination of Postmodern - Hermeneutics Studies on History http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3751.html 0 دانش تاریخ، تاریخ‌نگاری، و معرفت تاریخی همواره یکی از موضوعات تحقیقاتی و مطالعاتی بسیار موردعلاقة صاحب‌نظران و اندیشمندان پست‌مدرن در غرب و برخی شارحان آن‌ها در ایران بوده است. اندیشه‌های پست‌مدرنیستی، که برآمده از نحله‌های فکری هرمنوتیکی بود، جنبشی علیه دیدگاه‌های به‌شدت پوزیتیویستی، قطعیت‌گرا، و عینیت‌باور به‌ویژه در علوم انسانی بود. صاحبان و واضعان این اندیشه، با بازتعریف دانش ‌تاریخ و معرفت تاریخی، مدعی شده‌اند که هرگونه شرح و توصیف رویدادهای گذشته در حکم ارائة تأویلی از آن‌هاست و گذشته هرگز به‌طور کامل و دقیق بازشناختنی نیست. اما واقعیت آن است که پذیرش و کاربست دیدگاه هرمنوتیکیـ پست‌مدرنیستی در تاریخ، در حکم رسیدن به شکاکیت مطلق و ویران‌کردن پایه‌های دانش تاریخ و بی‌اعتبارکردن آن است. ازاین‌رو، در این پژوهش تلاش شده تا این دیدگاه ویران‌گر و نسبیت‌گرا براساس متن سه کتاب رسالة تاریخ نوشتة بابک احمدی، بازاندیشی تاریخ نوشتة کیت جنکینز، و زمان و حکایت نوشتة پل ریکور ازنظر محتوا موردبررسی انتقادی قرار گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد دیدگاه هرمنوتیکیـ پست‌مدرنیستی تاریخ حاوی تناقضاتی است که هویداشدن آن‌ها محققِ تاریخ را در پذیرش مدعای این دیدگاه دچار تردید جدی خواهد کرد. 1 History, historiography, and historical knowledge are some of the favorite topics of postmodern scholars in the West and some of their exponents in Iran. Postmodernist ideas emerging from hermeneutical thought were a movement against positivist, deterministic, and objectivist views, especially in the humanities. The postmodern thinkers have defined history differently. In their view, any description of the events of the past is in the form of an interpretation of them, and the past is never fully and accurately recognizable. But the reality is that accepting and applying the hermeneutic postmodernist perspective in history means getting absolute skepticism and the destruction of the bases of the historical knowledge and its rejection. Hence, in this research, this devastating and relativistic view has been critically criticized on the basis of some of the main postmodern texts. The research findings indicate the postmodern hermeneutic view of history contains contradictions which do not allow the researchers to accept the history of this view. 29 43 امیرحسین حاتمی Amir Hossein Hatami عضو هیئت علمی گروه تاریخ، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، Iran hatami1361@gmail.com historical knowledge Hermeneutics Postmodernism Re-thinking of History History Mission Time and Fable احمدی، بابک (1387)، رسالة تاریخ؛ جستاری در هرمنوتیک تاریخ، تهران: مرکز.##استنفورد، مایکل (1384)، درآمدی بر تاریخ‌پژوهشی، ترجمة مسعود صادقی، تهران: دانشگاه امام صادق؛ سمت.##اشتراوس، لئو (1373)، حقوق طبیعی و تاریخ، ترجمة باقر پرهام، تهران: آگه.##تولان، مایکل (1386)، درآمدی بر روایت‌شناسی، ترجمة فاطمه علوی، تهران: سمت.##التون، ج. ر. (1383)، شیوة تاریخ‌نگاری، ترجمة منصوره اتحادیه، تهران: تاریخ ایران.##جنکینز، کیت (1384)، بازاندیشی تاریخ، ترجمة ساغر صادقیان، تهران: مرکز.##دیوید ام. بژه (1388)، تحلیل روایت و پیشاروایت، ترجمة حسن محدثی، تهران: دفتر مطالعه و توسعة رسانه‌ها.##رابرتز، جفری و دیگران (1389)، تاریخ و روایت، ترجمة جلال فرزانه دهکردی، تهران: دانشگاه امام صادق.##ریکور، پل (1383)، زمان و حکایت (کتاب اول)، ترجمة مهشید نونهالی، تهران: گام نو.##فی، برایان (1383)، پارادایم‌شناسی علوم انسانی، ترجمة مرتضی مردیها، تهران: پژوهشکدة مطالعات راه‌بردی.##وایت،‌ هایدن (1389 الف)، «طرح‌اندازیِ تاریخی و مسئلة حقیقت»، در: جفری رابرتز و دیگران، تاریخ و روایت، ترجمة جلال فرزانه دهکردی، تهران: دانشگاه امام صادق.##وایت،‌ هایدن (1389 ب)، «متنِ تاریخی به‌مثابة فراوردة ادبی»، در: جفری رابرتز و دیگران، تاریخ و روایت، ترجمة جلال فرزانه دهکردی، تهران: دانشگاه امام صادق.##Mink, Louis O. (1966), “The Autonomy of Historical Understanding”, History and Theory, vol. 5, no. 1.##Mink, Louis O. et al. (eds.) (1987), Historical Understanding, Ithaca: Cornell University Press.##White, Hayden V. (1973), Metahistory: the Historical Imagination in Nineteenth-Century Europe, Baltimore: Johns Hopkins University Press.##

0 در دفاع از تفکر: بررسی انتقادی سه اثر در زمینۀ روش تحقیق در تاریخ In Defense of Thought: A Critical Review of Three Works in the Field of Method of Research in History http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3752.html 0 امروزه بحث روش و روش‌شناسی یکی از سنجه‌های مهم علمیت هر رشتة علمی به‌شمار می‌رود. شاید اکنون بدون معرفت درموردروش و روش‌شناسی ادعای علمیت در هر علمی موردتردید باشد. پژوهش حاضر ضمن نقد سه اثر منتشرشده در حوزۀ روش تحقیق در تاریخ، یعنی روش تحقیق در تاریخ‌نگاری اثر جهانگیر قائم‌مقامی، درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ نوشتة علیرضا ملایی توانی، و روش پژوهش در تاریخ‌شناسینوشتة حسن حضرتی به ارزش‌یابی روش و روش‌شناسی و نسبت آن با تفکر در علم تاریخ پرداخته است. این نقد نشان می‌دهد که چه پی‌آمدهایی از اتخاذ ره‌یافت پوزیتیویستی در علم تاریخ متصور است. پذیرش الگوهای روش‌شناختی علوم طبیعی در تاریخ، تضعیف موضع نقد، تضعیف موضع اندیشه‌ورزی در علم تاریخ، نادیده‌انگاشتن نقش مورخ به‌عنوان دست‌کم بخشی از فرایند تولید علم تاریخ، و ... ازجمله تبعات اتخاذ ره‌یافت پوزیتیویستی در تاریخ است. بر این اساس، راه‌برد پژوهش کنونی آن است که تمهیداتی اندیشیده شود تا به‌واسطة آن تفکر در تاریخ به موضعی غالب تبدیل شود. مسئلة نوشتار حاضر این است که نسبتی مشخص بین علم تاریخ و تفکر برقرار سازد و در این راستا تعریف و تأویلی از علم تاریخ و روش‌شناسی تاریخی ارائه ‌شده که به تقویت تفکر استمداد برساند. 1 Today, the discussion of method and methodology is one of the important measures of science in any field of science. Perhaps now, without knowledge of the method and methodology the claim of science in every discipline is questioned.  In doing so, the present study criticizes three published works in the field of research method in the history, namely Research Method in Historiography by Dr. Jahangir Ghaem Maghami, An Introduction to Research Method in the History by Dr. Alireza Mollaiy Tavani and Method of Research in History by Dr. Hassan Hazratiand, evaluating the method and methodology and its relation with thinking in the history. This critique reveals the implications of adopting a positivist approach in the history. The adoption of the methodological patterns of natural sciences in history, weakening the position of criticism, Undermining the position of thought in history, ignoring the role of the historian as at least part of the process of producing history, etc. are the consequences of adopting a positivist approach in history. Accordingly, it is the current research strategy that arrangements are to be considered by that, thinking in history becomes the dominant position. The present article aims to establish a distinct relation between history and thought, and there is a definition and interpretation of history and historical methodology, advocating strengthening thinking. 45 64 یعقوب خزایی Yaghoub Khazaei استادیار تاریخ، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، Iran khazaei@hum.ikiu.ac.ir method methodology critique Positivism inductive method Theory philosophical thinking احمدی، بابک (1387)، رسالة تاریخ، تهران: مرکز.##استراوس، انسلم و جولیت کربین (1390)، مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریة زمینه‌ای، تهران: نشر نی.##انتخابی، نادر (1394)، «عباس اقبال و سرآغاز تاریخ‌نگاری مدرن در ایران»، نگاه نو، ش 106.##ببی، ارل (1381)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمة رضا فاضل، تهران: سمت.##برک، پیتر (1394)، تاریخ و نظریة اجتماعی، ترجمة حسین‌علی نوذری، تهران: طرح نقد.##پاکتچی، احمد (1391)، روش تحقیق عمومی، ویراستة مصطفی فروتن، تهران: دانشگاه امام صادق.##پاکتچی، احمد (1391)، نقد متن، ویراستة صالح زارعی، تهران: دانشگاه امام صادق.##پوپر، کارل ریموند (1375)، حدس‌ها و ابطال‌ها، ترجمة احمد آرام، تهران: چاپخانة حیدری.##جنکینز، کیت (1387)، بازاندیشی تاریخ، ترجمة حسین‌علی نوذری، تهران: آگه.##حضرتی، حسن (1380)، تأملاتی در علم تاریخ و تاریخ‌نگاری اسلامی، تهران: نقش جهان.##حضرتی، حسن (1390)، روش پژوهش در تاریخ‌شناسی؛ با تکیه بر اصول و قواعد رساله‌نویسی، تهران: پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی.##خزایی، یعقوب (1395)، «بررسی پدیدارشناختی مفهوم «وحشی»: با تکیه بر مفهوم وحشی در مطالعات تاریخی»، تاریخ فرهنگی، ش 29.##خزایی، یعقوب (1396)، «بایسته‌های صورت‌بندی نقد پدیدارشناختی»، مجموعه‌مقالات اولین همایش ملی نقد متون و کتب علوم انسانی.##خزایی، یعقوب (1396)، فرایند ساخت‌یابی نهاد زندان، تهران: آگه.##زرگری‌نژاد، غلامحسین (1379)، «رستم ‌الحکما، هذیان به‌جای تاریخ»، کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، س 4، ش 1، 2.##زرگری‌نژاد، غلامحسین (1385)، روزشمار تحولات ایران در عصر قاجاریه، تهران: مؤسسة مطالعات تاریخ معاصر ایران.##فی، برایان (1384)، فلسفة امروزین علوم اجتماعی، ترجمة خشایار دیهیمی، تهران: طرح نو.##قائم‌مقامی، جهانگیر (1358)، روش تحقیق در تاریخ‌نگاری، تهران: دانشگاه ملی ایران.##کارناپ، رودلف (1385)، فلسفه و نحو منطقی، ترجمة رضا مثمر، تهران: مرکز.##کالینگوود، ار. جی (1385)، مفهوم کلی تاریخ، ترجمة علی‌اکبر مهدویان، تهران: اختران.##کالینگوود، ار. جی (1391)، اصول تاریخ و نوشتارهای دیگر در فلسفة تاریخ، ترجمة عبدالرضا سالار بهزادی، تهران: نشر نی.##لوویت، کارل (1395)، معنا در تاریخ، ترجمة سعید حاجی ناصری و زانیار ابراهیمی، تهران: علمی و فرهنگی.##مگی، برایان (1386)، سرگذشت فلسفه، ترجمة حسن کامشاد، تهران: نشر نی.##ملایی توانی، علیرضا (1386)، درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ، تهران: نشر نی.##نوذری، حسین‌علی (1383)، نظریة انتقادی مکتب فرانکفورت در علوم اجتماعی و انسانی، تهران: آگاه.##هایدگر، مارتین (1390)، چه باشد آن‌چه خوانندش تفکر؟، ترجمة سیاوش جمادی، تهران: ققنوس.##هگل، گ. و. (1381)، عقل در تاریخ، ترجمة حمید عنایت، تهران: شفیعی. ##Gadamer, Hans Georg (1975), Truth and Method, London and New York: Continuum.##Heidegger, Martin (1985), History of the Concept of Time, trans. Theodore Kisiel, Indiana University Press.##Marius, Richard and Melvin E. Page (1989), A Short Guide to Writing about History, Harvard University.##Popper, Karl (1959), The Logic of Scientific Discovery, London and New York: Routledge.##Popper, Karl R. (1957), The Poverty of Historicism, United Kingdom: Psychology Press.##

0 ارزیابی کارکرد محتوای الکترونیکی در آموزش تاریخ در دانشگاه گام اول برای شناسایی بایسته‌های نقد محتوای الکترونیکی Reviewing the Function Electronic Content in History Learning in university (The First Step in Identifying Critical Electronic Content Requirements) http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3753.html 0 تعمیم سریع فناوری‌های آموزشی را می‌توان به یک انقلاب در عرصة آموزش تلقی کرد. بر همین اساس، به‌نظر می‌رسد برنامة آیندة نه‌چندان دور و حتی بسیار نزدیک «شورای بررسی متون و کتب درسی» توجه به بررسی محتواهای درسی الکترونیکی درکنار کتاب‌های چاپی است. گام آغازین در بررسی و نقد محتوای درسی الکترونیکی شناسایی ویژگی‌های عمومی و اختصاصی و نیز کارکردها و الزامات یک محتوای درسی الکترونیکی است. هدف این پژوهش تدوین بایسته‌ها و الزامات حاکم بر تولید محتوای الکترونیکی درسی دانشگاهی در رشتة تاریخ به‌منظور رسیدن به چگونگی نقد مناسب این‌گونه آثار است. بخشی از این مطالعات در حیطة چگونگی استفاده از امکانات چندرسانه‌ای در محتوای الکترونیکی برای آموزش تاریخ در دانشگاه است. بر این اساس، مسئلة اصلی این پژوهش چگونگی هم‌راستایی‌سازی آموزش تاریخ با قابلیت‌ها، شیوه‌ها، و ابزارهای آموزشی در نظام آموزش الکترونیکی و محتوای درسی الکترونیکی است. این بررسی، که با رویکرد توصیفیـ تحلیلی انجام شده است، نشان داد که ماهیت و محتوای دروس تاریخ هم‌راستایی بسیاری با آموزش الکترونیکی دارد. داده‌های این پژوهش می‌تواند دست‌مایة مناسبی برای تدوین شیوه‌نامة نقد محتوای الکترونیکی درسی به‌خصوص در رشتة تاریخ باشد. 1 The rapid generalization of educational technology can be seen as a revolution in education. Accordingly, the forthcoming, not too distant, in the "Council for the Study of Texts and Textbooks" seems to be the focus on examining the content of electronic textbooks along with printed books. The initial step in criticizing electronic content is identifying features, functions, and requirements of an electronic syllabus.The purpose of this research is to review the requirements and the production of academic electronic content in the field of history. This is an attempt to get an idea of how these works are appropriately criticized. A part of these studies is about how to use multimedia facilities in electronic content to teach history at the university. Based on this, the main issue of this study is how to align history teaching with the capabilities, methods, and tools of education in the electronic education system and electronic content. This study was conducted using descriptive-analytical method. This study showed that the nature and content of the history courses are very much aligned with e-learning. The data from this research can be a useful tool for developing a critique of electronic content, especially in the field of history. 65 88 هوشنگ خسروبیگی Hooshang Khosrobeigi دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور Iran kh_beagi@pnu.ac.ir E-learning history teaching electronic content اصلانی، سکینه (1388)، «الگوی روش تدریس فعال و مشارکتی درس تاریخ»، در: مجموعه‌مقالات راه‌کارهای آموزش تاریخ، به‌کوشش نصرالله صالحی، تهران: شورا.##بایلین، برنارد (1389)، گفت‌وگو با پروفسور برنارد بایلین پیرامون تاریخ‌آموزی و تاریخ‌نگاری، مترجم مرتضی نورائی، تهران: پژوهشکدة تاریخ اسلام.##برنبا، جی (1388)، «کاربرد زبان در آموزش تاریخ»، مترجمان محبوبه احمدیان اسدآبادی و زهرا ولی‌زاده، در: مجموعه‌مقالات راه‌کارهای آموزش تاریخ، به‌کوشش نصرالله صالحی، تهران: شورا.##بلک، جرمی و دونالد مک رایلد (1390)، مطالعة تاریخ، مترجم محمدتقی ایمان‌پور، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.##بوث، آلن (1394)، آموزش تاریخ در دانشگاهـ ارتقای سطح یادگیری و فهم، مترجم سیدمحسن علوی‌پور، تهران: سمت؛ دانشگاه فرهنگیان.##حقیقی، فهیمه‌سادات و مهران فرج‌اللهی (1393)، مبانی نظری آموزش باز و از راه دور، تهران: ارسطو.##زرین‌کوب، عبدالحسین (1362)، تاریخ در ترازو، تهران: امیرکبیر.##زندی، بهمن و فروزان دهباشی شریف (1392)، راه‌بردهای پردازش و تدوین محتوای آموزش الکترونیک، تهران: دانشگاه پیام نور.##سعید، نسیم و حسین زارع (1393)، روش تدریس پیشرفته، تهران: دانشگاه پیام نور.##صافی گلپایگانی، قاسم (1374)، عکس‌های قدیمی ایران، تهران: دانشگاه تهران.##صالحی، نصرالله (1388)، «روش آموزش تاریخ در دورة راه‌نمایی»، در: مجموعه‌مقالات راه‌کارهای آموزش تاریخ، به‌کوشش نصرالله صالحی، تهران: شورا.##غروی، مهدی (1342)، «استفاده از فیلم در تدریس»، مجلة آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت)، ش 9.##فرج‌اللهی، مهران و فروزان دهباشی شریف (1389)، رشد آموزش از راه دور در ایران و جهان، تهران: سمت.##فرج‌اللهی، مهران، محمدرضا سرمدی، و مژگان حیدری (1391)، مطالعة تطبیقی نظام‌های آموزش از دور، تهران: دانشگاه پیام نور.##فرج‌اللهی، مهران و مهدی معینی‌کیا (1394)، طراحی آموزش و یادگیری در عصر دیجیتال، تهران: دانشگاه پیام نور.##فرخزاد، پرویز (1384)، راه‌نمای پژوهش تاریخی (کتاب‌خانه‌ای)، تهران: طهوری.##فرمان‌فرماییان، منوچهر (بی‌تا)، سفری به ایران، مجموعه‌ای از نقاشی‌های لوئی امیل دو هوسه از مناظر و مردم ایران 1236-1238، تهران: بنیاد فرهنگ.##کامران‌ مقدم، شهین‌دخت (1358)، اصول و مبانی تاریخ، تهران: دانشگاه تربیت معلم.##کلارک، کلوین و ریچارد ای. میر (1388)، یادگیری الکترونیکی و علم آموزش، مترجمان داود کریم‌زادگان و زهرا جلال‌زاده، تهران: دانشگاه پیام نور.##هینتون، جی. اچ. (1388)، «وسایل کمک آموزشی دیداری»، در مجموعه‌مقالات راه‌کارهای آموزش تاریخ، به‌کوشش نصرالله صالحی، تهران: شورا.##اسناد##اسناد دانشگاه پیام نور، آموزش از راه دور و دانشگاه آزاد ایران.##اسناد دانشگاه پیام نور، اولین اساس‌نامة دانشگاه پیام نور. ##Easterling, Wayne and Robert Dalling (2008), “Physics Teaching Videos and Collections of Links”, The Physics Teacher, vol. 46, issue 5.##Lanctot, Catherine J. (2013), “Using Videos to Teach American Legal History”, American Journal of Legal History, vol. 53, issue 4.##Martinez, Angel Meseguer, Alejandro Ros-Galvez, and Alfonso Rosa-Garcia (2016), “Satisfaction with Online Teaching Videos: A Quantitative Approach”, Innovations in Education and Teaching International, vol. 54, issue 1.##Mc Isaac, M. S. and C. N. Gunawardena (1996), “Distance Education”, in D. H. Jonassen (ed.), Handbook of Research for Educational Communications and Technology: a Project of the Association for Educational Communications and Technology, New York: Simon and Schuster Macmillan.##Myllymäki, Mikko, Jari Penttilä, and Ismo Hakala (2014), “Producing Lecture Videos from Face-to-Face Teaching”, International Journal of Information and Education Technology, vol. 4.##

0 نقد و ارزیابی کتاب سیاست/ دانش در جهان اسلام هم‌سویی معرفت و ایدئولوژی در دورۀ سلجوقی Review of the Book "Politics of Knowledge in the Islamic World: The Convergence of Knowledge and Ideology in the Seljuq Period" http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3754.html 0 نوشتار حاضر جایگاه تبیینی و تفسیری کتاب سیاست/ دانش در جهان اسلام هم‌سویی معرفت و ایدئولوژی در دورة سلجوقی را از دو منظر ایجابی و سلبی نقد می‌کند. دورة حکومت سلجوقیان دورة متمایزی را در تاریخ ایران و جهان اسلام رقم زد. وضعیت فرهنگیِ جامعة اسلامی، به‌ویژه ازمنظر دانش و رابطة آن‌ها با نهاد سیاست در دورة سلجوقی، از وجوه ممتاز و کم‌تر شناخته‌شدة فرهنگ و تمدن اسلامی در این دوره است. مؤلف کتاب با استفاده از نظریه‌های لوئی آلتوسر و میشل فوکو چگونگی رابطة متقابل دو نهاد سیاست و دانش در دورة سلجوقی را بررسی کرده است. از نکات ممتاز این کتاب می‌توان به اهمیت موضوع و پردازش متفاوتِ مطلب و ترجمة سلیس و روان آن اشاره کرد. ازسوی‌دیگر، ناکامی در ارائة توصیفی یک‌دست و گویا از موضوع، تعمیم نامناسب، کم‌توجهی به ‌شیوة پژوهش تاریخی، وجود اغلاط محتوایی، برخی معادل‌یابی‌های نامناسب، و اغلاط چاپی در ترجمه را نیز می‌توان به‌منزلة نارسایی‌های کتاب دانست. 1 In this article, the explanatory and interpretative function of the book of "Politics of Knowledge in the Islamic World: The Convergence of Knowledge and Ideology in the Seljuq Period" has been criticized from two positive and negative aspects. The cultural status of the Islamic society, especially from the standpoint of knowledge and its relationship with the political institution in the Seljuq period, is one of the privileged and less known aspects of Islamic culture and civilization. The author of the book, using the theories of Louis Althusser and Michel Foucault, has examined the relationship between the two institutions of politics and knowledge in the Seljuq period. Some outstanding notes of the book were the importance of subject and its different productions of it, fluent and understandable translation, focus on an important, complex and new topic in the research, explanation and interpretation of the subject using a variety of historical and geographical sources. However, many imperfections can be found such as the failure to provide an understandable description of the subject, inappropriate generalization, and inattention to the historical research method, some intermittent themes in the original text, and some inappropriate equivalence, and topic and editing errors in translated text. 89 114 محسن رحمتی Mohsen Rahmati دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه لرستان Iran rahmati.mo@lu.ac.ir Politics of Knowledge in the Islamic World social history History of Iran Seljuqs ابن‌اثیر، عزالدّین علی (1399 ق)، الکامل فی‌ التاریخ، تصحیح کارل یوهانس تورنبرگ، بیروت: دار صادر.##ابن‌عبری، ابوالفرج گریگوریوس (1986)، تاریخ الزمان، نقلة الی العربیة إسحق أرملة، قدّم له جان موریس فییه، بیروت: دارالمشرق.##ابن‌عدیم، ابوالقاسم عمر بن احمد (1976)، بغیة الطلب فی تاریخ حلب، تحقیق علی سویم، آنقره: مطبعة الجمعیة التاریخیة الترکیة.##اصفهانی، عمادالدین کاتب (1318 ق)، زبدة النصرة و عصرة الفطرة، اختصره الفتح بن علی البنداری، القاهرة: دار الکتب العربیة.##اقبال، عباس (1338)، وزارت در عهد سلاطین بزرگ سلجوقی، به‌کوشش محمد‌تقی دانش‌پژوه و یحیی ذکاء، تهران: دانشگاه تهران.##بلخی، احمد بن سهل (1431 ق)، البدء و التاریخ، تحقیق سمیر شمس، بیروت: دار صادر.##بیهقی، ابوالحسن علی بن زید (1317)، تاریخ بیهقی، تصحیح احمد بهمنیار، تهران: فروغی.##بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین (1374)، تاریخ بیهقی، تصحیح علی‌اکبر فیاض، تهران: علم.##پریتساک، املیان (1385)، «فروپاشی امپراتوری اغوز یبغو»، ترجمة محسن رحمتی، پژوهش‌نامة تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، س 1، ش 4.##ثعالبی عبدالملک بن محمد (1990)، آداب ‌الملوک، تحقیق جلیل العطیة، بیروت: دارالغرب الاسلامی.##حسینی صدرالدین ابوالفوارس (1933)، اخبار الدولة السلجوقیة، تصحیح محمد شفیع، لاهور: دانشگاه پنجاب.##خاقانی شروانی، بدیل بن علی (1373)، دیوان اشعار، به‌کوشش ضیاءالدین سجادی، تهران: زوّار.##خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین (1353)، حبیب السیر فی اخبار افراد بشر، تهران: خیّام.##راوندی، علی بن سلیمان (1363)، راحة ‌الصدور و آیة السرور، تصحیح محمد اقبال، تهران: علی‌اکبر علمی.##رحمتی، محسن (1390)، «پی‌آمدهای اجتماعی مهاجرت سلجوقیان به خراسان»، فصل‌نامۀ تحقیقات تاریخ اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، س 1، ش 1.##رحمتی، محسن (1392)، «گسترش اسلام در قلمرو قرلق‌ها»، مجلة پژوهش‌های علوم تاریخی، دانشگاه تهران، دورة 5، ش 1، پیاپی 7.##رحمتی، محسن (1394)، «اسلام‌پذیری اغوزهای شمال سیحون در قرن چهارم هجری»، پژوهش‌نامة تاریخ اسلام، انجمن ایرانی تاریخ اسلام، س 5، ش 18.##صحرایی، قاسم و محمدرضا حسنی ‌جلیلیان (1389)، «بیهقی و ماجرای کوری امیرمحمد غزنوی»، مجلة پژوهش‌های تاریخی، دانشگاه اصفهان، دورة جدید، س 2، ش 3، پیاپی 7.##صفی، امید (1389)، سیاست دانش در جهان اسلام هم‌سویی معرفت و ایدئولوژی در دورة سلجوقی، ترجمة مجتبی فاضلی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.##کسایی مروزی (1370)، اشعار حکیم کسایی، به‌اهتمام مهدی درخشان، تهران: دانشگاه تهران.##منشآت (خطی)، کتاب‌خانة مرکزی دانشگاه تهران، نسخة عکسی شمارة 2257–2259.##میرخواند، محمد بن خاوندشاه (1339)، روضة الصفا، تهران: خیّام؛ پیروز.##نیشابوری، ظهیرالدین (1332)، سلجوق‌نامه، تصحیح اسماعیل افشار، تهران: کلالة خاور.##همدانی، رشیدالدین فضل‌الله (1960)، جامع التواریخ؛ ذکر تاریخ آل ‌سلجوق، تصحیح احمد آتش، آنکارا: انجمن تاریخ ترک.##Brandi, Linda (2005), Voices of American Muslims, New York: Hippocrene Books, Inc., By Linda Brandi Caetura with Introductory Essay and Interview with Omid Safi.##Peacock, A. C. S. (2010), Early Seljūq History, London: Routledge.##Pritsak, Omeljan (1981), “Die Karakhaniden”, in: Studies in Medieval Eurasian History, London: Variorum Reprints.##Safi, Omid (2006), The Politics of Knowledge in Premodern Islam; Negotiating Ideology and Religious Inquiry, Chapel Hill: The University of North Carolina Press.##Safi, Omid (2009), Memories of Muhammad: Why the Prophet Matters, New York: Harper One.##Safi, Omid (ed.) (2003), Progressive Muslims: On Justice, Gender, and Pluralism, Oxford: One World.##Safi, Omid (ed.) (2006), Voices of Change, vol. 5 in the 5 volume Series: Voices of Islam, Praeger.##

0 جایگاه مسئله در کارآمدی پژوهش‌های تاریخی The Place of the Issue in the Effectiveness of Historical Research http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3780.html 0 مسئله به‌عنوان دغدغه و ابهامی که پژوهش‌گر تاریخ از درون موضوع موردپژوهش استخراج کرده است و سعی در تبیین و تفسیر آن دارد از دو وجه قابل‌طرح است: یک وجه از مسئله که سخت با موضوع و ملاحظات زمانی گذشته درهم‌تنیده است چگونگی تحقق مسئله است. این وجه جنبۀ معلولیت و روند تحققی مسئله را در خود دارد و درپرتو دانش و تخصص تاریخ‌شناس و دیگر تاریخ‌شناسان متخصص در عصر موردمطالعه قابل‌طرح است؛ اما وجه علّی مسئله که به چرایی آن می‌پردازد، مقوله‌ای است که به‌طور مشخص با دانش و انگاره‌های ذهنی مرتبط با ملاحظات حیات تاریخ‌شناس مرتبط است و چه در طرح و چه پاسخ‌گویی ناظر به وضع موجود جامعۀ زیست‌بوم تاریخ‌شناس است. وجوه کاربردی دانش تاریخ و تداخل گذشته و حال در پژوهش تاریخ‌شناس و ماهیت بین‌رشته‌ای و میان‌رشته‌ای پژوهش او در این وجه از مسئله نمود پیدا می‌کند و حسب رویکرد گذشته‌گرا یا عصرگرای تاریخ‌شناس در طرح این وجه چرایی پژوهش‌های تاریخی را جهت می‌دهد. در این نوشتار با تأملی گذرا دربارۀ جایگاه مسئله و ماهیت روشی طرح آن دو رویکرد یادشده را در تبیین و طرح مسئله بررسی می‌کنیم و نسبت آن‌ها را با میزان کارآمدی دستاوردهای پژوهشی تاریخ‌شناسان موردتأمل قرار می‌دهیم. 1 As the concern and ambiguity that a historian has extracted from the subject under study and attempts to explain and interpret it, this issue can be articulated in two ways: one aspect of the issue that is strongly intertwined with the subject and past time considerations is how the issue is realized. This aspect involves the disability and the process of realization of the issue and can be considerable in the light of the knowledge and expertise of the historian and other specialist historians in the age of study, but the causal aspect of the issue that deals with the cause of it is a category specifically associated with the subjective knowledge and ideas related to the considerations of the historian’s life and shows the status quo of the historian’s ecosystem whether in design or in response. The applied aspects of the knowledge of history and the interplay of past and present in the research of the historian, and the interdisciplinary nature of his research emerge in this aspect of the issue. This aspect, according to the historian’s past-oriented or modernist approach to the design, directs the reason for historical research. In this article, with a brief reflection on the status of the issue and the nature of its design, we examine the two approaches in explaining and designing the issue, and we reflect on their relevance to the effectiveness of historians’ research achievements. 115 129 سید ابوالفضل رضوی Seyed Abolfazl Razavi دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه خوارزمی Iran abolfazlrazavi@khu.ac.ir History historian Research Topic Research Issue Effectiveness of History Research ازکیا، مصطفی و علیرضا دربان آستانه (1382)، روش‌های کاربردی تحقیق، تهران: کیهان.##پمپا، لئون (1379)، «فلسفۀ تاریخ: چهارچوب‌های اساسی در آموزش فلسفۀ مدرن تاریخ»، در: فلسفۀ تاریخ؛ روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری، ترجمه و تدوین حسینعلی نوذری، تهران: طرح نو.##پیران، پرویز (1372)، «مفهوم تام و تمام انسان، نگاهی به دیدگاه تاریخ‌نگاری آنال»، در: سرمایه‌داری و حیات مادی، 1800- 1400، فرنان برودل، ترجمۀ بهزاد باشی، تهران: نشر نی.##حافظ‌نیا، محمدرضا (1384)، مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران: سمت.##حبیبی، رضا (1386)، درآمدی بر فلسفۀ علم، قم: مؤسسۀ آموزشی امام خمینی.##حضرتی، حسن (1390)، روش پژوهش در تاریخ‌شناسی با تأکید بر اصول و قواعد رساله‌نویسی، تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی.##حقی، علی (1384)، روش‌شناسی علوم تجربی: پژوهشی تطبیقی، تاریخی، انتقادی، تهران: سعاد.##خلیلی شَوَرینی (1386)، ساوش، روش‌های تحقیق در علوم انسانی، تهران: یادوارۀ کتاب.##دورتیه، ژان فرانسوا (1390)، علوم انسانی: گسترۀ شناخت‌ها، ترجمۀ مرتضی کتبی، جلال‌الدین رفیع‌فر، ناصر فکوهی، تهران: نشر نی.##رضوی، ابوالفضل (1395)، «رویکرد میان‌رشته‌ای و معاصریت فهم تاریخی»، در: مجموعۀ مقالات اولین همایش بین‌المللی ضرورت گفت‌وگو در علوم انسانی، مطالعات میان‌رشته‌ای، تهران: دانشگاه خوارزمی.##طاهری، ابوالقاسم (1386)، روش تحقیق در علوم سیاسی، تهران: قومس.##فروند، ژولین (1372)، نظریه‌های مربوط به علوم انسانی، ترجمۀ علی‌محمد کاردان، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##کار، ادوارد هالت (1378)، تاریخ چیست، ترجمۀ حسن کامشاد، تهران: خوارزمی.##کالینگوود، رابین جورج (1385)، مفهوم کلی تاریخ، ترجمۀ علی‌اکبر مهدیان، تهران: اختران.##ملایی توانی، علیرضا (1386)، درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ، تهران: نشر نی.##منصوربخت، قباد (1387)، «مسئلۀ اصلی تحقیق (تأملی روش‌شناختی در مفاهیم بنیادین تحقیق)»، پژوهش‌نامۀ علوم انسانی، ش 58.##هیوز، استوارت (1381)، آگاهی و جامعه، ترجمۀ عزت‌الله فولادوند، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.##

0 تحلیل و نقد شیوه و رویکرد تاریخ‌نگاری سبط ابن‌جوزی در گزارش واقعۀ عاشورا براساس کتاب تذکرة الخواص Analyzing the Method and Approach of the Historiography by Sebt Ibn-e-Jozi in the Report of Ashura Incident based on the Book of ''Tazkera-al Khavas'' http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3759.html 0 پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل شیوه و سبک تاریخ‌نگاری یکی از عالمان و مورخان نیمة نخست قرن هفتم نامور به شمس‌الدین یوسف بن قِزاوغلی معروف به «سبط ابن‌جوزی» می‌پردازد. باتوجه‌به آن‌که این مورخ شیوه و رویکرد خاصی در گزارش واقعة عاشورا و حوادث و مسائل پیرامونیِ آن دارد، بررسی و تحلیل گزارش وی نکات قابل‌ توجه و تأملی را فراروی محققان قرار می‌دهد. افزون‌براین، نویسنده در گزارش عاشورا، از منابع و مقاتلی بهره برده است که اکنون در دست‌رس نیست؛ بنابراین، مطالعه و واکاویِ گزارش او، افزون‌برآن‌که آگاهیِ نسبی از ساختار و محتوای آن‌ها را برای اندیشه‌ورزان تاریخ فراهم می‌سازد، تاحدودی نیز احیا و بازسازی آن‌ها را با کمک آثار دیگر فراهم می‌کند. 1 The present research introduces and criticizes the book ''Tazkera-al Khavas'', written by one of the scholars and historians of the seventh century, called Shams Aldin Yusof Ibn Qeazveghli, known as Sebt Ibn-Juzi. Since he has a special method and approach in the report of Ashura and the incidents about it, analyzing his report brings forth remarkable points for the other researchers. Furthermore, the author uses sources in the report of Ashura that are not available now; therefore, expounding his report, not only gives the historian scholars a relative awareness of the structure and contents, but also prepares the ground to reproduce the other works of historians. 131 145 محسن رنجبر Mohsen Ranjbar استادیار گروه تاریخ، مؤسسة آموزشی و پژوهشیِ امام خمینی (ره) Iran ranjbar@qabas.net Tazkera-al Khavas Sebt Ibn-Jozi Ashura incident Imam Hussain (p.b.u.h) ابن‌اثیر، عزالدین ابوالحسن علی بن ابی الکرم (1385ق)، الکامل فی التاریخ، بیروت: دار صادر.##ابن‌حجر عسقلانی، شهاب‌الدین احمد بن علی (1404 ق)، تهذیب التهذیب، بیروت: دار الفکر.##ابن‌سعد، محمد (1408 ق)، «ترجمة الحسین (ع) و مقتله»، تحقیق سیدعبدالعزیز طباطبایی،‌ مجلة تراثنا، ش 10.##ابن‌عساکر، علی بن حسن بن هبةالله شافعی (1414 ق)، ترجمة الامام الحسین† من تاریخ دمشق، تحقیق محمدباقر محمودی، قم: مجمع احیاء الثقافة الاسلامیة.##ابن‌عماد حنبلی دمشقی، شهاب‌الدین ابوالفلاح عبدالحی بن احمد (1406 ق)، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، تحقیق عبدالقادر و محمود ارنؤوط، بیروت: دار ابن‌کثیر.##ابن‌ندیم، ابوالفرج محمد بن ابی‎یعقوب اسحاق (بی‌تا)، کتاب الفهرست، تحقیق رضا تجدد، بی‌جا.##ابن‌واضح یعقوبی، احمد بن ابی‎یعقوب بن جعفر (بی‌تا)، تاریخ الیعقوبی، بیروت: دار صادر.##بلاذری، احمد بن یحیی (1417 ق)، کتاب جمل من انساب الاشراف، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت: دار الفکر.##جمعی از محققان (1374 ش)، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج 3، تهران: مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.##خوارزمی، ابوالمؤید موفق بن احمد (اخطب خوارزم) (1418ق)، مقتل الحسین†، تحقیق محمد السماوی، قم: دار انوار الهدی.##ذهبی، شمس‌الدین محمد بن احمد (1374 ق)، تذکرة الحفاظ، بیروت: دار التراث العربی.##ذهبی، شمس‌الدین محمد بن احمد (1382 ق)، میزان الاعتدال فی نقد الرجال، تحقیق علی‌محمد بجاوی، بیروت: دار المعرفة.##ذهبی، شمس‌الدین محمد بن احمد (1407 ق)، تاریخ الاسلام، تحقیق عمر عبدالسلام تدمری، بیروت: دار الکتاب العربی.##ذهبی، شمس‌الدین محمد بن احمد (1413 ق)، سیر أعلام النبلاء، تحقیق جمعی از محققان، بیروت: مؤسسة الرسالة.##سبط ابن جوزی، شمس‌الدین ابوالمظفر یوسف بن حسام الدین قِزاوغلی بن عبدالله (1426 ق)، تذکرة الخواص من الامة بذکر خصائص الائمة (ع)، تحقیق حسین تقی‌زاده، مرکز الطباعة و النشر للمجمع العالمی لاهل البیت (ع).##سزگین، فؤاد (1412 ق)،‌ تاریخ التراث العربی، نقله الی العربیة: محمود فهمی حجازی (المجلد الاول: الجزء الثانی فی التدوین التاریخی)، قم: مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی.##سیدابن‌طاووس، علی بن موسی بن جعفر (1383 ش)، الملهوف علی قتلی الطفوف، تحقیق و تقدیم فارس تبریزیان (الحسّون)، تهران: دار الاسوة.##صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی (1368 ش)، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، قم: منشورات الرضی.##طبری، محمد بن جریر (1387 ق)، تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت: دار التراث.##طوسی، محمد بن الحسن (1415 ق)، رجال الطوسی، تحقیق جواد قیومی، قم: مؤسسة النشر الاسلامی.##مزّی، جمال‌الدین ابوالحجاج یوسف (1406 ق)، تهذیب الکمال فی أسماء الرجال، تحقیق بشار عواد معروف، بیروت: مؤسسة الرسالة.##مستوفی هروی، محمد بن احمد (1372 ش)، ترجمة الفتوح، تحقیق غلام‌رضا طباطبایی مجد، تهران: انقلاب اسلامی.##مسعودی، علی بن الحسین (1409 ق)، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق اسعد داغر، قم: دارالهجرة.##مقرَّم، سیدعبدالرزاق (1422 ق)، السیدة سکینة، بیروت: دار الاضواء.##

0 نقد رویکردهای راجر سیوری در تاریخ صفویان The Criticism of Roger Mervyn Savory’sApproaches to Safavid History http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3760.html 0 درمیان محققان تاریخ صفوی نام راجر سیوری نامی دیرین و آشناست و اغلب در مباحث تاریخ صفویه از وی یاد شده است. پیش‌گامی او باعث شده تا مطالعات صفوی، به‌خصوص در ایران، تحت سیطرة او درآید و نویسندگان ایرانی و مستشرقان در این زمینه مکرر به او استناد جویند. در ذهن عده‌ای از محققان، سیوری به‌عنوان محققی توان‌مند و صفویه‌شناس برجسته شناخته شده است و او حتی خود به مرجع تاریخ صفوی تبدیل شده است. سیوری نیز با نوشتن آثار متعدد و مکرر چنین گمانی را دربارة خود القا کرده است و درحالی‌که بررسی دقیق و بی‌طرفانة نوشته‌های او آن را اثبات نمی‌کند. مهم‌ترین نوشته‌های او مأخوذ از کتاب تاریخ عالم‌آرای عباسی است که با تحقیقات دیگری از معاصران تکمیل شده است. اطلاعات و نظرات او از تاریخ صفویان یک‌سویه و متأثر از منابع رسمی صفویان و توأم با اغراق، تحسین، و تمجید است. این نوشته بنا دارد پاره‌ای از سرچشمه‌های بینشی و نظرات کلیشه‌ای سیوری را به بحث گذارد تا اثبات گردد نوشته‌های سیوری تکراری، غیرتحقیقی، و بیش‌تر مأخوذ از منابع رسمی صفویان یا به‌عبارت بهتر رونویسی از آن‌هاست. 1 As long as the researchers of the Safavid history are concerned, the name of Roger Mervyn Savory is a historian whose name is well known and familiar to all. He is a author whose name has repeatedly been a led in the majority of works full of replicas in the Safavid history. His career has led Safavids studies, especially in Iran, under his control, and the Iranian and Orientalism researchers in this field repeatedly cite him. In the minds of some researchers, Savory is known as a powerful researcher and distinguished Safavidologist, and he has even become himself a reference point for the Safavid history. He has also been introduced by such frequent and repeated writings about himself. However, his accurate and impartial examination of his writings does not prove it. His most important writings are based on the book of the history of the Alamara-i Abbasimi, which was complemented by other researchers of contemporaries. His information and views on the history of the Safavids are one-sided, influenced by the official Safavid sources, and are supposedly exaggerated. This article aims to prove some sources of Savory's insight in a documented way that his writings are non-investigative. He has more to transcribe the sources of Safavid history. 147 169 علی سالاری شادی Ali Salarishadi دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه ارومیه Iran alisalarishadi@yahoo.com History of the Safavids Savory Iskandar Beg Munshi Minorsky History of Iran in the Safavid era اسکندربیگ منشی (1334)، تاریخ عالم‌آرای عباسی، تصحیح ایرج افشار، 2 ج، تهران: مؤسسة مطبوعاتی امیرکبیر.##اسکندربیگ منشی (1377)، تاریخ عالم‌آرای عباسی، ‌تصحیح محمداسماعیل رضوانی، 3 ج، تهران: دنیای کتاب.##بوداق منشی قزوینی (1378)، جواهر الاخبار، مقدمه و تصحیح محسن بهرام‌نژاد، تهران: میراث مکتوب.##پطروشفسکی و دیگران (1354)، تاریخ ایران از دوران باستان تا پایان سدة هجدهم، ترجمة کریم کشاورز، تهران: پیام.##جنابدی، میرزابیگ (1378)، روضة الصفویه، به‌کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: موقوفات افشار.##جهانگشای خاقان (1364)، مقدمة اللهدتا مضطر، اسلام‌آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.##رحیم‌لو، یوسف (1383)، «تضادها و تعارض‌ها‌ی ساختاری در حاکمیت صفوی»، مجموعه‌مقالات ایران‌زمین در گسترة تاریخ صفوی، به‌کوشش مقصودعلی صادقی، دانشگاه تبریز.##سالاری شادی، علی (1386)، «بازتاب جنگ چالدران در تاریخ‌نگاری صفوی»، فصل‌نامة مطالعات و تحقیقات تاریخی، ش 15، دانشگاه فردوسی مشهد.##سالاری شادی، علی (1388)، «بررسی نقش شاه‌اسماعیل در ایجاد حکومت صفوی»، تاریخ ایران و اسلام، مجلة علمیـ تخصصی تاریخ،س 3، ش 6، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه لرستان.##سالاری شادی، علی (1388)، «احوال و مناسبات صدرالدین صفوی و نقد افسانة قاسم انوار»، پژوهش‌های تاریخی (علمیـ پژوهشی)، دورة جدید، ش 1، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان.##سالاری شادی، علی (1393)، «نقد و بررسی نظریه‌های موجود دربارة تشکیل حاکمیت صفوی»، تاریخ‌‌‌نامة ایران بعد از اسلام،س 5، ش 9، دانشگاه تبریز.##سرور، غلام (1374)، تاریخ شاه‌اسماعیل صفوی، ترجمة آرام و غفاری‌فرد، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##سومر، فاروق (1371)، نقش ترکان آناطولی در تشکیل حکومت صفوی، ترجمة احسان اشراقی و محمدتقی امامی، تهران: گستره.##سیوری، راجر (1374)، «تحلیلی از تاریخ و تاریخ‌نگاری دورة صفوی»، ایران‌نامه، مجلةتحقیقات ایران‌شناسی، س 13، ش 3.##سیوری، راجر (1382)، «تحقیقاتی در تاریخ ایران عصر صفوی»، مجموعه‌مقالات، ترجمة عباسقلی فرد و محمدباقر آرام، تهران: امیرکبیر.##سیوری، راجر (1385)، «دولت و سیاست اداری در دورة صفوی»، اصفهان در مطالعات ایرانی، به‌کوشش رناتا هولود، ترجمة محمدتقی فرامرزی، تهران: فرهنگستان هنر.##سیوری، راجر (1363)، ایران عصر صفوی، ترجمة احمد صبا، تهران: کتاب تهران.##سیوری، راجر و دیگران (1380)، صفویان، ترجمة یعقوب آژند، تهران: مولی.##عاشق پاشازاده (1332 ق)، تواریخ آل عثمان، استانبول: عامره.##غفاری قزوینی، احمد (1343)، تاریخ جهان‌آرا، با مقدمة حسن نراقی، تهران: کتاب‌فروشی حافظ.##فلسفی، نصرالله (1382)، «جنگ چالدران»، چند مقالة تاریخی و ادبی، تهران: وحید.##فیگوئروا، دن گارسیا (1363)، سفرنامة دن گارسیا، ترجمة غلامرضا سمیعی، تهران: نشر نو.##قمی، قاضی احمد (1359)، خلاصة التواریخ، تصحیح احسان اشراقی، تهران: دانشگاه تهران.##کاشفی، مولانا فخرالدین علی (1356)، رشحات عین الحیات، با مقدمه و تصحیح و حواشی علی‌اصغر معینیان، تهران: نیکوکاری نوریابی.##کویین، شعله (1387)، تاریخ‌نویسی در روزگار فرمان‌روایی شاه‌عباس، ترجمة منصور صفت‌گل، تهران: دانشگاه تهران.##لویی بلان، لوئیس (1375)، زندگی شاه‌عباس، تهران: اساطیر.##مته، رودی (1394)، زوال و سقوط اصفهان، ترجمة مانی صالحی علامه، تهران: نامک.##منجم یزدی، ملاجلال‌الدین (1366)، تاریخ عباسی (روزنامة ملاجلال)، به‌کوشش سیف‌اله وحیدنیا، تهران: وحید.##

0 گذار از جهان هرودوتی به جهان پلوتارخوسی: آسیب‌شناسی ترجمه‌های فارسی متونِ کهن بنیادین دنیای باستان Transition from Herodotus to Plutarchus World: Pathology of Persian Translations of Classical Texts http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3762.html 0 در پژوهش‌های تاریخ ایران باستان، که کمبود اطلاعات اعم‌ از نوشته‌های مورخان کلاسیک، پوست‌نوشته‌ها، و سنگ‌نوشته‌ها، به مفهومی دیگر داده‌های مادی (باستان‌شناختی) و مکتوب، مورخ را در تحلیل صحیح و دقیق آن دوره دچار مشکل می‌کند، ترجمۀ یک اثر کلاسیک مربوط به دوره‌ای خاص چنان اهمیت می‌یابد که فقط با انتشار یک اثر در این حوزه اطلاعات و داده‌های تاریخی به‌گونه‌ای دیگر تفسیر و تعبیر خواهند شد. ازاین‌رو، روشن است که ترجمۀ آثار کلاسیک یونانی و لاتین اهمیتی دوچندان می‌یابد و شایسته است که مترجم، افزون‌بر احاطۀ کامل بر دورۀ تاریخی متن موردنظر، بکوشد با وقوف کامل بر سبک و اسلوب نگارش نویسنده وفاداری به متن را تمام و کمال حفظ کند. این پژوهش بر آن است با بررسی تطبیقی ترجمه‌های دو مورخ کهن یونان و روم باستان، هرودوت هالیکارناسی و پلوتارخوس خرونه‌ای، راه‌کارهایی را برای جلوگیری از خطای پژوهشی مترجمـ محققان ارائه دهد. 1 In the studies related to Ancient Iran, the lack of data including classical historians’ texts, parchments, inscriptions, as well as thearcheological and literary evidence documents make the historians face problems in analyzing precisely. Translation of a classical work related to a special period has an importance that the historical data will be interpreted in other ways. Thus, it is clear that translation of classical Greek and Latin works have double importance. In addition to a complete focus on the historical period of the text, it is worthwhile to see that the translator tries to be completely loyal to the text with a full knowledge of author’s style. In this research, it aims to give the ways in order to prevent translator and researcher’s mistakes by comparative studies of two ancient historians from ancient Greece and Rome, Herodotus Halicarnassus and Plutarchus Chaeronea. 171 185 اسماعیل سنگاری Esmaeil Sangari دکترای تاریخ زبان‌ها و تمدن‌های دنیای باستان، دانشگاه لیون، استادیار گروه تاریخ و ایران‌شناسی دانشگاه اصفهان Iran esm_sangari@yahoo.com Ancient texts Pathologyof Translation Herodotus Halicarnassus Plutarchus Chaeronea بویس، مری (1375)، تاریخ کیش زرتشت: هخامنشیان، ترجمۀ همایون صنعتی­زاده، ج 2، تهران: توس.##پورجوادی، نصرالله (1389)، دربارۀ ترجمه، برگزیدۀ مقاله­های نشر دانش، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##ثاقب‌فر، مرتضی (1389)، تاریخ هرودوت، 2 ج، تهران: اساطیر.##سنگاری، اسماعیل (1393)، تاریخ هرودوت (کلیو): مادها و هخامنشیان تا فرجام کوروش کبیر (هم‌راه با مقدمه، حواشی، توضیحات، و ضمائم)، ج 1، تهران: پارسه.##سنگاری، اسماعیل (1384)، «نقدی بر تاریخ هرودوت، ج 1: کلیو»، نامۀ ایران باستان: مجلۀ بین­المللی مطالعات ایرانی، س 5، ش 1 و 2.##سنگاری، اسماعیل (زیر چاپ)، تاریخ­نگاری و تاریخ­نگری در دنیای باستان، تهران: پارسه.##صفوی، کورش (1382)، هفت گفتار دربارۀ ترجمه، تهران: کتاب ماد (وابسته به نشر مرکز).##صفوی، کورش (1369)، شیوۀ نقد ترجمه، در کنفرانس بررسی مسائل ترجمه، تبریز: دانشگاه تبریز.##مازندرانی، وحید (1343)، تواریخ هرودوت، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.##مازندرانی، وحید (1378)، هرودوت (تواریخ)، تهران: افراسیاب.##مشایخی، رضا (1338)، حیات مردان نامی اثر پلوتارک، 4 ج، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.##نجفی، ابوالحسن (1389)، «مسئلۀ امانت در ترجمه»، در: دربارۀ ترجمه، برگزیدۀ مقاله­های نشر دانش، زیرنظر نصرالله پورجوادی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##هدایتی، هادی (1336-1341)، تاریخ هرودوت (جلدهای اول تا ششم)، 6 ج، تهران: دانشگاه تهران.##Bernadotte, Perrin (1965), Moralia: On the Malice of Herodotus, vol. xi, trans. L. Pearson and F. H. Sandbach, Loeb Classical Library, Harvard University Press.##Briant, P. (1990), “Hérodote et la société Perse”, in Giuseppe Nenci et Olivier Reverdin (eds.), Hérodote et les peuples non grecs, Entretiens sur l’Antiquité classique, t. XXXV, Genève.##Briant, P. (1996), L’empire Perse de Cyrus à Alexandre le Grand, Paris: Fayard.##Courier, Paul-Louis (1882), Fragments d’une traduction nouvelle d’Hérodote, Paris.##Dain, A. (1962), Hérodote, Introd. A. Dain, Les Belles Lettres, 2 vols.##Hérodote (1970), Histoires: Livre I (Clio), texte établie et traduit par Ph.-E. Legrand, Société d’Édition “Les Belles Lettres”, Paris.##Plutarch (1926), Lives, Volume XI: Aratus, Artaxerxes, Galba, Otho, Trans. by Bernadotte Perrin, Loeb Classical Library, Harvard University Press.##Plutarque (1979), Vies, Tome: XV: Artaxerxès, Aratos, Galba, Othon, texte établie et traduit par Emile Chambry and Robert Flacelière, Société d’Édition “Les Belles Lettres”, Paris.##Plutarque (1988), Les Œuvres Morales: De la Malignité d’Hérodote, Tome IV, Traduites du Grec par D. Ricard, Paris, MDCCCXLIV.##Plutarque, Les Vies des Hommes Illustres, Traduction de Jacques Amyot, texte établie et annoté par Gérard Walter, Bibliothèque de la Pléiade, Paris.##Sharrock, A. and R. H. Ash (2002), “Herodotus”, in: Fifty Key Classical Authors, London and New York: Routledge, Taylor & Francis Group.##

0 نقدی بر کتاب کیسانیه (تاریخ، ادبیات) Review and Criticism of the Book Kissaaneiae (History and Literature) http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3763.html 0 موضوع این مقاله نقد و بررسی آرای وداد القاضی، مؤلف کتاب کیسانیه، دربارة مذهبکیسانیه است که به‌روش توصیفیـ تحلیلی و با استناد به منابع انجام شده است. باتوجه‌به تسلط وداد القاضی بر ادبیات عرب، او به‌خوبی از عهدة استفاده از منابع متقدم عربی و اسناد خطی مربوط به موضوع برآمده است. مؤلف از اشعار شاعران کیسانی و هم از دیدگاه‌ها و ردیه‌های مخالفان آنان برای تحلیل نقاط تاریک تاریخ کیسانیه بیش‌ترین بهره را برده و به خلاقیت‌های مهمی دست یافته است. اما باوجوداین برای بررسی نقاط مبهم تحولات مربوط به کیسانیان گمان‌هایی را در اثرش مطرح کرده است که برخی از آن‌ها با شواهد تاریخی هم‌خوانی ندارد. مؤلف عبدالله بن سبا را، که محققان دربارة وجود تاریخی وی تردید جدی دارند، واقعیت تاریخی دانسته و در موارد بسیاری اقدامات سبئیه را محور بحثش قرار داده است. او سخنان علی (ع) دربارة فرزندش، محمد، را هم جامع بررسی نکرده است. هم‌چنین مؤلف برخی اقدامات غالیان پس از مختار را به خود وی نسبت داده است. وداد القاضی در بحث از تطور مفهوم رجعت و غیبت، از کنکاش آیات قرآنی و روایات نبوی در این ‌باره غفلت ورزیده است. 1 This article aimed to investigate Vedad-al-Ghazi's views, the author of the book entitled as "Kissaniah Sect". This study was based on descriptive-analytic approach and was documented upon the references. Since Vedad-al-Ghazi was proficient in Arabs literature, he could successfully exploit traditional Arabic references and hand-written documents about Kissaniah Sect. He has used Kissaniah's poems and the opposite views to analyze dark points of Kissaniah's history and has gained important creativities in this regard. To investigate the ambiguous points related to Kissaniah, he has proposed some speculations which are not in accordance with history.  He has mentioned that Abdellahibn Saba was a real person, contrary to the doubts about his historical existence. He has also argued many Sabiah's activities. He has not investigated Ali's (PBUH) statements about his son, Mohammad. Furthermore, he has assigned many activities done by Ghaliah to Mokhtar himself. Vedad-al-Ghazi has ignored to investigate holy Quran verses and Prophet Mohammad's statements to describe the concepts of Rajath and Al-gayba. 187 208 علی اکبر عباسی Ali-Akbar Abbasi استادیار گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان Iran aa_abbasi_z@yahoo.com Abdellahibn Saba Kissaniah Mohammad ibnHanafiah Mokhtar Vedad-al-Ghazi قرآن کریم.##ابن ابی الحدید، عبدالحمید بن هبه الله (1337)، شرح نهج‌البلاغه، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ج 1 و 20، قم: کتاب‌خانة آیت الله مرعشی نجفی.##ابن‌اثیر الجزری، ابوالحسن علی (1385/ 1965)، الکامل فی التاریخ، ج 4، بیروت: دار صار.##ابن‌اثیر الجزری، ابوالحسن علی (1409 ق)، اسد الغابة فی معرفة الصحابة، ج 5، بیروت: دار الفکر.##ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی (1412 ق)، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا، ج 3، بیروت:دارالکتب العلمیة.##ابن‌حجر عسقلانی، احمد بن علی (1415 ق)، الاصابة فی معرفة الصحابة، تحقیق عادل احمد عبدالموجود، ج 1، بیروت:دارالکتب العلمیة.##ابن‌عبدالبر، ابوعمر یوسف بن عبدالله (1412 ق)، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، ج 4، بیروت: دار الجیل.##اشعری قمی، سعد بن عبدالله (1360 ق)، المقالات و الفرق، تهران: علمی و فرهنگی.##الهی‌زاده، محمدحسن (1381)، «جستاری در وراثت اعمام و وراثت بنات»، فصل‌نامة تاریخ اسلام، دانشگاه باقرالعلوم، ش 10.##بلاذری، احمد بن یحیی (1417 ق)، انساب الاشراف، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلی، ج 3، بیروت: دار الفکر.##بهرامی، روح‌الله (1394)، کیسانیه، جریان‌های فکری و تکاپوهای سیاسی، تهران: پژوهشگاه تاریخ اسلام.##تیجانی تونسی، محمد (1389)، هم‌راه با راستگویان، ترجمة محمدجواد مهری، قم:بنیاد معارف اسلامی.##دینوری، ابوحنیفه احمد بن داود (1960)، اخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر، مراجعه جمال‌الدین الشیال، مصر: وزارة الثقافة الاسلامیة.##زرین‌کوب، عبدالحسین (1369)، بامداد اسلام، تهران: امیرکبیر.##زرین‌کوب، عبدالحسین (1368)، تاریخ مردم ایران، ج 2، تهران: امیرکبیر.##صفری فروشانی، نعمت‌الله (1388)، غالیان، مشهد: بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی.##طبری، ابوجعفر محمد بن جریر (1387/ 1967)، تاریخ الطبری، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ج 2 و ج 6، بیروت: دار التراث.##قمی، حسن بن محمد (1361)، تاریخ قم، ترجمة حسن بن علی قمی، تحقیق سید‌جلال‌الدین تهرانی، تهران: توس.##مادلونگ، ویلفرد (1386)، «کیسانیه»، ترجمة علی‌اکبر عباسی، فصل‌نامة انجمن تاریخ‌پژوهان، ش 11.##مجلسی، محمدباقر (1404 ق)، بحارالانوار، ج 45، بیروت: مؤسسة الوفاء.##مجهول المؤلف (1391)، اخبار الدولة العباسیة، تحقیق عبدالعزیز الدوری و عبدالجبار المطلبی، بیروت: دار الطلیعة.##مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین (1409 ق)، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق اسعد داغر، ج 2 و ج 3، قم: دار الهجرة.##مفید، محمد بن محمد بن نعمان (بی‌تا)، الارشاد، ترجمة سیدهاشم رسولی محلاتی، ج 2، تهران: اسلامیة.##مقدسی، مطهر بن طاهر (بی‌تا)، البدء و التاریخ، تحقیق پورسعید، ج 6، مکتبة الثقافة الدینیة.##منقری، نصر بن مزاحم (1404 ق)، وقعة صفین، مصحح عبدالسلام محمد هارون، قم: مکتبة المرعشی النجفی.##وداد القاضی (1395)، کیسانیه (تاریخ ادبیات)، ترجمة احسان موسوی خلخالی، تهران: کتاب رایزن.##وردی، علی (1954)، وعاظ السلاطین رأی فی تاریخ الفکر الاسلامی فی ضوء المنطق الحدیث، بغداد: کلیة الآداب و العلوم.##

0 نقدی بر کتاب ترکان غزنوی و سلجوقی: شعر به‌عنوان منبعی برای تاریخ ایران A Critical Review of “The Ghaznavid and Seljuq Turks: Poetry as a Source for Iranian History” http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3784.html 0 در این مقاله هدفْ بررسی و ارزیابی کتاب ترکان غزنوی و سلجوقی: شعر به‌عنوان منبعی برای تاریخ ایران است. هدف اصلی مؤلف در این کتاب به‌کارگیری محتوای شعر فرخی سیستانی در روزگار غزنویان و امیر معزی در روزگار سلجوقیان به‌منظور تکمیل داده‌های منابع تاریخ‌نگاری است. بنابراین در این مقاله پرسش این است که مؤلف تاچه‌اندازه در دست‌یابی به این هدف موفق بوده و تاچه‌حدی اصول علمی را در این زمینه رعایت کرده است. در این مقاله با شیوۀ تحلیلیــ توصیفی و رویکرد انتقادی نشان داده می‌شود که مؤلف تلاش ارزنده‌ای برای نیل به این هدف بسیار مهم انجام داده است، اما ازمنظر روش‌شناختی و اصول تدوین غفلت‌هایی نیز ملاحظه می‌گردد و در این زمینه شیوۀ پرسش‌برانگیزی در پیش گرفته شده است. 1 The aim of this article is to critically review “The Ghaznavid and Seljuq Turks: Poetry as a Source for Iranian History”. Using Farrokhi and Mo῾zziʼs poem as the historical source for Ghaznavid and Seljuq period is the fundamental aim of this book and its advantage beside the historiography source. So, the present article tries to answer such questions: How much the writer of this book succeeds to cover that aim? And, to what extent has it applied the scientific methods properly?Through a critical lens and analytical view, it will prove that this valuable study covers its objective, but it neglects methodological points, and writing instruments; besides, some references and argumentations in few parts of this book are under the question. 209 229 یزدان فرخی Yazdan Farrokhi استادیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام‌نور Iran yazdanfarrokhi@gmail.com poem historical source Farrokhi Mo῾zzi Critique and Review اذکایی، پرویز (1372)، درگزین تا کاشان، همدان: پرویز اذکایی.##اقبال، عباس، (1380)، تاریخ ایران بعد از اسلام، تهران: نامک.##آریان‌راد، امین (1395)، «بررسی علل ضعف تاریخ‌نگاری در قلمرو سلجوقیان»، فصل‌نامۀ پژوهش‌های تاریخی، س 8، ش 2.##آزادیان، شهرام و محمدرضا حکیمی (1393)، «سلجوقیان و حمایت از ادبیات فارسی»، ادب فارسی، س 4، ش 1.##برن، یوهانس توماس پتردو (1393)، «سنت ادبیات کلاسیک فارسی»، در: تاریخ ادبیات فارسی، زیرنظر احسان یارشاطر، ترجمۀ مجدالدین کیوانی، تهران: سخن.##بهار، محمدتقی (1355)، سبک‌شناسی، تهران: امیرکبیر.##بیهقی، ابوالفضل (1374)، تاربیخ بیهقی، تصحیح خلیل خطیب‌رهبر، تهران: مهتاب.##حضرتی، حسن (1393)، روش پژوهش در تاریخ: با تأکید بر اصول و قواعد رساله‌نویسی، تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی.##خسروبیگی، هوشنگ (1388)، «اهمیت تاریخی آثار رشیدالدین وطواط»، پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، ش 4.##دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه، تهران: دانشگاه تهران.##رشیدالدین فضل‌الله (1373)، جامع‌التواریخ، تصحیح محمد روشن و مصطفی موسوی، تهران: البرز.##زرین‌کوب، عبدالحسین (1355)، با کاروان حله، تهران: انتشارات جاویدان علمی.##زرین‌کوب، عبدالحسین (1387)، از کوچۀ رندان، تهران: امیرکبیر.##سبحانی، سپنتا (1388)، «شعر به‌مثابۀ منبعی برای تاریخ ایران»، کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، ش 132.##سنایی، مجدودالدین (1388)، دیوان حکیم ابوالمجد مجدودبن آدم، تصحیح مدرس رضوی، تهران: سنایی.##صفا، ذبیح‌الله (1369)، تاریخ ادبیات در ایران، تهران: فردوس.##عقیلی، سیف‌الدین (1337)، آثارالوزرا، تصحیح میرجلال‌الدین حسینی ارموی، تهران: دانشگاه تهران.##عوفی، محمد (1324 ق)، لباب‌الالباب، تصحیح ادوارد براون، لیدن: بریل.##فرخی سیستانی، علی‌بن جولوغ (1363)، دیوان حکیم فرخی سیستانی، تصحیح محمد دبیرسیاقی، تهران: زوار.##فرهنگ بزرگ سخن (1382)، به سرپرستی حسن انوری، تهران: سخن.##متینی، جلال(1386)، «سیمای مسعود غزنوی در تاریخ بیهقی»، در: یادنامۀ ابوالفضل بیهقی، به کوشش محمدجعفر یاحقی، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.##مستوفی، حمدالله (1388)، ظفرنامه، تصحیح پروانه نیک‌طبع، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##معزی، محمدبن عبدالملک (1318)، دیوان، تصحیح عباس اقبال، تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه.##معزی، محمدبن عبدالملک (1385)، کلیات دیوان امیر معزی نیشابوری، تصحیح محمدرضا قنبری، تهران: زوار.##موسوی، مصطفی (1384)، «واژگان ترکی و مغولی تاریخ جهان‌گشای جوینی»، آینۀ میراث، س 3، ش 3- 4.##میثمی، جولی اسکات (1391)، تاریخ‌نگاری فارسی، ترجمۀ محمد دهقانی، تهران: ماهی.##مینوی، مجتبی (1386)، «ترک و تازیک در عصر بیهقی»، در: یادنامۀ ابوالفضل بیهقی، به کوشش محمدجعفر یاحقی، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.##ناصرالدین منشی کرمانی (1364)، نسائم الاسحار من لطائم الاخبار، تصحیح میرجلال‌الدین حسینی ارموی، تهران: اطلاعات.##نوری اژدری، نورالدین (1380)، غازان‌نامه، تصحیح محمود مدبری، تهران: بنیاد موقوفات محمود افشار.##یلمه‌ها، احمدرضا (1387)، «دیوان امیر معزی و لزوم تجدید تصحیح»، فصل‌نامۀ علوم انسانی دانشگاه الزهرا، س 17- 18، ش 67- 68.##یوسفی، غلامحسین (1341)، فرخی سیستانی، بحثی در شرح احوال و روزگار و شعر او، مشهد: کتاب‌فروشی باستان.##Beelaert, Anna Livia (2012), “Book Review: The Ghaznavid and Seljuq Turks. Poetry as a Source for Iranian History”, Middle Eastern Literatures, vol. 15, no. 2.##Bosworth, C. Edmund, (1994), “Dargazini”, in: Encyclopedia Iranica, vol. VII, Fasc. 1: <http://www.iranicaonline.org/articles/dargazini>.##Idem, (1963), “Early Sources for the History of the First Four Ghaznavid Sultans (977- 1041)”, Islamic Quarterly, vol. 7.##Lyall .C. J, (1914), “Ancient Arabian Poetry as a Source of Historical Information”, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland.##Tetley, Gillies. E. (2009), The Ghaznavid and Seljuq Turks: Poetry as a Source for Iranian History, London & New York: Routledge.##

0 نقدی بر کتاب ایران در عصر صفوی A Critique of Iran in the Safavid Era http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3764.html 0 هدف اصلی نگارش این مقاله تحلیل و نقد ایده‌های ایدئولوژیکِ تاریخ‌نگاری شاه‌اسماعیل اول صفوی در کتاب ایران در عصر صفوی نوشتۀ علی‌اکبر ولایتی است. این کتاب در 656 صفحه، در یک مقدمه و پنج فصل با هدف بررسی تاریخ ایران در عصر صفویه سامان یافته است. نویسندة مقاله کوشیده است پیش از ورود به متن اصلی، سابقه‌ای ازکاربست ره‌یافت‌های ایدئولوژیک را در تاریخ‌نگاری عصر صفویه به‌دست دهد. در این مسیر، دو رویکرد کلی ایدئولوژیک منتقد و رسمی شناسایی و معرفی شده است که در پسِ پشت هردو می‌توان به‌وضوح از ایده‌های سیاسی یا مذهبی سراغ گرفت. ازنگاه نویسندة مقاله، کتاب تاریخ ایران در عصر صفوی در ذیل آثاری قرار می‌گیرد که می‌توان از آن به‌عنوان آثار تاریخ‌نگارانۀ ایدئولوژیک رسمی یاد کرد. نویسندۀ مقاله باتوجه‌به اهمیت صدر تاریخ صفویه در دو گونة تاریخ‌نگاری منتقد و رسمی ایدئولوژیک کوشیده است با محورقراردادن دورة شاه‌اسماعیل اول، دستورکارهای ایدئولوژیک رسمی را در این کتاب شناسایی و استخراج کند. در این مسیر، نویسنده ضمن نقد داده‌های مبتنی‌بر منابع مطالعاتی کوشیده است با اتکا بر منابع دست‌اول، رویدادهای دست‌خوش خوانش‌های ایدئولوژیک را دسته‌بندی و سپس براساس دستورکارهای شناسایی‌شده تحلیل کند. 1 The main purpose of this article is to analyze and criticize the ideological ideas of the historiography of Shah Isma'il I Safavid in the book of Iran in the Safavid Era by Ali Akbar Velayati. This book is organized in 656 pages, in one introduction and five chapters, with the aim of examining Iranian history during the Safavid Era. Before attempting to enter the main part of the article, the author has tried to draw up a record of the use of ideological approaches in the history of the Safavid Era. In this way, there are two general and ideological critical and formal approaches that can be explicitly taken from political or religious ideas behind both. From the author's point of view, the history of Iran in the Safavid Era is based on works that can be considered as ideological official works. Given the importance of the Safavid history in two types of critical and official ideological historiography, the author has tried to identify and extract the official ideological agenda in the book, focusing on the period of Shah Isma'il I. In this way, the author, while criticizing the sources of study data, has tried to classify events that have undergone ideological readings based on first-hand resources and then analyze according to the identified agenda. 231 252 بهزاد کریمی Behzad Karimi استادیار گروه ایران‌شناسی، دانشگاه میبد Iran karimi@meybod.ac.ir Shah Isma'il I Ideological Agendas Historiography Ali Akbar Velayati آخوندزاده، میرزا فتح‌علی (1357)، مکتوبات، به‌کوشش باقر مؤمنی، تبریز: احیاء.##اسپناقچی پاشازاده، محمدعارف (1379)، انقلاب الاسلام بین الخواص و العوام، به‌کوشش رسول جعفریان، قم: دلیل ما.##اسکندربیک تُرکمان (1382)، تاریخِ عالم‌‌آرای عباسی، به‌کوشش ایرج افشار، تهران: امیرکبیر.##اوزون چارشی‌‌لی، اسماعیل حقی (1368)، تاریخ عثمانی، ترجمۀ ایرج نوبخت، تهران: کیهان.##بوداق منشی قزوینی (1387)، جواهر الاخبار، تصحیح محسن بهرام‌‌نژاد، تهران: میراثِ مکتوب.##پارسادوست، منوچهر (1375)، شاه اسماعیل اول، پادشاهی با اثرهای دیرپای در ایران و ایرانی، تهران: شرکت سهامی انتشار.##پازوکی، شهرام (1379)، «تصوف علوی: گفتاری درباب انتساب سَلاسل صوفیه به حضرت علی (ع)»، اندیشۀ دینی، ش 5 و 6، پاییز و زمستان.##تاریخ عالم‌آرای صفوی (1350)، به‌کوشش یدالله شکری، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.##تکمیل همایون، ناصر (1382)، «نقش تشیع در جنبش‌‌های سیاسیِ صوفیان قزلباش»، تاریخ اسلام، ش 13، بهار.##جعفریان، رسول (1393)، تاریخ ایران از آغاز اسلام تا پایانِ صفویان، تهران: علم.##جعفریان، رسول (1395)، تاریخ تشیع در ایران، از آغاز تا پایانِ قرن نُهم هجری، تهران: علم.##جعفریان، رسول (1379)، صفویه در عرصۀ دین، فرهنگ، و سیاست، قم: پژوهشکدۀ حوزه و دانشگاه.##جهانگشای خاقان (1364)، با مقدمه و پیوست‌‌ها و فهارس از الله دتا مضطر، اسلام‌‌آباد: مرکزِ تحقیقاتِ فارسی ایران و پاکستان.##حسینی استرآبادی، سیدحسن بن مرتضی (1364)، از شیخ صفی تا شاه صفی، به‌اهتمامِ احسان اشراقی، تهران: علمی.##خاوری، اسدالله (1383)، ذَهَبیه، تهران: دانشگاه تهران.##خلیلی، نسیم (1392)، گفتمان نجات‌‌بخشی در ایران عصر صفوی، تهران: علمی و فرهنگی.##خواندمیر، امیرمحمود (1370)، تاریخ شاه‌اسماعیل و شاه‌طهماسب صفوی، تصحیح و تحشیۀ محمدعلی جراحی، تهران: گستره.##خواندمیر، غیاث‌‌الدین بن همام‌‌الدین الحسینی (1333)، تاریخِ حَبیب السیر فی اخبار افراد بشر، ج 4، تهران: خیام.##رحیم‌لو، یوسف (1393)، «ایران در عصر صفویه»، تاریخ جامع ایران، ج 10، تهران: مرکز دایرة‌المعارفِ بزرگ اسلامی.##رستمی، عادل (1385)، «مناسبات تشیع و تصوف در آناتولی و تأثیر آن بر هم‌گراییِ صفویان و تُرکمنان این منطقه»، تاریخ اسلام در آینة پژوهش، ش 12، زمستان.##رضوی، سیداطهر عباس (1380)، تاریخِ تصوف در هند، ترجمۀ منصور معتمدی، ج 1، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##روملو، حسن‌بیگ (1384)، احسن التواریخ، تصحیح و تحشیۀ عبدالحسین نوایی، ج 2، تهران: اساطیر.##زنجانی، شیخ ابراهیم (بی‌تا)، مکالمات با نورالانوار، بی‌‌جا.##سالاری شادی، علی (1393)، «نقد و بررسی نظریه‌‌های موجود دربارۀ تشکیل حاکمیت صفویه»، دوفصل‌‌نامۀ علمیـ پژوهشی تاریخ‌‌نامۀ ایران بعد از اسلام، س 5، ش 9، پاییز و زمستان.##سفرنامه‌‌های ونیزیان در ایران (1349)، ترجمۀ منوچهر امیری، تهران: خوارزمی.##سومر، فاروق (1371)، نقش تُرکانِ آناتولی در تشکیل و توسعۀ دولت صفوی، ترجمۀ احسان اشراقی و محمدتقی امامی، تهران: گستره.##سیوری، راجر (1392)، ایران عصر صفوی، ترجمۀ کامبیز عزیزی، تهران: مرکز.##شریعتی، علی (1360)، سخن‌رانیِ «از کجا آغاز کنیم؟»، در مجموعۀ آثار (چه باید کرد؟)، ج 20، تهران: دفتر تدوین و تنظیم مجموعه‌آثار معلمِ شهید دکتر علی شریعتی.##طالبوف، عبدالرحیم (1347)، مَسالک المُحسنین، به‌کوشش باقر مؤمنی، تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.##طباطبایی، سیدجواد (1385)، مکتب تبریز، تبریز: ستوده.##طهماسب (شاه) (1363)، تذکرۀ شاه طهماسب، با مقدمه و فهرست اعلام امرالله صفری، تهران: شرق.##عبادی، مهدی (1388)، «حکومت‌گران و تحولات مذهبی آذربایجان»، تاریخ و تمدن اسلامی، س 5، ش 10، پاییز و زمستان.##عبدی‌‌بیگ شیرازی (1369)، تکملة الاخبار، با مقدمه، تصحیح، و تعلیقات عبدالحسین نوایی، تهران: نی.##غفاری‌‌فرد، عباس‌‌قلی (1393)، تاریخ‌‌پژوهی در آسیب‌‌شناسیِ اخلاقیِ ایرانی‌‌ها، تهران: دات.##غفاری قزوینی، قاضی احمد (1343)، تاریخِ جهان‌‌آرا، تهران: حافظ.##فرزام، حمید (1374)، تحقیق در احوال و نقد آثار و افکار شاه نعمت‌‌الله ولی، تهران: سروش.##فلور، ویلم (2010)، تاریخ اجتماعی مناسبات سکسی در ایران، ترجمۀ محسن مینوخِرد، استکهلم: فردوسی.##قاجار، ابوالحسن میرزا (شیخ‌‌الرئیس قاجار) (1362)، اتحاد اسلام، به‌کوشش صادق سجادی، تهران: تاریخ ایران.##قاضی احمد قمی (1383)، خلاصة التواریخ، تصحیح احسان اشراقی، تهران: دانشگاه تهران.##قزوینی، یحیی بن عبداللطیف (1363)، ُلبّ التواریخ، تهران: بنیاد گویا.##قوچانی، محمد (1395)، «بازگشت به تشیع صفوی»، مهرنامه، س 7، ش 50.##کرمانی، میرزا آقاخان (2000)، سه مکتوب، به‌کوشش و ویرایش بهرام چوبینه، اِسِن: بی‌‌نا.##کسروی، احمد (1323 الف)، بهایی‌گری، تهران: پیمان.##کسروی، احمد (1379)، شیخ صفی و تبارش، تهران: فردوسی.##کسروی، احمد (1377)، شیعی‌گری، آلمان: آزاده.##کسروی، احمد (1323 ب)، صوفی‌گری، تهران: پیمان.##کسروی، احمد (بی‌‌تا)، ورجاوند بنیاد، تهران: رُشدیه.##لینگز، مارتین (1360)، عارفی از الجزایر، ترجمۀ نصرالله پورجوادی، تهران: مرکزِ ایرانی مطالعۀ فرهنگ‌ها.##مستشارالدوله، میرزا یوسف (بی‌‌تا)، یک کلمه، به‌کوشش باقر مؤمنی، بی‌‌جا.##مُلاییِ توانی، علیرضا (1390)، «ملاحظاتی روش‌‌شناختی در چیستی و اعتبارِ تاریخ‌‌نگاری‌‌های رسمی»، تاریخ‌‌نگری و تاریخ‌‌نگاری، ش 7، بهار و تابستان.##میرخواند، میرمحمد بن سیدبرهان‌‌الدین خاوندشاه (1339)، تاریخ روضة الصفا، ج 7، تهران: مرکزی؛ خیام؛ پیروز.##میرزا ملکم‌‌خان (بی‌‌تا)، مجموعه‌آثار میرزا ملکم‌‌خان، تدوین و تنظیم از محمد محیط‌‌طباطبایی، تهران: علمی.##واصفی، زین‌‌الدین محمود (1349)، بدایع الوقایع، تصحیح الکساندر بلدروف، ج 1، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.##والۀ قزوینیِ اصفهانی، محمدیوسف (1372)، خُلدِ برین، به‌کوشش میرهاشم محدث، تهران: بنیاد موقوفات افشار.##ولایتی، علی‌‌اکبر (1393)، ایران در عصر صفوی، تهران: امیرکبیر.##هینتس، والتر (1377)، تشکیل دولت ملّی در ایران، ترجمۀ کیکاوس جهانداری، تهران: خوارزمی.##

0 نقد مدعای کتاب نیکسون، کسینجر، و شاه دربارۀ روابط شاه و آمریکا The Critique of claim the book of “Nixon, Kissinger and Shah’ about Relations between Shah and the U.S.A in Cold War” http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3765.html 0 کتاب نیکسون، کسینجر، و شاه: روابط ایالات متحده و ایران در جنگ سرد از آثار پُرمخاطب در بازار نشر ایران است. در این کتاب، ادعاهای مهمی دربارۀ ماهیت روابط شاه و آمریکا مطرح شده است. مدعای اصلی این است که آیا شاه در دوره‌ای از حکم‌رانی خود توانست در عرصۀ سیاست مستقل از غرب عمل کند و با نادیده‌انگاشتن روابط سلطه‌گرـ سلطه‌پذیر در دورۀ نیکسون، آمریکا را به دنباله‌رو سیاست‌های منطقه‌ای خود تبدیل کند؟ بررسی علل اهمیت این ادعاها و نیز بیان کاستی‌های آن از مباحث اصلی این مقاله است. این مقاله با نقد مدعای اصلی این کتاب به این نتیجه رسید که طی سال‌های‌ حاکمیت‌ مطلقة‌ شاه، چند مرحلة متفاوت‌ در مناسبات ایران و آمریکا رخ نمود و هربار به اقتضای شرایط بین‌المللی دربارة توانایی‌‌های شاه در ادارة‌ کشور دیدگاه‌های مختلفی در محافل سیاسی آمریکا شکل گرفت و شاه با استفاده از این فرصت‌های کوتاه به ایفای نقش در منطقه و حتی جهان پرداخت. اما این به‌معنای توانایی مطلق شاه در تغییر ماهیت مناسبات ایران و آمریکا نبود، زیرا پس از تغییر بستر سیاسی و بین‌المللی روابط شاه و آمریکا دوباره به روابط سلطه‌گر و سلطه‌پذیر بازگشت. 1 The book ‘Nixon, Kissinger and Shah: Relation between Iran and the U.S.A in Cold War’ is a very marketable book in Iran’s market. There are very important claims about the nature of Iran’s relations with the U.S.A. The main claim is this question whether Shah acted independently toward west in the political area. Did Shah alter relations of ruler – obedience in Nixon’s period and oblige U.S.A to follow Iran’s regional politics? Studying about the importance of this claim and its critique of that are the main purposes of this article. This article concludes several phases of relation between Iran and the U.S.A in decades 1950 until 1970. Shah used international’s opportunity that altered nature of Iran’s relation with the U.S.A in several phases and played different roles. But, these operations did not alter the nature of the relations between Iran and the U.S.A. because when this relation altered the context and international’s opportunities, the relations between Iran and the U.S.A would come back the to ruler – obedience. 253 270 علی‌رضا ملائی توانی Alireza Mollaiy Tavany دانشیار پژوهشکدۀ تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran mollaiynet@yahoo.com Shah Relation between Iran and the U.S.A ruler – obedience Cold War آبراهامیان، یرواند (1380)، ایران بین دو انقلاب، ترجمة احمد گل‌‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.##آمبروز، استیفن (1365)، روند سلطه‌گری تاریخ سیاست خارجی آمریکا 1938- 1983، ترجمة احمد تابنده، تهران: چاپخش.##الوندی، رهام (1395)، نیکسون، کسینجر، و شاه: روابط ایالات متحده و ایران در جنگ سرد، ترجمة غلامرضا علی‌‌بابایی، تهران: چشمه.##بیل، جیمز (1371)، شیر و عقاب، ترجمۀ فروزنده برلیان (جهان‌‌شاهی)، تهران: فاخته.##پهلوی، محمدرضا (1356)، به‌سوی تمدن بزرگ، تهران: طهوری.##پهلوی، محمدرضا (1371)، پاسخ به تاریخ، ترجمة حسین ابوترابیان، تهران: مترجم.##پهلوی، محمدرضا (2535)، مأموریت برای وطنم، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.##دانشگاه جرج واشنگتن (1391)، سیاست آمریکا در قبال ایران درطول جنگ سرد 1947- 1991، ترجمة نعمت‌الله عاملی تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.##روبین، باری (1363)، جنگ قدرت‌ها در ایران، ترجمة محمود مشرقی، تهران: آشتیانی.##سلسلۀ پهلوی و نیروهای مذهبی به‌روایت تاریخ کمبریج (1375)، ترجمۀ عباس مخبر، تهران: طرح نو.##سولیوان، ویلیام (1361)، مأموریت در ایران، ترجمة محمود مشرقی، تهران: هفته.##گازیوروسکی، مارک (1371)، سیاست خارجی شاه و آمریکا، ترجمۀ فریدون فاطمی، تهران: نشر مرکز.##له دین، مایکل (1371)، شاه و کارتر، ترجمة مهدی افشار، تهران: دنیای کتاب.##متقی، ابراهیم (1376)، تحولات سیاست خارجی آمریکا، مداخله‌گرایی، و گسترش، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.##نجاتی، غلامرضا (1371)، تاریخ سیاسی بیست‌وپنج ‌سالۀ ایران از کودتا تا انقلاب، تهران: رسا.##واعظی، حسن (1381)، ایران و آمریکا: بررسی سیاست‌‌های آمریکا در ایران، تهران: سروش.##ونس، سایروس و زیبیگنو برژینسکی (1371)، توطئه در ایران، ترجمة محمود طلوعی، تهران: هفته.##هلیدی، فرد (1358)، دیکتاتوری و توسعة سرمایه‌داری در ایران، ترجمة فضل‌الله نیک‌آیین، تهران: امیرکبیر.##

0 بررسی و نقد نوشته‌های یوزف ولسکی دربارۀ تاریخ و فرهنگ ایران اشکانی JózefWolski’s Writings on the Arsacid History and Culture: A Critique http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3785.html 0 نوشته‌ها و آثار یوزف ولسکی دربارۀ تاریخ و فرهنگ اشکانیان به رویکرد نوینی انجامید که توانست افق تازه‌ای بر زوایای تاریک و مبهم این دوران بگشاید. وی در نوشته‌هایش ضرورت بازبینی و تجدیدنظر اساسی در دیدگاه‌های رایج گذشتۀ مورخان و محققان این دوره از تاریخ ایران را گام نخست و اولیه‌ای می‌داند که می‌تواند در بازسازی وجهۀ اشکانیان در چهارچوب تاریخ باستانی ایران مؤثر باشد. روش بررسی در این مقاله استخراج دیدگاه‌ها و رویکردهای اساسی ولسکی از‌خلال نوشته‌ها و آثار مهم وی دربارۀ ایران اشکانی است. در این جهت، برخی از مهم‌ترین مقالات وی ترجمه و تلخیص شده‌اند. ازجمله مهم‌ترین نتایج و دستاوردهای این نوشته در معرفی نگرش‌های ولسکی باید به خروج منابع بومی و ایرانی از حاشیه و تبدیل آن‌ها به منابع معیار و نقد روش‌مند منابع یونانی و رومیِ مرتبط با اشکانیان اشاره کرد. هم‌چنین، یافتن پیوندهای ایدئولوژیک میان اشکانیان با سنن هخامنشی اساسی‌ترین راه‌برد ولسکی به‌شمار می‌رود. وی برای این منظور فرضیۀ مسلک ایران‌گرایی اشکانیان را مطرح کرده‌است. تلاش‌های وی گرچه به‌شکل کاملی موفقیت‌آمیز نبوده، دست‌کم در تعدیل دیدگاه‌های منفی گذشته درقبال اشکانیان از درخشش ویژه‌‌ای برخوردار بوده است. 1 Józef Wolski’s works on the Arsacid history and culture have led to a new approach which has shed new light on the unknown and ambiguous aspects of the Arsacid Empire. For him, the first step in reconstructing the picture of Arsacid period in the framework of the Ancient Persian history is reexamining and revising the ideas long held by historians of this period. The method implemented is to extract Wolski’s basic vision and approach out of his key writings. To this end, many of his most important papers were translated or summarized. Among the most important achievements of this study in introducing his works is that the Persian domestic sources gained prominence and were changed into canonical works. To do so, a systematic criticism of Greek and Roman sources related to the Arsacid Empire was done. Moreover, the most fundamental strategy of the author under discussion was to find the ideological links between Arsacid and Achaemenid traditions. To unravel these links, he brings forth the hypothesis concerning Arsacid Iranism. Although not fully successful, his ideas were instrumental in modifying the negative opinions towards the empire. 271 290 فرشید نادری Farshid Naderi استادیار گروه تاریخ، دانشگاه شهید چمران اهواز Iran farshid.naderi@yahoo.com JózefWolski Arsacid Empire Iran Culture Achaemenids بدیع، امیر‌مهدی (1384)، یونانیان و بربرها: روی دیگر تاریخ، ترجمۀ قاسم صنعوی، ج 6، تهران: توس.##بیوار، ا. د. ه. (1373)، «تاریخ سیاسی ایران در دورۀ اشکانیان»، در: تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، پژوهش دانشگاه کمبریج، گردآورنده احسان یارشاطر، ترجمۀ حسن انوشه، ج 3، تهران: امیرکبیر.##تفضلی، احمد (1374)، «آرامی»، در: دائرۀ‌المعارف بزرگ اسلامی، ج 1، تهران: مرکز دائرۀ‌المعارف بزرگ اسلامی.##شیپمان، کلاوس (1384)، مبانی تاریخ پارتیان، ترجمۀ هوشنگ صادقی، تهران: فرزان ‌روز.##فرای، ریچارد نلسون (1382)، تاریخ باستانی ایران، ترجمۀ مسعود رجب‌نیا، تهران: علمی ‌و فرهنگی.##ولسکی، یوزف (1383)، شاهنشاهی اشکانی، ترجمۀ مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.##ولسکی، یوزف (1388)، «اشکانیان و ساسانیان»، در: نوشته‌هایی در‌باب تاریخ و فرهنگ اشکانیان، گردآورنده فرانتس آلتهایم، ترجمۀ هوشنگ صادقی، تهران: پژوهشگاه سازمان میراث‌ فرهنگی و صنایع‌دستی و گردش‌گری.##ویدن‌گرن، گئو (1378)، فئودالیسم در ایران باستان، ترجمۀ هوشنگ صادقی، تهران: قطره.##ویسهوفر، یوزف (1377)، ایران باستان از 550 پیش از میلاد تا 650 پس از میلاد، ترجمۀ مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.##ویسهوفر، یوزف (1389)، ایرانیان، یونانیان، و رومیان؛ نگاهی به داد‌و‌ستد فرهنگی میان ایران و یونان، ترجمۀ جمشید ارجمند، تهران: فرزان‌ روز.##Abgarians, M. T. and D. G. Selwood (1971), “A Hoard of Early Parthian Drachms”, in: Numismatic Chronicle, Seventh Series, vol. 11.##Dabrowa, E. (2005), “Bibliography of the Scholarly Publication of Professor Jozef Wolski”, Parthica, vol. 7.##Olbrycht, M. J. (2010), “Jozef Wolski 1910-2008 an Epitaph”, in: Anabsis, Studia Classica et Orientalia, vol. 1.##Parthika, Greek and Roman authors Views of the Arsacid Empire; Classicaetorintalia (2017), Josef Wisehöfer and Sabine Müler (eds.), vol. 15, Wiesbaden.##Salamom, Maciej (2008), “Jozef Wolski (1920-2008) Expert in Parthian History, Historian of Antiquity”, Palamedes: A journal of the Ancient History, vol. 3.##Wiesehofer, J. (1996), “King of Kings and Philhellen: Kingship in Arsacids Iran”, in: Aspects of Hellenistic Kingship, P. Bilde, T. Engberg-Pedersen, L. Hannestad, and J. Zahle (eds.), Aarhus.##Wolski, J. (1966),“Les Achéménides et les Arsacides; Contribution à l'histoire de la Formation des Traditions Iraniennes”, Syria, vol. 43.##Wolski, J. (1983), “sur le’philhellenime’ des Arsacides”, Gerion, vol. 1.##Wolski, J. (1985), “Dans l’attente d’une Nouvelle Histoire de l’iran Arsacid”, Iranicaantiqua, vol. 20.##Wolski, J. (1988), “Le Titre de ‘Roi des Rois’ Dans l’ideologie Monarchique des Arsacides”, Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae, vol. 30.##

0 بررسی و نقد کتاب پیشه‌وران و زندگی صنفی آنان در عهد صفوی: جستارهایی در تاریخ اجتماعی ـ اقتصادی ایران The Critique of the Book "The Crafters and Their Business Life in the Safavid Period: Essays in the Socio-Economic History of Iran" http://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_3786.html 0 این نوشتار به نقد و بررسی کتاب پیشه‌‌وران و زندگی صنفی آنان در عهد صفوی: جستارهایی در تاریخ اجتماعیـاقتصادی ایران»، تألیف مهدی کیوانی، اختصاص دارد؛ اثری که در زمان تألیف نخستین کتاب مستقل با این موضوع محسوب می‌شد. مؤلف به تأثیر از آرای متفکران قرن نوزدهم میلادی اروپای غربی به بررسی تخصصی بخش‌هایی از تحولات اجتماعی این عصر پرداخته و سعی در اثبات این نظریه دارد که حکومت صفوی مانع شکل‌گیری اصناف قدرت‌مند مستقل و در‌نتیجه پویایی اقتصادی این دوران بود. نوشتار در شش بخش و 31 زیربخش سامان‌دهی شده است. بعد از بخش نخست، که معرفی کلی اثر را شامل می‌‌شود، بخش بررسی و تحلیل ابعاد شکلی اثر و بعد از آن معرفی نویسنده و مترجم قرار دارد. مهم‌ترین بخش‌های این بررسی پیشینۀ پژوهش دربارۀ اصناف در ایران و خارج از ایران و تحلیل و بررسی محتوایی اثر است که بخش اخیر در دو قسمت نقد درون‌ساختاری و برون‌ساختاری ارائه شده است. این نقد نخستین خروجی «طرح نقد و بررسی آثار حوزۀ پژوهش‌های تاریخ اجتماعی» است که براساس چهارچوب شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی بازآرایی شده است. 1 This article focuses on the critique of the book "The Crafters and Their Business Life in the Safavid Period: Essays in the Socio-Economic History of Iran" by Mahdi Kavani. This work was considered as the first independent book on the subject. The author influenced the views of the nineteenth-century thinkers of Western Europe, exploring some of the social developments in this age and trying to prove that the Safavid government was preventing the formation of powerful independent autonomous merchants, and consequently, the economic dynamism of this period. This work is organized in six sections and 31 sub-sections. After the first part, which includes the general introduction of the work, the section examines and analyzes the dimension of the effect and then introduces the author and translator. But, the most important part of this review is the background of the research on guilds in Iran and beyond, and analyzing the effect of the content. The latter section is presented in two parts: introspection and outsourcing critique.This critique is the first output of the "Review of the Impact of the Research on Social History" which has been reorganized in the framework of the Council for the Study of Texts and Humanities Books. 291 324 شهرام یوسفی‌فر Shahram Yousefifar استاد تاریخ و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran shyousefifar@yahoo.com احمد ابوحمزه Ahmad Abohamzeh عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان، دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran a.abohamzeh@yahoo.com بهرنگ ذوالفقاری Behrang Zolfaghari دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran behrang_zf@yahoo.com امیر صمدیان آهنگر Amir Samadi Ahangar دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran amirsamadian35@gmail.com زهرا قشقایی‌نژاد Zahra Ghashghaei Nejad دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran zahra.qashqaienejad@gmail.com سعید نجار said najjar دانشجوی دکتری تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran najjar@tpnu.ac.ir Guild Artisans social history SAFAVID Keyvani اشرف، احمد (1353)، «تحقیق در مسائل ایران؛ ویژگی‌های تاریخی شهرنشینی در ایران دورۀ اسلامی»، مطالعات جامعه‌شناختی، دورۀ قدیم، ش 4.##اشرف، احمد (1375)، «نظام صنفی، جامعۀ مدنی، و دموکراسی در ایران»، نشریۀ گفت‌وگو، ش 14.##اشرف، احمد (1360)، «شهرنشینی ازدیدگاه جامعه‌شناسی تاریخی»، نشریۀ آرش، ش 25.##اینالجق، خلیل (1394)، امپراتوری عثمانی عصر متقدم 1300 تا 1600، ترجمۀ کیومرث قرقلو، تهران: بصیرت.##بلک، جرمی و دونالد م. مک رایلد (1390)، مطالعۀ تاریخ، برگردان محمد‌تقی ایمان‌پور، مشهد: دانشگاه فردوسی.##پیگولوسکایا، نینا ویکتورونا (1377)، شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان، ترجمۀ عنایت‌الله رضا، تهران: علمی و فرهنگی.##تامین، ملوین (1373)، جامعه‌شناسی قشربندی و نابربرای‌های اجتماعی، ترجمۀ عبدالحسین نیک‌گهر، تهران: توتیا.##ترنر، برایان (1379)، ماکس وبر و اسلام، بررسی انتقادی، ترجمۀ سعید وصالی، تهران: مرکز.##ثواقب، جهانبخش (1380)، تاریخ‌نگاری عصر صفویه و شناخت منابع و مآخذ، شیراز: نویدشیراز.##حضرتی، حسن (1391)، روش پژوهش در تاریخ‌شناسی؛ با تأکید بر اصول و قواعد رساله‌نویسی، تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی.##دادگر، یدالله (1392)، تاریخ عقاید اقتصادی، تهران: سمت.##رضوی، سید‌ابوالفضل (1389)، «تشکیلات پیشه‌وری در عهد ایلخانان»، فصل‌نامۀ تاریخ‌نامۀ ایران بعد از اسلام، س 1، ش 1.##رنانی، محسن (1388)، مقدمه‌ای بر ماهیت، کارکرد، زوال اصناف، ترجمۀ اصلان قودجانی و محمد گوهریان و ناهید مسعودی، اصفهان: مرکز آموزش علمیـ کاربردی عتیق.##ژید، شارل (1380)، تاریخ عقاید اقتصادی، ترجمۀ کریم سنجابی، تهران: دانشگاه تهران.##ساندل، مایکل (1374)، لیبرالیسم و منتقدان آن، ترجمۀ احمد تدیّن، تهران: علمی و فرهنگی.##عبدالستار عثمان، محمد (1376)، مدینۀ اسلامی، ترجمۀ علی چراغی، تهران: امیرکبیر.##فرای، ریچارد (1390)، بخارا، دستاوردهای قرون وسطی، ترجمۀ محمود محمودی، تهران: علمی و فرهنگی.##کائن، کلود (1389)، «فتوت به‌مثابۀ ساختار اجتماعی»، ترجمه و تلخیص علیرضا رضایت، اطلاعات حکمت و معرفت؛ ش 54.##کیوانی، مهدی (1385)، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی؛ زی‍ر‌ن‍ظر ک‍اظم‌ م‍وس‍وی ‌ب‍ج‍ن‍وردی‌، ج 9، ذیل مدخل «اصناف»، تهران:مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی.##کیوانی، مهدی (1392)، پیشه‌‌وران و زندگی صنفی آنان در عهد صفوی؛ جستارهایی در تاریخ اجتماعیـاقتصادی ایران، ترجمۀ یزدان فرخی، تهران: امیر‌کبیر.##مارکس، کارل (1388)، سرمایه، نقدی بر اقتصاد سیاسی، ترجمۀ حسن مرتضوی، تهران: آگاه.##ماسینیون، لوئی (1388)، «اصناف اسلامی»، ترجمۀ یزدان فرخی، مزدک‌نامۀ 2؛ یادبود دومین سال درگذشت مهندس مزدک کیان‌فر، خواهان جمشید کیان‌فر و پروین استخری، تهران: جمشید کیان‌فر‏‫‏‏. متی، رودلف (1387)، اقتصاد و سیاست خارجی عصر صفوی، ترجمۀ حسن زندیه، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##ملائی توانی، علیرضا (1390)، درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ، تهران: نشر نی.##ممفورد، لوئیز (1381)، جامعۀ مدنی در گذر تاریخ؛ خاستگاه‌ها، دگرگونی و دورنماهای آن؛ گفتاری در پیدایش، شکل‌گیری و توسعۀ جامعۀ مدنی، ترجمۀ احمد عظیمی، تهران: خدمات فرهنگی رسا.##میتروپولسکی، د. ک.، ی. ا. زوبریتسکی، و و. ل. کروف (1382)، زمینۀ تکامل اجتماعی، ترجمۀ پرویز بابایی، تهران: آزادمهر.##وبر، ماکس (1384)، اقتصاد و جامعه، ترجمۀ عباس منوچهری، مهرداد ترابی‌نژاد و مصطفی عمادزاده، تهران: سمت.##وبر، ماکس (1373)، شهر در گذر زمان، ترجمۀ شیوا کاویانی، تهران: شرکت سهامی انتشار.##یوسفی‌فر، شهرام (1390)، جستارهایی در مناسبات شهرنشینی دورۀ سلجوقیان؛ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##Cahen, C. (1979), “Futuwwat”, in: The Encyclopaedia of Islam, E. van Donze (ed.), Leiden: E. J. Bril; vol. 2.##Lambton, Ann K. S. (1954), Islamic Society in Persia; an Inaugural Lecture Delivered on 9 March, London: School of Oriental and African Studies, University of London.##Lapidus, I. M. (1973), “The Evaluation of Muslim Urban Society”, in: Comparative Studies in Society and History, no. 15.##Lewis, Bernard (1937), “The Islamic Guilds”, Economic History Review, no. 3.##Massignon, Louis(1932), “Guilds Islamic”, in: Encyclopaedia of Social Sciences, vol. 7.##Massignon, Louis, “Sinf”, in: Encyclopaedia of Islam, 1 st ed. Leiden‏‫: E. J. Bril, vol. 8.##The Catholic Encyclopedia, “Guilds”: <http://www.newadvent.org>.##