نقدی بر کتاب آموزش ترجمه با نگاهی به وضعیت کتاب‌های آموزش ترجمه در ایران

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

مدرس دانشگاه بوعلی‌سینا همدان

چکیده

چهار رکنِ اصلی در سنجشِ یک کتابِ آموزشی عبارت­اند از سنجشِ دستاوردهای کتاب با نظر به مبانیِ علمیِ حوزه­ی موردِ نظر، مقایسه­ ی کتاب با کتاب ­های مشابه، بررسیِ جایگاهِ کتاب در نظامی که قرار است آن را موردِ استفاده قرار دهد، وارزیابیِ حاصلِ کتاب در چارچوبِ پیش­ فرض­ هایی که نویسنده در نظر داشته است. جستارِ کنونی می ­کوشد تا با نگاهی به این چهار رکن به بررسیِ کتابِ آموزشِ ترجمه به قلمِ حسن هاشمی­میناباد (1394) بپردازد. در این راستا، پس از بررسیِ کوتاهِ پایه ­های نظریِ نگارشِ کتاب ­های آموزشیِ ترجمه، به اختصار به وضعیتِ این حوزه در ایران می ­پردازیم. سپس کتابِ هاشمی ­میناباد را با توجه به مطالبِ طرح ­شده به نقد و سنجش می­ گذاریم. بنابر نتیجه­ ی این سنجش، مزیتِ اصلیِ کتاب این است که ریشه در تجربه ­ی تدریسِ عملیِ ترجمه دارد. همچنین نهایتِ دقت در ویژگی­ های صوریِ آن اِعمال شده است. متن­ها نیز دارای تنوعی بسیار و ترتیبی منطقی از آسان به دشوار هستند. اما بزرگ­ترین کاستیِ کتاب نداشتنِ شالوده­ های منسجمِ نظری و ارائه ­ی پراکنده­ ی مطالب است، به نحوی که ترجمه ­آموزِ مبتدی قادر نیست به استنباطِ قواعدی کارآمد در ترجمه بپردازد.به همین دلیل، این کتاب را به شکلِ کنونی نمی­ توان به عنوانِ یک کتابِ درسیِ مستقلِ دانشگاهی در نظر گرفت، بلکه بهتر است از آن به عنوانِ منبعی کمکی برای آشناییِ بیش­ترِ دانشجویان با مثال­ های عملی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of Hassan Hashemi-Minabad's Amoozesh-e Tarjomeh [Learning Translation] in the Context of Translation Textbook Development in Iran

نویسنده [English]

  • Alireza Amraee
Lecturer, Bu-Ali Sina University
چکیده [English]

Four major criteria for evaluating a textbook include evaluation of achievements with regard to the theoretical principles in the field in question, comparison with related books, assessment in the context of the system that is intended to use the book, as well as assessment against the author's implicit or explicit presuppositions. With a view to the above criteria, this paper seeks to review Hassan Hashemi-Minabad'sAmoozesh-e Tarjomeh [Learning Translation] (1394). In the first section, the theoretical foundations of developing translation textbooks are discussed. Section two briefly deals with the issue of translation textbooks in Iran. Within this context, Hashemi-Minabad's book is reviewed in the next section. As discussed in the conclusion, the major advantage of the book is that it is based on the author's experience of teaching translation in an academic context. Moreover, the formal features of the book seem to have been prepared with great care and precision. Also the translation materials are presented in a logical easy-to-difficult order. The major drawback, however, is lack of a solid translation-theoretical basis so that the learner is not given the opportunity to infer a set of systematic principles for themselves. In conclusion, the book does not meet the requirements of an academic textbook and should be rather used as a complementary material which is rich in practical examples.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Translation Textbook
  • Amoozesh-e Tarjomeh [Learning Translation]
  • Hassan Hashemi-Minabad
احمدی­صفا، محمد، و ع. امرایی (1390). «ارزیابی سرفصل درسی دوره­ی کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی از نظر رشد توانش ترجمانی دانشجویان». مطالعات زبان و ترجمه، شماره­ی سوم، صص 29 تا 50.

اصلان­زاده، رحیم (1386). ترجمه مکاتبات و اسناد. 2 جلد. تهران: سمت.

امامی، کریم (1385). از پست و بلند ترجمه. 2 جلد. تهران: نیلوفر.

بیرجندی، پرویز، ب. گرجیان، و ش. مولونیا (1385). ترجمه متون اقتصادی ویژه دانشجویان رشته مترجمی زبان انگلیسی. تهران: رهنما.

توانگر، هوشنگ (1377). ترجمه مکاتبات و اسناد. 2 جلد. تهران: انتشاراتِ دانشگاهِ پیامِ نور.

حدادی، محمود (1384). مبانی ترجمه. تهران: رهنما.

خرمشاهی، بهاءالدین (1391). ترجمه­ کاوی. تهران: ناهید.

خزاعی­فر، علی (1386). ترجمۀ متون ادبی. تهران: سمت.

فتاح، سهیلا، و. هواکشیان (1392). بررسی مقایسه­ای وجه و زمان فعل در زبان­های فارسی و فرانسه. تهرن: سمت.

فرحزاد، فرزانه (1386). ترجمۀ پیشرفته 1. تهران: انتشاراتِ دانشگاهِ پیامِ نور.

کبیری، قاسم (1388). اصول و روش ترجمه (بر اساس کتاب Meaning-based Translation). تهران: رهنما.

لطفی­پور ساعدی، کاظم (1371). درآمدی به اصول و روش ترجمه. تهران: نشر دانشگاهی.

هاشمی­ میناباد، حسن (1394). آموزش ترجمه. تهران: نشرِ دانشگاهی.

Gambier, Yves, and L. Van Doorslaer (eds.) (2010).Handbook of Translation Studies. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.

Hervey, Sandor, M. Loughbridge, and I. Higgins (2006).Thinking German Translation—A Course in Translation Method: German to English. London and New York: Routledge.

Hurtado Albir, Amparo (2010). 'Competence', in Y. Gambier and L. van Doorslaer (eds.) (2010), pp. 55-59.

Kelly, Dorothy (2005). A Handbook for Translator Trainers. Manchester: St. Jerome Publishing.

Kim, Mira (2013). 'Research on translator and interpreter education', in C. Millan and F. Bartrina(eds.) (2013), pp. 102-116.

Kiraly, Donald C. (1995). Pathways to Translation: Pedagogy and Process. Kent: Kent State University.

Larson, Mildred L. (1984). Meaning-Based Translation: A Guide to Cross-Language Equivalence. Lanham: University Press of America.

Manafi Anari, Salar (1378/1999).An Approach to English Translation of Islamic Texts. Tehran: SAMT.

Manafi Anari, Salar (1386/2007).A Study of Islamic Texts in English Translation. Tehran: SAMT.

Millan, Carmen and F. Bartrina (eds.) (2013).The Routledge Handbook of Translation Studies. London and New York: Routledge.

Miremadi, Ali (1384/2005). Theoretical Foundations and Principles of Translation. Tehran: SAMT.

Mollanazar, Hossein (1388/2009). Principles and Methodology of Translation. Tehran: SAMT.

PACTE (2005), “Investigating translation competence: Conceptual and methodological issues”, Meta: Translators' Journal, 50, 2, pp. 609-619.

Shuttleworth, Mark, and M. Cowie (2014).Dictionary of Translation Studies. London and New York: Routledge.