بررسی و نقد ترجمۀ جلد چهارم تاریخ فلسفۀ غرب (راتلج)

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه تبریز

چکیده

در این نوشته ترجمۀ فارسی جلد چهارم تاریخ فلسفۀ راتلج: دورۀ نوزایی و عقل‌گرایی قرن هفدهم را بررسی می‌کنیم. عنوان جلد چهارم نشان‌دهندة دوره‌های زمانی و برخی فیلسوفانی است که در این جلد بررسی می‌شوند. این اثر در سال 1993 میلادی با ویراستاری جی. اچ. آر. پارکینسون ازسوی انتشارات راتلج چاپ شد و در ایران نیز در سال 1392 با ترجمۀ سیدمصطفی شهرآیینی و ویرایش حسن فتحی با هم‌کاری انتشارات حکمت و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران به‌‌‌چاپ رسید. در این مقاله کوشیده‌ایم به ترجمۀ فارسی اثر از دو زاویة صوری و کیفیت محتوا بنگریم و درخصوص آن به قضاوتی نسبی دست یابیم. نتیجۀ اجمالی این بررسی حاکی از این است که اثر ترجمه‌ای قابل‌فهم، معتبر، و مفید برای خوانندۀ ایرانی است. جهات گوناگونی در پدیدآمدن این وضع دخیل‌اند، مانند ترجمه‌کردن نه از سر تفنن و شهرت، دقت و امانت‌داری، عبارت‌پردازی‌های روان و محکم، معادل‌گذاری‌های مناسب برای اصطلاحات فلسفی، و تخصص متناسب مترجم و ویراستار با موضوع. البته، درکنار این نکات، نمی‌توان وجود برخی سهوهای نادر را منکر شد. سهوهایی که ناخواسته‌اند و اگر این نوشته فایده‌ای داشته باشد، شاید فقط ازبابت رفع برخی از این سهوها در چاپ بعدی ترجمه باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Study of Persian Translation of the Routledge History of Philosophy: Renaissance and Seventeenth-century Rationalism

نویسنده [English]

  • Majid Sadrmajles
Assistant Professor in Philosophy, Faculty of Persian Literature and Foreign Langauges, University of Tabriz
چکیده [English]

In the present essay the Persian translation of Routledge History of Philosophy: Renaissance and Seventeenth-century Rationalism is reviewed. This work is volume 4 of the ten ones and was first published in 1993 by Routledge Publications. The editor of this book is J. R. A. Parkinson and the  Persian translator of the book is Seyyed Mostafa Sharaeeni with the editorship of Hassan Fathi. It was  first published in 1392 in Iran.
After a brief introduction of the English text, our article is divided into two parts: 1- Reviewing  the formal aspects of the Persian translation, and 2- Reviewing  the material aspects. For both aspects, we compare some pages of Persian translation with the original text at random. Our relative conclusion reveals that the Persian translation is credible, understandable, and useful for Iranian students of philosophy. Experience and expertise of Persian translator and his attention to the philosophical terms are mainly from factors that make his translation  an academic reliable work. Of course, there are some unwanted slips the correction of which depicts ethical tasks and philosophical originality of translator against readers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Routledge History of Philosophy: Renaissance and Seventeenth-century Rationalism
  • English or original text
  • Persian translation
پارکینسون، جی. اچ. آر. (1392)، تاریخ فلسفۀ غرب: دورۀ نوزایی و عقل­گرایی قرن هفدهم، ترجمۀ سید مصطفی شهرآیینی، انتشارات حکمت و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، چاپ اول، تهران

تیلور، س. س. و. (1392)، تاریخ فلسفۀ غرب: از آغاز تا افلاطون، ترجمۀ حسن فتحی، انتشارات حکمت و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، چاپ اول، تهران

حق­شناس، علی­محمد، و همکاران. (1381)، فرهنگ معاصر هزاره انگلیسی- فارسی، دو جلد، فرهنگ معاصر، چاپ سوم

عمید، حسن. (1384)، فرهنگ فارسی عمید، 3جلد، مؤسسۀ انتشارات امیر کبیر، چاپ دهم، تهران

کاپلستون، چارلز فردریک. (1388)، تاریخ فلسفه، جلد یکم: دورۀ یونان و روم، ترجمۀ سید جلال­الدین مجتبوی، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ هشتم، تهران

 

Merriam Webster's Collegiate Dictionary, (2003), Merriam Webster Incorporated U.S.A, 11th edition

Parkinson, G. H. R.(editor),(1993),  Routledge History of Philosophy: The Renaissance and Seventeenth-century Rationalism, Routledge, London and New York, first edition

William, L. Reese, (1996), Dictionary of Philosophy and Religion, Humanities Press, New Jersey, New and Enlarged edition, first publication