نقدی بر کتاب برنامۀ درسی و آموزش هنر در آموزش‌و‌پرورش

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه کاشان

چکیده

یکی از کارکردهای اساسی نظام آموزشی که اجرای آن در مدارس و مراکز آموزشی کشور، به‌دلیل تنگناها و سوءتفاهمات مختلف، با مشکلات عدیده‌ای مواجه است تربیت هنری دانش‌آموزان است. طی چند سال اخیر برخی تلاش‌های علمی و پژوهشی برای معرفی و بازشناسی جایگاه تربیت هنری و ضرورت توجه جدی بدان در نظام آموزشی کشور انجام گرفته است. تألیف کتاب برنامة درسی و آموزش هنر در آموزش‌وپرورش از جملة این تلاش‌های علمی است. در این مقاله کتاب مذکور بررسی و نقد شده است و امتیازها و کاستی‌های شکلی و محتوایی آن مشخص شده‌اند. درمجموع، می‌توان گفت که کتاب برنامة درسی و آموزش هنر در آموزش‌وپرورش ازنظر ساختار و نوع سازمان‌دهی مطالب، ملاحظات و ویژگی‌های نگارشی، طرح مباحث بنیادین تربیت هنری، تبیین نقش و ضرورت آن به‌ویژه ازمنظر آثار و دستاوردهای شناختی، و ... دارای امتیازهای لازم است. ازسوی‌دیگر، کتاب مذکور ازنظر میزان تکرار و تشابه محتوای آن با برخی آثار دیگرمؤلفان، مبهم‌بودن قسمت‌هایی از مطالب، استفادة صرف از مقالات ترجمه‌شده، بی‌توجهی به واقعیات تربیت هنری در نظام آموزشی ایران، و غیره کمبودهایی دارد که قطعاً رفع آن‌ها می‌تواند در افزایش اثرگذاری کتاب در مخاطبان تأثیر قابل‌توجهی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Book Review of Art Curriculum and Instruction in Education

نویسنده [English]

  • Mohammad Amini
Associate Professor of Curriculum Development, University of Kashan
چکیده [English]

One of the main functions of the educational system the  implementation of which at schools and educational centers of the country is confronted with various difficulties and misunderstandings is art education of students. Obviously, art education has positive and constructive effects for students, so it should not have a subordinate or marginal role in curriculum, and close attention should be paied to it in the educational system of the country. However, over the past few years, some scientific and research efforts have been made to introduce and recognize the status of art education and the need to pay close attention to it in the educational system of the country. Writing a book titled “Art Curriculum and Instruction in Education” is one of these scientific endeavors. In this article, the book has been reviewed and criticized.  The strengths and weaknesses of its content and form were also specified. In sum, in terms of the structure and type of organizing the contents, characteristics of writing, the design of the basic issues of art education, explanation of  its role and necessity, especially from its cognitive and non-cognitive results, as well as determining the role and place of the main elements of curriculum  in art education, this book has necessary strengths. On the other hand, in terms of the number and extent of its repetition and the similarity of its content with some other works of the authors, the vagueness of parts of the content, the use of translated articles and the lack of attention to the realities of art education in the Iranian educational system, this book has some deficiencies. Definitely, the elimination of these disadvantages will increase the effectiveness of this book.

کلیدواژه‌ها [English]

  • curriculum
  • art
  • Art Education
  • Education
  • criticism
احمدزاده، شیده (۱۳۸۴)، قداست تخیل هنری، تهران: فرهنگستان هنر.

امینی، محمد (۱۳۸۳)، تربیت هنری در قلمرو آموزش‌و‌پرورش، تهران: آئیژ.

ذوالفقاریان، ملیحه و مرجان کیان (۱۳۹۳)، «واکاوی تجارب معلمان زن در تدریس هنر در مدارس ابتدایی: یک پژوهش کیفی»، دو‌فصل‌نامة نظریه و عمل در برنامة درسی، س 2، ش ۴.

رضایی، منیره (۱۳۹۲)، «تربیت هنری در نظام آموزشی ایران»، فصل‌نامة مطالعات فرهنگ و ارتباطات، س 14، ش ۲۲.

رضی، احمد (1388)، «شاخص‌های ارزیابی و نقد کتاب‌های درسی دانشگاهی»، فصل‌نامة سخن سمت، ش 21.

عناصری، جابر (۱۳۸۰)، مردم‌شناسی و روان‌شناسی هنر، تهران: رشد.

فلاحی، ویدا، یحیی صفری، و ماندانا یوسف‌فرحنک (۱۳۹۰)، «تأثیر آموزش با رویکرد تربیت هنری بر فعالیت‌های هنری و مهارت‌های فرایندی دانش‌آموزان پایة چهارم ابتدایی»، فصل‌نامة نوآوری‌های آموزشی، ش ۳۹، س 10.

قطبی، محمدیوسف (۱۳۷۴)، شناخت هنر، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج.

کالینسون، دایانه (۱۳۸۵)، تجربة زیبایی‌شناختی، ترجمة فریده فرنوفر، تهران: فرهنگستان هنر.

مایر، فردریک (۱۳۷۴)، تاریخ اندیشه‌های تربیتی، ترجمة علی‌اصغر فیاض، تهران: سمت.

معیری، محمدطاهر (۱۳۶۴)، مسائل آموزش و پرورش، تهران: امیرکبیر.

مهرمحمدی، محمود (۱۳۸۳)، آموزش عمومی هنر: چیستی، چرایی، و چگونگی، تهران: مدرسه.

مهر‌محمدی، محمود و محمد امینی (۱۳۸۰)، «طراحی الگوی تربیت هنری در دورة ابتدایی»، فصل‌نامۀ علمی و پژوهشی علوم انسانی الزهرا، س 11، ش ۳۹.

مهرمحمدی، محمود و مرجان کیان (1393)، برنامۀ درسی و آموزش هنر در آموزش‌وپرورش، تهران: سمت.

Alter, F., T. Hays, and R. O'Hara (2009), “The Challenges of Implementing Primary Arts Education: What our Teacher Say”, Australian Journal of Early Childhood, vol. 34, no. 4.

Bamford, A. and M. Wimmer (2006), “Building Creative Capacities for the 21st Century”, <www.unesco.org/colture/>.

Borrow, Robin and Geoffery Millburn (1989), A Critical Dictionary of Educational Concepts: an Appraisal of Selected Ideas and Issues in Educational Theory and Practice, Wheat Sheaf Book, New York: St. Martin's Press.

Broudy, Harry (1978), “The Arts as Basic Education”, Journal of Aesthetic Education, vol. 12.

Eisner, Elliot W. (2005), Reimaging School, London and New York: Routledge.

Ford, Lonnie (2008), How Can Art Education Enhance the Content Subject Area in an Urban School Setting, Ph.D. Dissertation, Western Michigan University.

Gardner, Howard (1990), Multiple Intelligences Implications for Art and Creativity, W. J. Moody (ed.), Artistic Intelligences Implications for Education, N.Y: Teachers College Press.

Garretson, R. L. (1991), Music Curricula, The International Encyclopedia of Curriculum, Arieh Lewy (ed.), Pergamum Press.

Ko, Agnes Po-Yee (2006), The Beauty of Harmony: Clues from Chines Aesthetic for Contemporary Art and Education, Ph.D Dissertation, Canada: Simon Fraser University.

McMahan, A., C. Klopper, and B. Power (2015), “Excellnce in Arts Based Education-One Shool's Story”, International Journal of Eduation the Arts, Lb(5),.

Ornstein, Anna (2006), “Artistic Creativity and the Healing Process”, Psychoanalytic Inquiry, vol. 26, no. 3.

Richards, Lisa Carol (2005), Art Education in After-School Program, Ph.D Dissertation, Los Angeles: University of California.

Sau, Lai Lee and Lin Alex Liu Hong (2016), “A Pilot Study of Art Therapy for Children with Special Educational Needs in Hong Kong”, The Arts in Psychotrapy, vol. 51.

Siaulytaene, Dalia (2005), “Active Methods in Art Education in Lithuanian”, Prospects, vol. 32, no. 4.

Spenser, Chapman and Jean Betty (2008), An Examination of Changes in Teachers Attitudes, Teaching Practice and Perceptions Toward Student Achievement as a Result of Professional Development in Arts Integration, Ph.D. Dissertation, George Mason University.

Upitis, Rena (2011), “Arts Education for the Development of the Whole Child”, Elementary Teachers' Federation of Ontario,.

Uzunboylu, Huseyin and Didem Islek (2014), “Evaluation of Art Education in Terms of Content Analysis”, Social and Behavioral Sciences, vol. 136