تحلیلی بر واژگان پایۀ فارسی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی کودکان استثنایی

چکیده

هدف مقالۀ حاضر تأکید بر اهمیت پژوهش در حوزۀ واژگان پایه و بررسی انتقادی کتاب واژگان پایۀ فارسی از زبان کودکان ایرانی و طرح ملی شناسایی واژگان پایه‌ فارسی از منظر روان­ شناختی، زبان ­شناختی، روش­ شناسی و آموزشی است. در ابتدا به اهمیت موضوع واژگان پایه و تاریخچة تدوین کتاب اشاره می ­شود. سپس محتوای اثر توصیف و تحلیل می­شود. به این ترتیب، پس از مروری بر فصل­ های مختلف کتاب، نقدی اجمالی از بخش­ های مختلف ارائه خواهد شد. به عبارت دیگر، پس از نقد بخش «بی ­مقدمه»، روش ­شناسی طرح ملی شناسایی واژگان پایه نقد می ­شود و سعی می­ شود با اشاره به ابزارهای گرد­آوری داده در طرح ملی شناسایی واژگان پایه، تصویری انتقادی از روال استخراج واژگانِ طبقه ­بندی شده در کتاب ارائه می­ گردد. در ادامه دو بخش اصلی کتاب (جدول ­های موضوعی و پلکانی و پای ه­ای) دقیق­ تر نقد و تحلیل می ­شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analysis on Farsi Core Vocabulary

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ramezani 1
  • Sasan Asadpour 2
1 Assistant Professor, Organization for Educational Research and Planning
2 MA in Exceptional Child Psychology
چکیده [English]

This paper aims at depicting the importance of research on core vocabulary and reviewing critically “Farsi Core Vocabulary of Iranian Children” and “Identifying Farsi Core Vocabulary: a National Project” through psychological, linguistic, methodological and educational viewpoints. At first, the importance of core vocabulary and the history of developing the book are mentioned. Then, the description and analysis follow. The chapters are reviewed very briefly. Then, the methodology used for estimating the core vocabulary (the subtests administered in the main project) and the philosophy of their classification are analyzed in details.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Core Vocabulary
  • Persian language
  • Critical review
  • Students
اعلایی، مریم. (1381). بررسی و نقد روش­های تخمین واژگان پایه در ایران (مقطع ابتدایی) به منظور پیشنهاد روش­های مناسب. پایان­نامة کارشناسی ارشد چاپ نشده زبان­شناسی همگانی به راهنمایی شهین نعمت­زاده. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

ایمن، لیلی. (1357). فهرست پر­بسامد­ترین  واژه­های خردسالان (6 تا 12 سال). تهران: شورای کتاب کودک.

باستان، آذر. (1380). واژگانِ گفتاری پایة دانش­آموزان دختر مقطع راهنمایی تحصیلی. به راهنمایی لطف­الله یارمحمدی. پایان­نامة کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی. دانشگاه شیراز.

بدره‌ای‌، فریدون‌ (1352).  واژگان‌ نوشتاری‌ کودکان‌ دبستانی‌ ایران. تهران: فرهنگستان‌ زبان‌ ایران‌.

دادرس، محمد. (1391). طبقه­بندی چندگانۀ موضوعی واژگان پایه فارسی. فصلنامۀ مطالعات برنامه درسی ایران. سال هفتم. شماره 27، 33-66.

دستجردی کاظمی، مهدی. (1391). روش­های آزمودن واژگان پایه و طرح پژوهشی شناسایی واژگان پایۀ فارسی، فصلنامۀ مطالعات برنامه درسی ایران، سال هفتم، شمارۀ 27، 5-32.

رجائی، حسین. فضلعلی، مروارید. و علیزاده، علی. (1390). تعیین واژگان پربسامد در رسانه‌های خبری فارسی­زبان برای آموزش زبان فارسی، در چکیده مقالات همایش آموزش زبان فارسی به غیرفارسی­زبانان قسمت دوم. تهران: شورای گسترش فارسی.

رمضانی، احمد. (1393). بررسی واژگان ادراکی کودکان کم­توان ذهنی آموزش­پذیر شهر تهران (طرح پژوهشی)، تهران: پژهشکدۀ کودکان استثنایی.

سعید­نیا، گلرخ­السادات. (1381). تحلیل واژگانی کتاب­های درسی دورة ابتدایی آلمانی­زبان از دیدگاه معنی­شناسی واژگانی. پایان­نامة کارشناسی ارشد چاپ نشده زبان­شناسی همگانی به راهنمایی شهین نعمت­زاده. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

سیف نراقی، مریم.، کزازی، میر جلال الدین.، صدقی، ناهید.، شاکری یکتا، محمد علی. (1363). دفتر مطالعات و برنامه­ریزی آموزشی دانشگاه علامه طباطبایی (مجتمع دانشگاهی ادبیات  و علوم انسانی).

شبیری، علی محمد. (1376). واژگان پایة ادراکی دانش‌آموزان کلاس‌های سوم، چهارم، و پنجم ابتدایی شهر تهران. پایان­نامة کارشناسی ارشد چاپ نشده آموزش زبان فارسی به راهنمایی مصطفی عاصی. دانشگاه علامه طباطبایی.

شفیعی کدکنی، محمد رضا. (1370). موسیقی شعر. تهران. موسسۀ انتشارات آگاه.

شکری، گیتی. (1373). فرهنگ دبستانی. تهران : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

صفار­پور، عبدالرحمن‌ (1370).  واژگان‌ پایة‌ کلاس‌های‌ اول‌ تا پنجم‌ دبستان. تهران‌: سازمان‌ پژوهش‌ و برنامه‌ ریزی‌ آموزشی‌، دفترانتشارات‌ کمک‌ آموزشی‌.

صفرزاده، فرامرز (1376). واژگان گفتاری پایة کودکان دبستانی ایران: پایه­های سوم، چهارم و پنجم ابتدایی در مدارس منطقة دو تهران. به راهنمایی سید علی میرعمادی. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی.

صناعتی، مرضیه. (1391). بررسی کاربرد واژگان پایه در چند فرهنگ فارسی دبستانی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران. سال هفتم، شماره 27، 135-158.

ضرغامیان، مهدی. (1371). واژگان خوانداری کودکان دبستانی ایران. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زبان­شناسی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

عامری، حیات و ذوالفقاری، حسن. (1391). واژگان پایه و واژگان­نگاری کودک در زبان فارسی. فصلنامۀ مطالعات برنامه درسی ایران. سال هفتم، شماره 27، صص. 159-174.

علاقمندان، جعفر. (1380). واژگان‌ پایه‌ درخدمت‌ ادبیات‌ کودک و برنامه‌ ریزی‌ درسی. در کتاب ماه کودک و نوجوان. صص. 80-84.

علوی مقدم، بهنام. (1387). میزان یادگیری و گسترش واژه­های اشتقاقی در کودکان دو­زبانه مقطع ابتدایی بر اساس پیکره طرح واژگان پایه، پایان­نامۀ دکترا، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

علوی مقدم، سید بهنام و خیر­آبادی، معصومه. (1393). بررسی واژگان پایه در متن‌های داستانی و شعرهای مجلة رشد نوآموز. در جستارهای زبانی. دوره 5، شماره 2 (پیاپی 18)، صفحه 139-160.

غفاری، مهران. (1380). تحلیل روش­های آموزش واژگان پایه به منظور پیشنهاد طراحی برای آموزش واژگان پایة فارسی دورة ابتدایی. به راهنمایی جلیل بانان صادقیان، پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زبان­شناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

فکری، نادیا. (1382). شناسایی و تحلیل واژگان نوشتاری کودکان دبستانی براساس نامه­های ارسالی آنها به مجلات رشدنوآموزورشد دانش­آموز درسال­های80ـ81.  پایان­نامة کارشناسی ارشد چاپ نشده. اهواز: دانشگاه شهید چمران.

کوکبی، مرتضی. و چراغی، زهره. (1392). بررسی واژگان خوانداری کودکان دبستانی و مقایسۀ آنها با واژگان نوشتاری آنان. مجلۀ مطالعات ادبیات کودک، سال چهارم، شمارۀ 2، 127-148.

محمدی رفیع، شایا. (1385). بررسی و تحلیل واژگان پایه در شعر کودک. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد، تهران: تربیت مدرس.

مهدیزاده، جمیله. (1370). زبان­آموزی و رشد واژگان کودک. پایان­نامة کارشناسی ارشد زبان­شناسی. دانشگاه فردوسی مشهد.

نعمت­زاده، شهین و همکاران. (1387). واژگان پایه، واژه­های پلکانی پایۀاول، ضمیمۀ گزارش پژوهشی کاربست یافته­های طرح واژگان پایۀ فارسی (طرح پژوهشی). تهران :وزارت آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی.

نعمت­زاده، شهین. (1379). شناسایی واژگان پایه دانش­آموزان ایرانی در دوره پیش­دبستانی و ابتدایی. تهران: موسسه پژوهشی برنامه­ریزی درسی و نوآوری­های آموزشی.

نعمت­زاده، شهین. (1391). واژگان پایه در خدمت تألیف کتاب ریاضی پایه اول. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال هفتم، شماره 27، 67-84.

نعمت­زاده، شهین. و همکاران. (1384). طرح شناسایی واژگان پایۀ فارسی دانش­آموزان ایرانی در دورۀ ابتدایی (گزارش نهایی). جلد اول، تهران: وزارت آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی.

نعمت­زاده، شهین.، دادرس، محمد.، دستجردی کاظمی، مهدی.، منصوری­زاده، محرم. (1390). واژگان پایه فارسی از زبان کودکان ایرانی.تهران: مدرسه.

نوری، ساناز. (1390). استخراج و بررسی واژگان پایه در کودکان کم‌توان ذهنی هشت تا ده سالۀ تربیت‌پذیر. پ‍ای‍ان‌ن‍امۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی. 

Allman, B. (2005). Vocabulary Size and Accuracy of Monolingual and Bilingual Preschool Children. Paper presented at the Proceedings of the 4th International Symposium on Bilingualism.

Berglund, A. (1937). Reading Vocabulary for the Fourth Grade. Journal of Educational Research, 31, 72-80.

Betts, E. A. (1939). A Study of the Vocabularies of First Grade Basal Readers. Elementary English Review, 16, 65–69.

Breed, F. S. (1931). Spelling, Handwriting, Social Studies, Character Education, Geography and Natural Science. Review of Educational Research, 1(4), 276-293.

Curtis H, A. (1938). Wide Reading for Beginners. Journal of Educational Research, 32, 255-262.

Dolch, E. W. (1951). Tested word knowledge vs. frequency counts. Journal of Educational Research, 44, 457-470.

Durrell, D. D., & Helen, S. (1938). Vocabulary Instruction in the Intermediate Grades. Elementary English Review(15), 138-145.

Farr, R., Hughes, C., Robbins, B., & Greene, B. (1990). What students' writing reveals about their spelling. Indiana University. Bloomington.

Farr, R., Kelleher, C., Lee, K., & Beverstock, C. (1989). An analysis of the spelling patterns of childrenin grades two through eight.  (ED 321 274). Bloomington.

Graham, S., Harris, K. R., & Loynachan, C. (1994). The spelling for writing list. Journal of Learning Disabilities, 27(4), 210-214.

Gray, W. S., Ole, L., Gates, A. I., Strang, R., Traxler, A. E., & Witty, P. (1940). Chapter I: Reading. Review of Educational Research, 10 (2), 79-106.

Hebel, E. E. (1938). Newer Practises in Reading in the Elementary School: A Review of Studies of Reading Vocabulary. Seventeenth Yearbook.

Hillerich, R. (1978). A writing vocabulary of elementarychildren: Springfield, IL: Thomas.

Hockett, J. A. (1938). The Vocabularies of Recent Primers and First Readers. Elementary School Journal, 39, 112–115.

Horn, E. (1929). What Is a Core Vocabulary. Journal of Educational Research, 19, 310-311.

Lee, D. (2001). defining core vocabulary and tracking its distribution across spoken and written genres: evidence of a gradience of variation from the British National Corpus. Journal of English Linguistics, 29(3), 250-278.

McCarthy, J. J. (1964). The Importance of Linguistic Ability in the Mentally Retarded. Mental Retardation, 2, 90-96.

McCarthy, M. (1999). What constitutes a basic vocabulary for spoken communication. studies in English Language and Linguistics, 1, 233-249.

McCarthy, M., & Carter, R. (2003). What constitutes a basic Spoken vocabulary. Research Notes issue, , 5-7.

McCarthy, M. J. (1998). Spoken language and applied linguistics. Cambridge: Cambridge University Press.

Nation, I. S. P. (1990). Teaching and Learning Vocabulary. New York: Newbury House.

Nation, P., & Waring, R. (1997). Vocabulary size, text coverage and word lists. Vocabulary: Description, acquisition and pedagogy, 6-19.

Ogden, C. K. (1930). The Basic Vocabulary: A Statistical Analysis, with Special Reference to Substitution and Translation (Vol. 31).

Ogden, C. K. (1944). Basic English: A general introduction with rules and grammar. 29.

Ogden, C. K. (1968). Basic English: International Second Language. New York: Harcourt, Brace and World.

Rinsland, H. (1945). A basic vocabulary ofelementary school children. New York: Macmillan.

Russell, D. H. (1954). The Dimensions of Children's Meaning Vocabularies in Grade four through twelve. University of Colifornia  Pubs. Education, 11, 315-414.

Saarela , L. (1997). The Development of School children's Composition from a Vocabulary Research Perspective. (Ph.D Dissertation), University of Oulu (Finland).  

Seegers, J. C. (1939). Vocabulary Problems in the Elementary School Paper presented at the Seventh Annual Research Bulletin of the National Conference on Research in English.

Shambaugh, C. G., & Shambaugh, O. L. (1928). An Association Study of the Vocabulary of Grade Children. The Journal of Educational Research, 18(1), 40-47.

Shambaugh, C. G., & Shambaugh, O. L. (1929). A core vocabulary for elementary school pupils. The Journal of Educational Research, 19(1), 39-46.

Smith, C., & Ingersoll. (1984). Written vocabulary of elementary school pupils ages6-14 Bloomington: Indiana University.

Stone, C. R. (1939). Most Important One Hundred and Fifty Words for Beginning Reading. Educational Method, 18, 192-195.

Thorndike, E. L., & Lorge, I. (1944). The teacher's Word Book of 30,000 Words. New York: Columbia University, Teachers College.