نقد و تکمله‌ای بر مباحث تاریخی مطرح‌شده پیرامون زندگی و شخصیّت خاقانی شروانی در ارمغان صبح

نویسنده

دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تهران

چکیده

چکیده
ارمغان صبح از گزیده‌های دانشگاهی مفید و موفّق روزگار ما در زمینۀ متون نظم است. مؤلّف ارجمند این اثر تلاش کرده است نمونه‌هایی از آثار خاقانی شروانی، اعمّ از قصیده و دیگر قالب‌های شعری، را به‌شیوه‌ای بسامان و با دقّت علمی همراه با شرح نکات و ظرایف آن‌ها به‌دانشجویان زبان و ادبیّات فارسی و دیگر علاقه‌مندان به‌متون فارسی عرضه کند.
تلاش مؤلّف، به‌ویژه در زمینۀ شرح و توضیح ابیاتْ موفّق و عاری از لغزش فراوان ارزیابی می‌شود، امّا در حوزۀ مباحث تاریخی و شخصیّت‌شناسی خاقانی شروانی، به‌سبب پیروی از آنچه محقّقان دیگر نوشته‌اند، خالی از لغزش‌ها و ملاحظاتی نیست. در این مقاله کوشیده‌ایم به‌موارد متعددی از این لغزش‌ها اشاره کنیم که در صورت پذیرش آن از سوی مؤلّف محترم می‌تواند به‌تصحیح پاره‌ای از مشهورات ناصواب در زمینۀ مورد بحث در این اثر ارجمند یاری برساند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Analysis and A Historical Discussion Supplementary on Khaghani SharvaniʼS Biography and Works in Armaghan-E Sobh

نویسنده [English]

  • Mohammad-Reza Torki
چکیده [English]

Armaghan-e sobh morning presentʼ is one of the useful academic selections of our in poetry. The author has attempted to present some samples from Khaghani Sharvaniʼs works, including Qasideh ʻodesʼ and other poetic forms in a well-organized order and scholarly precision accompanied by the explanations and delicacies to the students of Persian language and literature and other individuals interested in this area.
The authorʼs effort, particularly in explaining the verses in estimated successful and without numerous errors, but the historical discussions and the personal character of khaghani sharvani, due to other scholarʼs viewpoints, is still erroneous.
The current study attempts to refer to various types of these errors which if they are accepted by the author can be a great of help in editing some of the current incorrect issues under investigation in this work.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Khaghani Sharvani
  • Armaghan-E Sobh
  • Nasrollah Emami
  • KhaghaniʼS explanations
  • Academic Literary Selections
امامی،نصرالله (ویرایش نخست 1375، ویرایش جدید 1384) ارمغان صبح، تهران، جامی،

جمال‌الدّین اصفهانی(1320) دیوان جمال‌الدّین اصفهانی، چاپ حسن وحیددستگردی، تهران، ابن سینا.

خاقانی شروانی ( 1362) منشآت خاقانی، چاپ محمّد روشن، تهران، کتاب فروزان، چاپ دوم.

خاقانی شروانی (تحریر 898ق) دیوان خاقانی شروانی، نسخۀ خطّی کتابخانۀ آستان قدس رضوی، به شمارۀ 8368(ادبیّات:413)

خاقانی شروانی (تحریر847ق) دیوان خاقانی شروانی، نسخۀ خطّی کتابخانۀ آستان قدس رضوی، به شمارۀ 4644(ادبیّات:407).

خاقانی شروانی ،( 1373)دیوان خاقان شروانی چاپ سیّدضیاءالدّین سجّادی، تهران، زوّار، چاپ چهارم.

خاقانی شروانی(1357) ﺗﺤفةالعراقین، چاپ یحیی قریب، تهران، کتاب‌های جیبی، چاپ دوم.

خاقانی شروانی(تحریر قرن 7 یا8) دیوان خاقانی شروانی،نسخۀ خطّی کتابخانۀ دانشکدۀ ادبیّات دانشگاه تهران، به شمارۀ 43ج( میکروفیلم شمارۀ 7351،دانشگاه تهران)

دولت‌شاه سمرقندى( 1318)امیرعلاءالدّوله بختی‌شاه، تذکره‏الشّعراء، به‏کوشش ادوارد براون، لیدن،

رافعی قزوینی(1408ق) التّدوین فی اخبار قزوین، چاپ عزیزالله عُطاردی، بیروت، دارالکتب العلمیه.

زرّین‌کوب، عبدالحسین(1387) دیدار با کعبۀ جان، تهران، سخن.

سجّادی، سیّدضیاءالدّین(1374)، فرهنگ لغات و تعبیرات دیوان خاقانی شروانی، تهران، زوّار.

شفیعی کدکنی، محمّدرضا (1382) «خاقانی و محیط ادبی تبریز بر اساس سفینة تبریز»، نامۀ بهارستان، سال چهارم، شمارة اوّل و دوم، بهار و زمستان، صص 164-159.

علی‌زاده، جمشید (1382) ساغری در میان سنگستان، تهران، نشر مرکز، چاپ دوم.

کندلی هریسچی، غفّار(1374) خاقانی شروانی، حیات، زمان و محیط او، ترجمۀ میرهدایت حصاری، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.