نقدی بر کتاب ایران از آغاز دوران اسلامی تا حملۀ مغول

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ، دانشگاه تهران

چکیده

مؤلف این کتاب، علی‌اکبر ولایتی، تاریخ ایران از ورود اسلام تا حملة مغول را در ده فصل بررسی کرده است. چنان‌که از عناوین فصول کتاب مشخص می‌شود، این اثر تاریخ سیاسی ایران در دورة مورداشاره را کانون توجه خود قرار داده و مسائل اقتصادی و اجتماعی در آن به‌صورت پراکنده موردبحث قرار گرفته است. نویسندة کتاب درخلال فصل‌های مختلف علایق دینی و ارزشی خود را حتی در توصیف رویدادها نشان داده و با بهره‌گیری از متون تاریخی، در بحث از علل رویدادها رویکرد خاص خود را دنبال کرده است. نکتة مهم این‌که نگاه ایدئولوژیک بر تمام فصول کتاب سنگینی می‌کند، به‌گونه‌ای‌که تشیع و آموزه‌های آن به گفتمان اصلی مردم ایران در همة دوره‌های تاریخی تبدیل شده است. در نقد و بررسی این پژوهش کوشش شده تا معلوم گردد نویسنده چه ازنظر روش و چه محتوا تا چه‌اندازه به اصول پژوهشی علم تاریخ پای‌بند بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Analysis and Critique of Book of ‘Iran from the Early Islamic ra to Mongol Invasion’

نویسنده [English]

  • Hamid Karamipour
Assistant Professor, History Group, University of Tehran
چکیده [English]

The author of this book, Dr. AliAkbar Velayati, has examined Iranian history from the advent of Islam to Mongol invasion in ten chapters. As it is characterized from the titles of chapters of the book, this work has referred to Iranian political history during aforementioned period, and economic and social issues have been dispersedly discussed. The book’s author has shown his religious and value-driven interests even in description of events and taken his own specific approach in discussing reasons of events by enjoying historic texts. The important point is that an ideological attitude governs heavily over all chapters of the book so that Shiite and related teachings have been turned into the major discourse of Iranian nation in all historic eras. Regarding critique and analysis of this study, it is tried to reveal how much the author has been abided by research principles of historic knowledge whether by method or by content. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saffarid
  • Samanid
  • Buyid Dynasty
  • Seljuks
  • Khwarizmians
  • SHIITE
ابن‌اثیر، عزالدین علی (1351)، کامل، تاریخ بزرگ اسلام و ایران، ترجمة ابوالقاسم حالت و عباس خلیلی، تهران: شرکت مطبوعات علی‌‌اکبر علمی.

اسفندیار کاتب، بهاءالدین (1365)، تاریخ طبرستان، تصحیح عباس اقبال، تهران: خاور.

باستانی پاریزی، محمدابراهیم (1344)، یعقوب لیث، تهران: ابن‌سینا.

باسورث، کلیفورد و دیگران (1366)، تاریخ غزنویان، ترجمة حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.

بهمنیار، احمد (1382)، صاحب بن عباد، تهران: دانشگاه تهران.

تاریخ سیستان (1345)، تصحیح ملک الشعرای بهار، تهران: خاور.

خطیب، عبدالله مهدی (1378)، ایران در روزگار اموی، ترجمة محمدرضا افتخاری، تهران: رسالت قلم.

فروزانی، ابوالقاسم (1391)، غزنویان از پیدایش تا فروپاشی، تهران: سمت.

فرای، ریچارد و دیگران (1363)، تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه، ترجمة حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.

فقیهی، علی‌اصغر (1365)، آل‌بویه، تهران: صبا.

قزوینی، عبدالجلیل (1331 ش)، النقض، با مقدمه و تصحیح سیدجلال‌الدین حسینی ارموی، تهران: سپهر.

کار، ئی. اچ. (1378)، تاریخ چیست؟، ترجمة حسن کامشاد، تهران: خوارزمی.

کرمر، جوئل (1375)، انسان‌گرایی در عصر رنسانس اسلامی، ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

گردیزی، عبدالحی (1315)، زین الاخبار، تهران: ادب.

لوئیس، برنارد (1362)، تاریخ اسماعیلیان، ترجمة فریدون بدره‌ای، تهران: توس.

متز، آدام (1364)، تمدن اسلامی در قرن چهارم، ترجمة علیرضا ذکاوتی، تهران، امیرکبیر.

محمدی، محمد (1374)، فرهنگ ایران پیش از اسلام و آثار آن در تمدن اسلامی و ادبیات عربی، تهران، توس.

ولایتی، علی‌‌اکبر (1392)، ایران از آغاز دوران اسلامی تا حملة مغول، تهران: امیرکبیر.