نقد و بررسی برنامۀ درسی رشتۀ علوم قرآن و حدیث در مقطع کارشناسی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار علامه طباطبایی، گروه علوم قرآن و حدیث

چکیده

چکیده
از اولین مسائل در بهینه‌سازی و ارتقای سطح کیفی رشته‌های تحصیلی توجه به برنامۀ درسی و محتوای آموزشی است که در سرفصل‌های آن رشته نمود می‌یابد. رشتۀ علوم قرآن و حدیث، به‌سبب ارتباط با دو منبع وحیانی، باید از جامعیت مقبولی برخوردار باشد تا بتواند در تمام عرصه‌های دینی حضور پویا داشته باشد. احراز این جایگاه به برنامه‌ریزی دقیق در حوزۀ آموزش و پژوهش منوط است. مقطع کارشناسی به‌مثابۀ زیرساخت یک رشته باید بتواند توانمندی‌های لازم را در دانشجو ایجاد کند. این مطالبه قطعاً منوط به آموزش‌ استاندارد خواهد بود. مطالعۀ نقادانه و آسیب‌شناسانه در سرفصل و برنامۀ آموزشی می‌تواند بخشی از مطلوب ما را محقق کند. انطباق نداشتن و متناسب نبودن برنامۀ درسی و محتوای آن با عنوان رشته، ضعف در تعیین اهداف دروس و سرفصل آن‌ها، ضعف در تعیین منابع، تکراری بودن بعضی مباحث، فقدان ارتباط منطقی بین دروس، خلأ نگاه نظاممند در تدوین سرفصل کارشناسی در عنایت به مقاطع سه‌گانه، بی‌توجهی به مسئلۀ ارزش‌یابی در سرفصل و نیز متوازن نبودن دو حوزۀ مطالعات قرآنی و مطالعات حدیثی از نظر درسی از جمله آسیب‌های جدی این برنامۀ درسی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Criticism and Investigation of Bachelor Course program of Quran and Hadith Field

نویسنده [English]

  • Ali Reza Fakhari
چکیده [English]

Abstract
One of the issues in the way of increasing the field of study quality is curriculum development and educational content epitomized in course topics. Because of relation with two divine sources, Quran and Hadith field of study must have comprehensive acceptance to have a dynamic attendance in all of religious scopes. Achieving to this position need some inquisitives such as exact programming in both of Education and research fields. Bachelor level as a foundation of a field must be able to create necessary abilities in students. With a standard education this fact will be attainable.Critical and pathological study of course topics and education program help us to realize our goals. Lack of adaptation and appropriation of course program with course title, poor design of course objectives, course topics, resources and repetition of some topics is some of difficulties in this respect. Having no systematic view in compiling the course topics matching with third level of university (B.A, M.A, and Ph.D.), poor verification of course topics, imbalance between two fields of Quran and Hadith are counted as other difficulties in this course program.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keyword: course program
  • course topic
  • education content
  • Quran and Hadith field
کتاب‌نامه

احمدزاده، سیدمصطفی (1385). «آسیب‌شناسی سرفصل، متون و منابع آموزشی درس تفسیر قرآن کریم، گرایش علوم قرآن و حدیث»، در آسیب‌شناسی علوم انسانی در ایران (کنگرۀ ملی علوم انسانی)، ج 6، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ایازی، سیدمحمدعلی (1378). شناخت‌نامۀ تفاسیر، رشت: کتاب مبین.

جمعی از اساتید (1390). ماهیت رشتۀ علوم قرآنی، تنظیم و ویرایش مصطفی فروتن ‌تنها، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

شکرانی، رضا (1375). «ضرورت تحول در آموزش زبان عربی»، مجلۀ زبان و ادبیات دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، ش 8.

شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (1379). مشخصات کلی برنامه و سرفصل دروس دورۀ کارشناسی علوم قرآن و حدیث (مصوب جلسۀ 406 مورخه 18/10/1379).

فدایی، غلامرضا (1385). «دربارۀ اهمیت روش تحقیق و کاربرد آن»، در راه‌بردهایی برای ارتقای علوم انسانی در کشور (کنگرۀ ملی علوم انسانی)، ج 7، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

فرامرز قراملکی، احد (1388). روش‌شناسی مطالعات دینی، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.

ملکی، حسن (1388). برنامه‌ریزی درسی (راه‌نمای عمل)، تهران: مدرسه.