نقدی بر کتاب باستان‌شناسی ماد

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

مدیر گروه باستان شناسی دانشکده هنر و معماری دانشگاه مازندران

چکیده

دورۀ ماد از مهم‌ترین ادوار تاریخی ایران به‌شمار می‌‌رود، زیرا در این دوره اقوام ایرانی/ آریایی برای نخستین‌بار موفق به تشکیل حکومت در غرب ایران کنونی شدند. این دولت زمینۀ پیدایش و شکوفایی امپراتوری هخامنشی را فراهم کرد و بسیاری از اصول حکومت‌داری، اجتماعی، مذهبی، و به‌طور کلی بنیادهای تمدنی را به شاخۀ دیگری از ایرانیان منتقل کرد. از این حکومت به‌علت کمبود منابع مستند تاریخی، خصوصاً ایرانی و آثار باستان‌شناختی، اطلاعات چندانی در دست نیست. این عوامل سبب شده است تا انتشارات قابل‌توجهی از دورۀ ماد دردست‌رس باستان‌شناسان و مادپژوهان قرار نداشته باشد و دانشجویان رشتۀ باستان‌شناسی از بدو تأسیس این رشته متکی‌به جزوات پراکنده‌ای باشند که به‌گونه‌ای ناقص و تکراری در اختیارشان قرار می‌گرفت.انتشار کتاب باستان‌شناسی دورۀ ماد خلأ اطلاعات باستان‌شناسی این دوره را تاحدود زیادی ترمیم کرد و برای دانشجویان رشتۀ باستان‌شناسی این فرصت را به‌وجود آورد تا در یک مجلد، تمامی اطلاعات مربوط به سرفصل دروس یادشده را موردمطالعه قرار دهند. این کتاب دارای امتیازات فراوانی است که سعی می‌شود ضمن برشماری و یادآوری آن‌ها به برخی از کاستی‌ها نیز اشاره شود تا نویسندۀ کتاب ضمن بازبینی در چاپ‌های آتی، درصورت صلاح‌دید، از این پیش‌نهادها نیز استفاده کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Book review “Median Archaeology”

نویسنده [English]

  • Reza Mehrafarin
Archaeology of Mazandaran University
چکیده [English]

Median age is of the most important historical periods of Iran because, during this period, Iranian / Aryan groups were able to form a government in the West of modern Iran for the first time. This government provided the context of the emergence and flourishing of the Achaemenid Empire and transferred many of the principles of governance, social, religious and civilizational foundations to another branch. Access to the information and documentation of this government are limited due to the lack of historical documentation sources, notably Iranian and archaeological evidence. These factors led to an inadequate access to publications from Median period to archaeologists and Median scholars. Thus, students of archeology relied heavily on the dispersed pamphlets that provided such incomplete and duplicated documents since the establishment of this academic field.
Publication of “Median Archaeology” has largely filled this gap for this period and created opportunity for archeology students to study all the information related to the Syllabus of Median archaeology. The book has some advantages and shortcomings that we have enumerated them so as to improve the quality of the book in the subsequent editions. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Median tribes
  • archeology
  • Median Archaeology
  • Median Art
جنیتو، برونو (۱۳۷۷)، «آثار فرهنگی مادها (محدوده‌‌ها و افق‌‌ها در پژوهش‌‌های باستان‌‌شناختی)»، باستان‌‌پژوهی، ترجمۀ کریم علی‌زاده، ش ۳.

دیاکونوف، ایگور میخائیلوویچ (1371)، تاریخ ماد، ترجمۀ کریم کشاورز، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

سرفراز، علی‌اکبر و بهمن فیروزمندی (1373)، مجموعۀ دروس باستان‌‌شناسی و هنر دوران تاریخی ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی، به کوشش حسین محسنی و محمدجعفر سروقدی، تهران: جهاد دانشگاهی هنر.

گزنفون (۱۳۸۴)، کوروش‌نامه، ترجمۀ رضا مشایخی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

گیرشمن، رومن (1371)، هنر ایران در دورۀ ماد و هخامنشی، ترجمۀ عیسی بهنام، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

ملازاده، کاظم (۱۳۹۳)، باستان‌‌شناسی ماد، تهران: سمت.

ملازاده، کاظم و معصومه طاهری دهکردی (۱۳۹۰)، «تاریخچۀ جابه‌‌جایی و ساختار هگمتانۀ مادی»، مطالعات شهر ایرانی ــ اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، س ۲، ش ۶.

ملازاده، کاظم و معصومه طاهری دهکردی (۱۳۹۴)، «جغرافیای تاریخی ماد بعد از تشکیل پادشاهی و گسترش آن (۶۱۲- ۵۵۰ ق.م)»، تاریخ اسلام و ایران، ش ۲۸.

ملک‌‌زاده، مهرداد (۱۳۷۴)، پایتخت‌‌های ایران، به کوشش محمدیوسف کیانی، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.

ملک‌‌زاده، مهرداد (۱۳۷۶)، «یادداشت‌‌های مادی ۱: جایگاه مادها در تاریخ ایران»، گزارش‌‌های باستان‌شناسی (۱)، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.

ملک‌‌زاده، مهرداد (۱۳۸۰)، «یادداشت‌‌هایی باژگون دربارۀ تاریخ و باستان‌‌شناسی دورۀ ماد»، باستان‌‌پژوهی، ش ۸.

ملک‌‌زاده، مهرداد (1383)، «سازۀ بزرگ سیلک، ساخت‌وسازی از دورۀ ماد یا زیگورات خورشید»، باستان‌‌پژوهی، نشریۀ هستۀ علمی دانشجویان باستان‌‌شناسی دانشگاه تهران، پیوست ش 12.

ملک‌شهمیرزادی، صادق (1381)، زیگورات سیلک (طرح بازنگری سیلک، گزارش فصل یکم)، تهران: سازمان میراث فرهنگی، پژوهشکدۀ باستان‌‌شناسی.

ملک‌شهمیرزادی، صادق (1382)، نقره‌‌کاران سیلک (طرح بازنگری سیلک، گزارش فصل دوم)، تهران: سازمان میراث فرهنگی، پژوهشکدۀ باستان‌‌شناسی.

ملک‌شهمیرزادی، صادق (1383)، سفالگران سیلک (طرح بازنگری سیلک، گزارش فصل سوم)، تهران: سازمان میراث فرهنگی، پژوهشکدۀ باستان‌‌شناسی.

هرودوت (1362)، تاریخ هرودوت، ترجمۀ وحید مازندرانی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.