تحلیل و نقد کتاب گشودن رمان

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، خرم آباد

چکیده

چکیده
طی دهه‌های پیشین، کتب و مقالات فراوانی در باب مباحث تئوریک داستان و داستان‌نویسی نوشته شده‌اند که هریک به‌نوبه خود در ارتقای چشم اندازهای نظری و عملی داستان‌نویسان یا خوانندگان آثار داستانی نقشی داشته اند. کتاب گشودن رمان اثر حسین پاینده از زمره این آثار است. این کتاب، پیشنهادگر روشی ساخت گرایانه و نسبتاً مرسوم در نقد و تحلیل رمان معاصر است؛ روشی بر مبنای خوانش تحلیلی صحنه آغازین و تبیین ارتباط ساختاری آن با کل رمان. نویسنده بر اساس همین روش، ده رمان برجسته فارسی (از بوف کورتا نمونه های رمان پسامدرن امروز) را به‌ضمیمه یک داستان کوتاه و یک فیلم، تحلیل و بررسی ساخت‌گرایانه کرده است. در این مقاله، ضمن اشاره به مزایای این کتاب از جمله نگاه راهگشا، نثر و نوشتار پاکیزه و پاره‌ای تاملات تازه، به پاره‌ای نقایص – چه از حیث ابعاد شکلی و چه از نظر ابعاد محتوایی نیز پرداخته شده است. در مجموع، کتاب حاضر را می‌توان از زمره آثار راهگشا و آموزنده در زمینه نقد و تحلیل داستان امروز به‌شمار آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis and criticism of "opening the novel"

نویسنده [English]

  • Mohammadreza Roozbeh
چکیده [English]

Abstract:
During the last decades, many books and articles are written about theoretical arguments of story and fiction. Each of them played a role to promot the thearitical and practical perspectives of novelists or readers of story works. The book of “opening of novel” written by Hossein Payande belongs to these works. This book in the light of the structuralist approach and relatively common as well in analysis review of contemporary novels. This method is based on analytical reading of opening scene and explains its structural relationship with totality of novel. Based on this research method, the author analyzed and reviewed ten famous Persian novels (from blind owl to samples of post modernist novels) with one short story and one movie. In addition to advantages of this book such as paving away outlook and method. this article pays attention to some defects in terms of structural aspects and content aspects. Alt mately the present book can be from relatively and instructive works about review and analysis of today stories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key Terms: Novel
  • Structuralism
  • Opening the novel
  • Review and analysis
  • Opening scene
  • Fiction
ابراهیمی، نادر، (1379)، براعت استهلال یا خوش آغازی در ادبیات فارسی، تهران: سوره مهر

برکت، بهزاد، (1386)، "تحلیل گفتمانی دشواری های ترجمه ادبی"، فصلنامه ادب پژوهی، شماره اول، صص 29-47.

پاینده، حسین، (1392)، گشودن رمان، تهران: مروارید

تسلیمی، علی، (1383)، گزاره هایی در ادبیات معاصر ایران – داستان -، تهران: اختران

شیری، قهرمان، (1387)، مکتب های داستان نویسی در ایران، تهران: چشمه

مکاریک، ایرنا ریما، (1385)، دانش نامه نظریه های ادبی معاصر، ترجمه مهران مهاجر، محمدنبوی، چ دوم، تهران: آگه

میرصادقی، جمال و میمنت میرصادقی (ذوالقدر)، (1377)، واژه نامه هنر داستان نویسی، تهران: کتاب مهناز

میرصادقی، جمال، (1376)، ادبیات داستانی، چ سوم، تهران: سخن

Milkhail Bakhtin, The Dialogic Imagination: For Essays, ed.Michael Hdquist, trans. C.Emerson and M.Holgursi (Edinburgh: university of Texas press,1973).