تحلیل سروده‌هایی از خاقانی شروانی از رهگذر نقد جام عروس خاوری

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه تهران

چکیده

چکیده
جام عروس خاوری تألیف معصومه معدن‌کن بعد از نگاهی به دنیای خاقانی (۱۳۷5 - ۱۳۷8)، بزم دیرینه‌عروس (1372)، و بساط قلندر (1384) چهارمین اثری است که در زمینۀ خاقانی‌شناسی منتشر می‌شود. این اثر در میان شروح و گزیده‌های درسی خاقانی از مزایا و برتری‌هایی بهره‌مند است؛ ازجملة مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به دقت‌نظر و تسلط مثال‌زدنی مؤلف بر موضوع اشاره کرد. در این‌جا ضمن بررسی این اثر، به طرح نکات و مباحثی در تکمیل آن‌چه در کتاب آمده است می‌پردازیم؛ به‌اختصار به پاره‌ای لغزش‌ها اشاره می‌کنیم و می‌کوشیم با بیان پیشنهادهایی به دریافت دقیق‌تری از سخن خاقانی برسیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critique of and Supplement to Jām-e Arūs-e Khāvarī (The Oriental Bride's Chalice)

نویسنده [English]

  • Mohammad-Reza Turki
چکیده [English]

Jām-e Arūs-e Khāvarī (‘The Oriental Bride's Chalice’), after “Negāhī be Donya-ye Khāqānī” (‘A Glance at Khaqani's World’) (1996-1999) in three volumes, Bazm-e Dirineh-ye Arūs” (‘The Bride's Long-lasting Feast’) (1993) andBasāt-e Qalandar” (2005), is the fourth work which is published by Masoomeh Ma’dankan in the field of studies on Khāqānī. This book enjoys merits and advantages over other Khāqānī’s educational annotations and excerpts, from among the most important of which one can point to the author's exemplary precision of observation and complete mastery over the subject. In this paper, in addition to examining the book, we introduce some points and discussions to supplement what has already been said in the book and briefly point out some of the author's errors. Moreover, in order to obtain a rather accurate understanding, we will try to offer some suggestions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Khāqānī
  • Sharh-e Dīvān-e Khāqānī (‘Annotation of Khaqani’s Divan’)
  • Masoomeh Ma’dankan
  • Jām-e Arūs-e Khāvarī (‘The Oriental Bride's Chalice’)
منابع

ابشیهی (1401). المستطرف فی کل فن مستظرف، تصحیح سعید محمد لحام، بیروت: عالم‌الکتب.

استعلامی، محمد (1387). نقد و شرح قصاید خاقانی، تهران: زوار.

ترکی، محمدرضا (1383). «گزارش دشواری‌های خاقانی»، کتاب‌ماه ادبیات و فلسفه، ش 82.

ترکی، محمدرضا (زیر چاپ). «در حاشیۀ فرهنگ لغات و تعبیرات دیوان خاقانی شروانی»، فرهنگ‌نویسی، ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان.

حمداللـه مستوفی (1387). تاریخ گزیده، تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: امیرکبیر.

خاقانی شروانی (1357). تحفةالعراقین، تصحیح یحیی قریب، تهران: کتاب‌های جیبی.

خاقانی شروانی (1382). دیوان خاقانی شروانی، تصحیح سیدضیاء‌الدین سجادی، تهران: زوار.

خاقانی شروانی (1389). دیوان خاقانی شروانی، تصحیح علی عبدالرسولی، تهران: سنائی.

دهخدا، علی‌اکبر (1388). امثال و حکم، تهران: امیرکبیر.

راوندی (1364). راحةالصدور و آیةالسرور، تصحیح محمد اقبال، تهران: امیرکبیر.

سجادی، سیدضیاء‌الدین (1374). فرهنگ لغات و تعبیرات دیوان خاقانی شروانی، تهران: زوار.

سروری (1338ق). مجمع‌الفرس، تهران: مؤسسۀ مطبوعاتی علی‌اکبر.

شادی‌آبادی (بی‌تا). شرح شادی‌آبادی (نسخة مجلس شورای اسلامی)، ش 1054.

عبدالوهاب حسینی معموری (1373). شرح معموری (رسالة دکتری محمدحسین کرمی) تهران: دانشگاه تهران.

عطار نیشابوری (1387). الهی‌نامه، چاپ شفیعی کدکنی، تهران: سخن.

علی بن ناصر حسینی (1380). زبدةالتواریخ، ترجمۀ رمضان‌علی روح‌اللهی، تهران: ایل شاهسون.

فرخی سیستانی (1349). دیوان فرخی سیستانی، تصحیح محمد دبیرسیاقی، تهران: زوار.

فروزان‌فر، بدیع‌الزمان (1380). سخن و سخنوران، تهران: خوارزمی.

کزازی، میرجلال‌الدین (1391). گزارش دشواری‌های دیوان خاقانی، تهران: مرکز.

مصفی، ابوالفضل (1366). فرهنگ اصطلاحات نجومی، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

معدن‌کن، معصومه (1387). جام عروس خاوری، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

نظامی گنجوی (1369). لیلی و مجنون، تصحیح برات زنجانی، تهران: دانشگاه تهران.