رویکرد انتقادی درباره برداشت ‌های رایج از اقتصاد ‌مقاومتی در متون اقتصادی در ایران

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر حوزه اقتصاد مقاومتی

چکیده

بعد از مطرح شدن نظریه اقتصاد مقاومتی در جمهوری اسلامی ایران، محافل علمی و آکادمیک در خصوص نظریه پردازی و مفهوم پردازی پیرامون آن به تکاپو درآمده و پژوهشگران براساس برداشت های خویش به تبیین این مفهوم اقتصادی پرداختند به گونه ای که تاکنون برداشت­های متفاومتی از اقتصاد مقاومتی ارائه شده است. مقاله حاضر سعی دارد با بررسی متون منتشر شده درباره اقتصاد مقاومتی، به بررسی دیدگاه های رایج در این خصوص بپردازد و در این راستا، چهار رویکرد اصلی که معمولاً در مقالات، طرح های پژوهشی و کتاب های مختلف به آنها اشاره شده است را مورد بررسی قرار می دهیم. به همین خاطر، همسان پنداری اقتصاد مقاومتی با اقتصاد اسلامی، اقتصاد تحریم محور، تاب آوری و فنریت اقتصادی، و ریاضتی بودن اقتصاد مقاومتی مورد مداقه و تحلیل قرار خواهند گرفت. برای انجام این پژوهش از روش تحلیلی-توصیفی و مطالعات اسنادی بهره گرفته خواهد شد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

رویکرد انتقادی درباره برداشت ‌های رایج از اقتصاد ‌مقاومتی در متون اقتصادی در ایران

نویسنده [English]

  • Seyyed Mohmmad Javad Ghorba
چکیده [English]

بعد از مطرح شدن نظریه اقتصاد مقاومتی در جمهوری اسلامی ایران، محافل علمی و آکادمیک در خصوص نظریه پردازی و مفهوم پردازی پیرامون آن به تکاپو درآمده و پژوهشگران براساس برداشت های خویش به تبیین این مفهوم اقتصادی پرداختند به گونه ای که تاکنون برداشت­های متفاومتی از اقتصاد مقاومتی ارائه شده است. مقاله حاضر سعی دارد با بررسی متون منتشر شده درباره اقتصاد مقاومتی، به بررسی دیدگاه های رایج در این خصوص بپردازد و در این راستا، چهار رویکرد اصلی که معمولاً در مقالات، طرح های پژوهشی و کتاب های مختلف به آنها اشاره شده است را مورد بررسی قرار می دهیم. به همین خاطر، همسان پنداری اقتصاد مقاومتی با اقتصاد اسلامی، اقتصاد تحریم محور، تاب آوری و فنریت اقتصادی، و ریاضتی بودن اقتصاد مقاومتی مورد مداقه و تحلیل قرار خواهند گرفت. برای انجام این پژوهش از روش تحلیلی-توصیفی و مطالعات اسنادی بهره گرفته خواهد شد

کلیدواژه‌ها [English]

  • کلیدواژه‌ها: اقتصاد مقاومتی
  • ریاضت اقتصادی
  • تاب آوری
  • فنریت
  • متون اقتصادی
اختری، عباسعلی (1392). اقتصاد مقاومتی، تهران: امیرکبیر، 1392.

ارژنگ، اردوان و مهدی دهقان(1393). «پژوهشی در مبانی اخلاقی اقتصاد مقاومتی»، کنگره فرهنگ و اندیشه دینی، بوشهر: مرکز راهبری شورای فرهنگ عمومی.

اسدی، علی (1393). «نظام اقتصاد اسلامی الگویی کامل برای اقتصاد مقاومتی»، سیاست­های راهبردی و کلان، دوره دوم، ش5.

آقا محمدی، علی و ابوالفضل غیاثوند(1393).  تاب آوری، رویکرد مدیریت مخاطرات، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.

آقانظری، حسن (1393). «رسالت دانشگاه و حوزه در راه تحقق نظریه اقتصاد مقاومتی»، علوم انسانی اسلامی، ویژه نامه اقتصاد مقاومتی.

پیغامی، عادل (1393). درس گفتارهای اقتصاد مقاومتی، تهران: بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع).

پیغامی، عادل و دیگران (1394). جستارهایی در اقتصاد مقاومتی: تحریم های اقتصادی ایران، تهران: امام صادق (ع).

تاری، فتح اله و زهرا کاویانی (1392). «اقتصاد مقاومتی و مولفه های آن»، فصلنامه سیاست کلان، سال دوم، ش2.

تراب زاده جهرمی، محمدصادق و دیگران (1392). «بررسی ابعاد و مؤلفه های اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران در اندیشه آیت الله خامنه ای»، مطالعات انقلاب اسلامی، سال دهم، ش32.

تشکینی، احمد و امیر رضا سوری (1393).  تحلیلی بر شاخص های کلان اقتصادی در ایران با رویکرد اقتصاد مقاومتی، تهران: نشر نور علم.

توکلی، محمدجواد (1391). «مفهوم اقتصاد مقاومتی و تفاوت آن با ریاضت اقتصادی»، قبس، سال دوم، شماره18.

جانی، سیاوش و علاءالدین ازوجی (1393). تبیین مفهوم و مبانی تاب آوری و اقتصاد مقاومتی در طراحی برنامه ششم توسعه، تهران: دفتر معاونت برنامه ریزی رئیس جمهور.

جلالی، غلامرضا (1394). پدافند اقتصادی و الزامات آن، تهران: نشر نیلوفران.

خامنه ای، سیدعلی (1394). لوح مجموعه بیانات مقام معظم رهبری، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی.

درخشان، مسعود (1393). «الگویی بومی برای مقابله با مخاطرات اقتصادی، پدافند اقتصادی، سال اول، ش2.

رادمهر، احسن الله (1393). اقتصاد مقاومتی با تولید ملی، تهران: انتشارات تولید کتاب.

رحیمی، محمد (1392). اقتصاد مقاومتی: مروری بر بازسازی و مقاوم سازی اقتصادی کشورهای شکست خوره شده، ارومیه: نشر معمار.

سازمان پدافند غیرعامل کشور (1394). مقدمه ای بر نقش پدافند اقتصادی در اقتصاد مقاومتی، تهران: انتشارات بوستان حمید.

سمیعی اصفهانی، علیرضا و فاطمه حبیبی(1394). «نظریه پساتوسعه و الگوی اقتصاد مقاومتی در جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات راهبردی بسیج، ش66.

سیف، اله مراد (1393). نقشه راه پیاده سازی سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی، تهران: دانشگاه دفاع ملی.

سیف، اله مراد(1391). «الگوی پیشنهادی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران»، آفاق امنیت، سال پنجم، ش16.

سیف، اله مراد(1392). «مقدمه‌ای بر نقشه راه پیاده‌سازی سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات راهبردی بسیج، ش61.

سیفلو، سجاد (1393). «مفهوم شناسی اقتصاد مقاومتی»، معرفت اقتصاد اسلامی، سال پنجم، ش10.

سیفلو، سجاد(1393). «اقتصاد مقاومتی راهبرد دفاع غیرعامل اقتصادی»، سیاست دفاعی، سال بیست و دوم، ش87.

صدیقی، محمد(1394). اقتصاد و فرهنگ، چهارمحال بختیاری: نشر آصف.

عزتی، مرتضی و یونس سلمانی (1394). «برآورد اثر تحریم های اقتصادی بر رشد اقتصادی ایران»، مطالعات راهبردی بسیج، ش67.

غیاثوند، ابوالفضل و فاطمه عبدالشاه (1394). «مفهوم و ارزیابی تاب آوری اقتصادی ایران»، پژوهشنامه اقتصادی، دوره پانزدهم، ش4.

غیاثوند، ابوالفضل و همکاران (1393). درباره سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی: مروری بر ادبیات جهانی درباره تاب آوری ملی، تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.

غیاثوند، ابوالفضل و الهه رمضانیان (1394). «ارزیابی میزان تاب آوری اقتصادی ایران»، مطالعات راهبردی بسیج، سال هجدهم، ش68.

فرزین وش، اسدالله (1393). «ضرورت استفاده ی بهینه از همه امکانات موجود با وجود محدودیت ها»، علوم انسانی اسلامی، ویژه نامه اقتصاد مقاومتی.

فروغی زاده، یاسین (1393). تبیین مفهومی اقتصاد مقاومتی و شاخص سازی و سنجش مقاومت پذیری اقتصاد ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

محق نیا، محمدجواد (1393). «بانک مرکزی در خط مقدم جنگ اقتصادی»، علوم انسانی اسلامی، ویژه نامه اقتصاد مقاومتی.

میرمعزی، سیدحسن (1391). «اقتصاد مقاومتی و ملزومات آن»، اقتصاد اسلامی، سال دوازدهم، ش47.

هزاوئی، مرتضی و علی زیرکی حیدری (1393). «اقتصاد مقاومتی؛ نماد مدیریت جهادی در اقتصاد سیاسی ایران»، مطالعات انقلاب اسلامی، دوره11، ش37.

Cordesman, Anthony(2014). Bryan Gold and Chloe Coughlin-Schulte, Iran-Sanctions, Energy, Arms Control, and Regime Change, A Report of the CSIS Burke, CSIS/Rowman & Littlefield.

Hamel, Gary and Liisa Valikangas (2003). »The Quest for Resilience«, Harvard Business Review, September, vol 81, No 9.

Brigulio, Lino and et.al (2006).»Conceptualising and  Measuring  Economic  Reslience«, in Building the Economic Reslience of Small States, Malta: Islands  and  Small  States Institute  of  the  University  of  Malta  and  London, Commonwealth Secretariat.

Flynnm, Stephen (2004). America the Vulnerable: How Our Government Is Failing to Protect Us from Terrorism, New York, HarperCollins.