بررسی و نقد کتاب أفاق الشعر العربی فی العصر المملوکی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان وادبیات عربی دانشگاه سمنان

چکیده

آن‏چه در این نوشته می‏‌آید ملاحظات مختصری دربارة کتاب آفاق الشعر العربی فی العصر المملوکی، اثر نویسندۀ مشهور لبنان، یاسین الأیوبی، است. براین‌اساس، پس از معرفی کلی اثر نتیجۀ نقد و بررسی در دو مبحث شکل و محتوا متمرکز شده است. نتایج به‌‏دست‌‏آمده از این بررسی نشان می‌‏دهد که کتاب حاضر در کنار نکات قوّت ازقبیل صحافی مناسب، صفحه‌‏آرایی و حروف‏‌نگاری دقیق، رعایت قواعد نگارشی و ویرایشی، پیوست‌‏ها و نمایه‏‌های متعدد، تنظیم شایستۀ باب‌‏های سه‏‌گانه، و استفاده از منابع متعدد و معتبر، دارای نواقصی در زمینۀ شکل و محتواست که مهم‌‏ترین آن‌‏ها عبارت‌‏اند از: استعمال واژه‏‌های نامأنوس و مبهم لغوی، آشفتگی در ثبت ارجاعات و تنظیم کتاب‏نامه، وسیع و تکراری‏‌بودن موضوع کتاب، فقدان مقدمه و خاتمۀ منهجی و روش‏مند برای برخی از باب‌‏ها و بسیاری از فصل‌‏ها، تنظیم ناقص برخی فصل‏‌ها و درنتیجه تشابه و حتی تداخل مضامین برخی فصل‌‏ها با یک‏دیگر، استفاده از عناوین رایج و کلیشه‏‌ای برای فصل‌‏ها، افراط و مبالغه در جانب‌‏داری و دفاع از شعر و ادبیات عربی در عصر مملوکی و تعریف و تمجید غیرعلمی، برخی جهت‏‌گیری‌‏ها و تعصب‌‏های قومی و مذهبی، فقدان یا ضعف تجزیه و تحلیل و نقد به‌‏دلیل تکیه بر جمع‌‏آوری مطالب از منابع متعدد، و ضعف نوآوری و تولید علم.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Book Review Horizons of Arabic Hair in Mamlooki Period Written by Yasin Alayvuby

نویسنده [English]

  • Sadeq askari
Assistant Professor in Arabic Language and Literature, Semnan University
چکیده [English]

This article presents a brief commentary on the book Afaq Al-She'r al-Arabi fi Al-Asr al-Mamlouki, written  by a renowned Lebanese author Yassin Al-Ayyubi. Accordingly, after a general introduction of the work, the result of the review and criticism comes in two discussions of form and content. The results of this review indicate that along with strengths such as proper bookbinding, precise layout and typography, complying with the writing and editing rules, multiple attachments and profiles, appropriate arrangement of the triple chapters, and using numerous and valid references, this book has deficiencies in terms of form and content, the most important of which include: using lexical obscure and ambiguous words, confusion in referencing and the arrangement of references, the broad and repetitive subject of the book, the lack of a methodical introduction and ending to some parts and many chapters, the incomplete arrangement of some chapters, and thus the similarity and even the overlap of the themes of some chapters, using common and cliché titles for the chapters, exaggeration in defending Arabic poetry and literature in the Mamlouki era, and unscientific compliment and praise, some ethnic and religious orientations and biases, lack or weakness of analysis and criticism due to relying on the collection of content from multiple references, and weakness of science innovation and production.

ابوسلیمان، عبدالوهاب (1387)، روش تحقیق علمى به زبان عربى، ترجمۀ باقر حسینى و ملیحه طوسى، مشهد: دانشگاه فردوسی.

خاکى، غلام‏رضا (1386)، روش تحقیق: با رویکردى به پایان‏ نامه‏ نویسى، تهران: بازتاب.

خورشیدى، عباس و دیگران (1378)، روش‏ هاى پژوهش در علوم رفتارى (از نظریه تا عمل)، تهران: نوین‏پژوهش.

دلاور، على (1385)، روش‏ هاى تحقیق در روان‏ شناسى و علوم تربیتى، تهران: پیام نور.

زرین‏کوب، عبدالحسین (2536)، یادداشت‏ ها و اندیشه‏ ها، تهران: جاویدان.

السرجانی، خالد (12/2/1393 = 1/5/2014)، حال الکتاب المصری الآن، موقع الأهرام الیومی، digital.ahram.org

سنو، أهیف (2001)، محاضرات فی منهجیة البحث، بیروت: جامعة القدّیس یوسف، معهد الآداب الشرقیة.

شلبی، احمد (1974)، کیف تکتب بحثاً أو رسالة، القاهره: مکتبة النهضة المصریة.

صابرى، علی (1384)، المنهج الصحیح فی کتابة البحث الأدبی، تهران: شرح.

ضیف، شوقی (1972)، البحث الأدبی: طبیعته، مناهجه، أصوله، مصادره، قاهره: دار المعارف.

قراملکى، احد فرامرز (1385)، روش ‏شناسی مطالعات دینى، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.

مشکین ‏فام، بتول (1386)، البحث الأدبی: مناهجه و مصادره، تهران: سمت.

نادرى، عزت‏الله و مریم سیف نراقى (1372)، روش‏ هاى تحقیق در علوم انسانى، تهران: بدر.

نازک، محمدخضیر (18/3/1393 = 7/6/2014)، العراق یشهد أکبر تجمع للقراءة علی نهر دجلة، موقع أنباء مسکو، httpd://anba moscow.confd.