بررسی و نقد رساله‌های شعری فلاسفه‌ی مسلمان از فن شعر ارسطو: ترجمه در زمانه‌ی عسرت

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه نیشابور

چکیده

چکیده
 مقاله­ی حاضر، به بررسیِ انتقادیِ کتاب رساله­های شعری فیلسوفان مسلمان، به کوشش دکتر سید مهدی زرقانی و دکتر حسن حسن زاده­ی نیری اختصاص دارد. در این مقاله نشان خواهیم داد که به دلایلی، از جمله بدفهمیِ قسمت­هایی از متن عربی، تکیه بر نسخ مغلوط، عدم آشنایی مترجمان با یافته­های دیگر محققانی که به بررسیِ رساله­های شعری فلاسفه­ی مسلمان پرداخته­اند و... ، متاسفانه ترجمه­ی فارسی این رساله­ها را نمی­توان چندان قابل اعتماد دانست. هم­چنین از آن­جا که در کتاب رساله­های شعری فیلسوفان مسلمان، برای توضیح پاره­ای مسائل بارها به کتاب بوطیقای کلاسیک ارجاع داده شده است، بررسیِ این کتاب نیز به موازات ترجمه­های رساله­های شعریِ فلاسفه­ی مسلمان ضرورت دارد. بنابراین، در بخش نخست مقاله به طور مختصر به کتاب بوطیقای کلاسیک و در بخش دوم به تفصیل به ترجمه­ی رساله­های شعری فلاسفه­ی مسلمان پرداخته شده و کاستی­های هر یک مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Examination of the translation of "Poetic Treatises of Muslim Philosophers", from Arabic to Persian

نویسنده [English]

  • Davood Emarati Moghaddam
چکیده [English]

Abstract
This article is a critical examination of "Poetic Treatises of Muslim Philosophers", by seyyed Mehdi Zarghani and Mohammad Hassan Hassanzade. In this article we attempt to show that the translation of poetic treatises of muslim philosophers is not reliable at all, because it is based on non-accurate manuscripts, and translators are not familiar with the findings of other scholars. Also, some of the important parts of the original texts is misunderstood, which makes the translation more unreliable. Moreover, since translators referred to Butiqaye classic as a source for some explanations on texts, it is necessary to examine this book briefly. So, in the first part of the article we examine Butiqaye classic, and in the second part we examine the translation and its shortcomings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Poetics
  • Muslim Philosophers
  • classical poetics
  • critique of translation
ابن سینا، ابوعلی حسین بن عبدالله(1953)، «فن الشعر من کتاب الشفاء»، در فن الشعر مع الترجمة العربیة القدیمة و شروح الفارابی و ابن سینا و ابن رشد، ترجمه و شرح از عبدالرحمن بدوی، قاهره: مکتبة النهضة المصریة.

ابن‌رشد، ابو ولید محمد بن احمد(1986)، تلخیص کتاب الشعر، تحقیق چارلز باترورث و احمد عبدالمجید هریدی، قاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب.

رساله­های شعری فیلسوفان مسلمان، فارابی، ابن سینا، بغدادی، ابن رشد و خواجه نصیر(1393)، ترجمه و تعلیقات سید مهدی زرقانی و حسن حسن زاده نیری؛ تهران: سخن

عمارتی مقدم، داوود(1395)، بلاغت: از آتن تا مدینه، تهران: هرمس.

فارابی،ابونصرمحمدبن محمدبن طرخان(1953). «رساله فی قوانین صناعة الشعراء» .درفن الشعرمع الترجمةالعربیةالقدیمةوشروح الفارابی وابن سیناوابن رشد،ترجمه وشرح ازعبدالرحمن بدوی ،قاهره: مکتبةالنهضةالمصریة.

کمال الروبی، الفت(1983). نظریة الشعر عندالفلاسفة المسلمین (من الکندی حتی ابن رشد)، دارالتنویر لطباعة و النشر، بیروت، لبنان.

Ḍaḥiyat, Ismail M. (1974). Avicenna’s Commentary on the Poetics of Aristotle. Leiden: Brill.

Watt, John (1994). “Syriac Rhetorical Theory and the Syriac Tradition of Aristotle’s Rhetoric” in Peripatetic Rhetoric after Aristotle. Eds. William W. Fortenbaugh and David C. Mirhady. New Brunswick, New Jersey: Transaction Publishers. pp. 243-260.