نقد کتاب پایان توسعه؛ پساتوسعه‌گرایی و بن‌بست‌های پارادایم توسعه

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار علوم سیاسی دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

توسعه، به‌عنوان یک مفهوم خاص برای اهل علم در جامعه‌شناسی و برای سیاست‌مداران و حتی مردم عادی، دارای چنان اعتبار و اهمیتی است که مخالفت با آن به شجاعت بالایی نیاز دارد. علی‌رغم این اهمیت و اعتبار، پارادایم توسعه در جامعه‌شناسی با انتقادات و چالش‌های جدی مواجه است؛ تاجایی‌که امروزه صحبت از بن‌بست در جامعه‌شناسی توسعه می‌شود. این مقاله ضمن طرح بن‌بست‌های متدولوژیک پارادایم توسعه بر آن است که پساتوسعه‌گرایی (Post-developmentdism) با طرح یک چشم‌انداز جدید راه را برای خروج از بن‌بست در توسعه می‌گشاید. نکتۀ کلیدی این مقاله در بحث از پساتوسعه‌گرایی انتقال رسالت توسعه از دولت‌ها و نخبگان به جامعه و مردم است. گفتنی است که مقالۀ حاضر برگرفته از نقد و بررسی کتاب پایان توسعه: مدرنیته، پست مدرنیته، و توسعه می‌باشد که توسط ترور پارفیت (Trevor Parfitt)، استاد دپارتمان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه ناتینگهام انگلستان، به‌نگارش در آمده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the End of Development, Post-Developmentalism and Development Paradigm Impasse

نویسنده [English]

  • Ghodrat Ahmadian
Assistance Professor in International Relations. Razi University
چکیده [English]

 
Development as a specific concept for scientists, politicians, and the public has some validity, so any resistance to it needs great bravery. Despite its validity and importance‚ the development paradigm envisages with many critiques and challenges‚ so the buzzword is impasse in this paradigm. This article proposes some methodological impasses in development paradigm and presents that the post-developmentalism goes beyond these impasses through new perspectives. The key point in this article lies in the fact that in the discussion of post-developmentalism, the role of development has turned from   the state and elites to the society and people. It is worth mentioning that the present review is based on the book entitled “The End of Development? Modernity, Post-Modernity and Development” by Trevor Parfitt who is a Professor at the Department of Political Sciences and International Relations, University of Nottingham, England.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development Sociology‚ Methodological Weaknesses‚ Impasse‚People-led Development‚ Post-developmentalism
ازکیا، مصطفی (1381)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: کلمه.

اسماعیلی، محسن (1394)، «نوسازی در ایران و ملاحظات سیاسی ناشی از جنگ سرد»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، استاد راه‌نما قدرت احمدیان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه، گروه علوم سیاسی.

باران، پل، داب موریس، و اسکار لانگه (1354)، اقتصاد سیاسی توسعهنیافتگی و رشد، ترجمۀ فرهاد نعمانی، تهران: امیرکبیر.

چیلکوت، رونالد (1357)، نظریات توسعه و توسعهنیافتگی، ترجمۀ احمد ساعی، تهران: مؤسسۀ نشر علوم نوین.

روکس برو، یان (1370)، جامعهشناسی توسعه (نظریههای توسعهنیافتگی)، ترجمۀ مصطفی ازکیا، تهران: توسعه.

سانتوس، دوس و دیگران (1358)، توسعه و توسعهنیافتگی، ترجمۀ فرخ حامیان، تهران: ایران.

سو، آلوین (1380)، تغییر اجتماعی و توسعه، ترجمۀ محمود حبیبی مظاهری، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راه‌بردی.

شیخی، محمدتقی (1385)، جامعهشناسی توسعه، تهران: حریر.

گیدنز، آنتونی (1376)، جامعهشناسی، ترجمۀ منوچهر صبوری، تهران: نشرنی.

مدیسون، جی. بی. (1378)، اقتصاد سیاسی جامعۀ مدنی، ترجمۀ قدرت احمدیان، تهران: سفیر.

ناصری، نعمت (1392)، «جامعه‌شناسی تاریخی و توهمات شناختی نظریۀ نوسازی در ایران 1332-1357»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، استاد راه‌نما قدرت احمدیان، دانشگاه رازی کرمانشاه، دانشکدۀ علوم اجتماعی.

نورث، داگلاس (1377)، نهادها، تغییرات نهادی، و عملکرد اقتصادی، ترجمۀ محمدرضا معینی، تهران: سازمان برنامه و بودجه.

Chaudhry‚ Asha (2013)‚ Modernization: Impact‚ Theory‚ advantages, in: www.raijmar.com

Devetak‚ Kichard (2001)‚ “Critical Theory«”, in: Burchill Scott and ethel, Theories at Int-kelations. New York: Palgrave.

Escobar‚ Arturo (1995)‚ Encountering Development: The Making and Unmaking of the Third World‚ Princeton: Princeton University Press.

Escobar‚ Arturo (2000)‚ “After Post-Development”‚ Third World Quarterly, Vol. 27. No. 2.

Galtung‚ Johan (1978), The Basic Needs Approach, in: www.transcend.org

Handelman‚ Howard (2013), Challenges of third world development (ted), New York: Pearson.

Hilhorts‚ Dorothea (2003), The Real World of NGOs: Diversity and Development‚ Zed Books.

Homer-Dixon‚ Thomas (2012), “On the Threshold: Environmental Change as Causes at Acute Conflict”, in: Goldstein‚ Joshua and Jon Parehouse, Readings in International relations, Massachusetts: Massachusetts university.

Hunt‚ D. (1989), Economic Theories of Development: An Analysis of Competing Paradigms‚ London: Harvester Wheatsheaf.

Kippler‚ Caroline (2010), “Exploring Post-Development: Politics‚ the State and Emancipation”‚ Polis Journal, Vol. 3.

Kleymeyer‚ Charles David (1994), Cultural Expression and Grassroots Development: Cases From Latin America and the Caribbean‚ Lynne Rienner Publishers.

Major‚ Darren (2015), “Alternative to Development”, in: www.qspace. Library. Queensu.ca.

Meadows‚ Donella tel (1972), The Limits to Growth, New York: universe books.

Parfitt‚ Trevor (2002)‚ The End Development? Mmodernity‚ Post-Modernity and Development‚ London: Sterling Virginia.

Paterson‚ Mathew (2001), “Green Politics” in: Scott Burchell and ethel, Theories of International relation, New York: Palgrave.

Rahnema‚ Majid and Victoria Bawtree (1997), The Post-Development Reader‚ London: Zeb Books.

Rowlands‚ J. (1997), Questioning Empowerment: Working with Women in Honduras‚ Oxford: Oxfam.

Rowlands‚ J. (1998), “A word of Our Time‚ But What does it Mean? Empowerment in the Discourse and Practice of Development”‚ in: H. Afshar (ed.), Women and Empowerment: Illustrations from the Third World‚ Basingstoke: Macmillan.

Roy‚ Indrajit (2003), “Development and its Discontents: Ciril Society as the New Lexicon, in: www.vsers. Ox.ac.uk.

Sachs‚ Wolfgang (1992), The Development Dictionary: A Guide to Knowledge as Power‚ New York: Witwatersrand University Press.

Seyfang‚ Gill and Adrian Smith (2007), “Grassroots innovations for Sustainable Development: Towards a new Research and Policy Agenda”‚ Environmental Politics‚ Vol. 16, Issue. 4.

Shaffer‚ Paul (2012), “Post-Development and Poverty: an Assessment”‚ Third world quarterly‚ Vol. 33‚ Issue. 10.

Simon‚ David (2005), “Post Development and Post-Colonialism: Separated by Common Ground?” Forum for Development Studies‚ Vol. 32‚ Issue. 2.

Warren‚ Bill (1980), Imperialism: Pioneer of Capitalism, London: Verso.

Willetts‚ Peter (2010), Non-Governmental Organizations in World Politics: the Construction of Global Global Governance, London: Routledge.

Willis‚ Katia (2005), Theories and Practices of Development‚ New York: Routledge.