نقد و تحلیل کتاب زبان، بافت، و متن؛ جنبه هایی از زبان در چشم ‏اندازی اجتماعی ـ نشانه شناختی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

مقالة حاضر محصول نگاهی به کتابِ زبان، بافت، و متن؛ جنبه ‏هایی از زبان در چشم‏اندازی اجتماعیـ نشانه‏ شناختی است که طاهره ایشانی و مجتبی منشی‏زاده آن را به فارسی برگردان کرده‏اند. باتوجهبه آن‏که رویکرد نقشگرایانه به مطالعات زبانی در مقایسه با رویکردهای صورتگرایانه و شناختی در ایران درصد کم‏تری از مطالعات و بحث‏های زبان‏شناختی را به خود اختصاص داده است، جای خالیِ کتابی که نگرش اخیر را به زبان‏پژوهانِ علاقه‏مند معرفی کند، آن هم به زبان فارسی، بهشدت محسوس بوده است. به همین دلیل، کوشش مترجمان این اثر ستودنی و شایستة سپاسگزاری است. به‌جرئت می‏توان گفت یکی از امور حساسی که برعهدة مترجمان این اثر بوده است، برابرگزینی واژه‏ها و اصطلاحات این حوزة تخصصی است؛ زیرا جای خالیِ کتاب‏هایی از این دست، خود، نشان‏دهندة عدمِ وضعِ واژه‏ها و اصطلاحات تخصصیِ دقیق و یکدست در رویکرد نقشگرایانه به مطالعة زبان در فارسی است. افزونبراین، دیگر دشواری‏هایی که مترجمان برای برگردانِ اثر به زبان فارسی با آن‏ها روبه‏رو بوده‏اند، سبب شده است تا مواردی در ترجمة کتاب بایستة بازبینی بکنند. بنابراین، آنچه ازنظر خواهد گذشت، معرفیِ کتاب و مبنای نظریِ آن، معرفیِ موضوعی بخش‏ها و فصل‏های کتاب، و بیان نقاط قوت و ضعف این کتابِ ترجمه‏شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critique and Analysis of the Book “Language, Context and Text: Aspects of Language in a Social-Semiotic Perspective”

نویسنده [English]

  • Sepideh Abdolkarimi
Assistant Professor of Linguistics, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

The present article is the result of a critical look at the book “Language, Context and Text: Aspects of Language in a Social-Semiotic Perspective” which is translated to Persian by Dr. Mojtaba Monshizadeh and Dr. Tahereh Ishani. Due to the fact that functional approach to linguistic studies in Iran has gained less attention than generative and cognitive approaches, lack of the presence of such a book in Persian, introducing functional approach to language researchers interested in this approach, was strongly felt. For this reason, translators’ attempt is admirable. One of the challenges translators has faced, has been equivalent choices for technical terms in the named approach and the absence of books in this field in Persian has resulted in the present situation which shows lack of Persian sources in functional linguistics. Other difficulties the translators faced have resulted in the emergence of cases which in their own turn require the revision of the book. Therefore, this article is the introduction of the book, its sections and chapters, as well as its strong and weak points.

کلیدواژه‌ها [English]

  • functional linguistics
  • analytical critics
  • Context
  • Text
دبیرمقدم، محمد (1395)، زبان‏شناسی نظری؛ پیدایش و تکوین دستور زایشی، ویراستة سوم، تهران: سمت.

هلیدی، مایکل و رقیه حسن (1393)، زبان، بافت و متن؛ ابعاد زبان ازمنظر نشانه‏شناسی اجتماعی، ترجمة محسن نوبخت، تهران: سیاهرود.

هلیدی، مایکل و رقیه حسن (1393)، زبان، بافت، و متن؛ جنبه‏هایی از زبان در چشم‏اندازی اجتماعی ـ نشانه‏شناختی، ترجمة مجتبی منشی‏زاده و طاهره ایشانی، تهران: علمی.

Crystal, D. (2012), Dictionary of Phonetics and Linguistics, 6st eds., Singapore: Blackwell.

Halliday, M. A. K. and R. Hasan (1989), Language, Context and Text: Aspects of Language in a Social-Semiotic Perspective, 2nd edition., Hong Kong: Oxford University Press.

Jones, A. (2010), “Michael Halliday: An Appreciation by Allan Jones”, Language Matters, no. 28.

Mathews, P. H. (2011), Concise Dictionary of Linguistics, Oxford: Oxford University Press.

https://www.en.m.wikipedia.org/wiki/Michael_Halliday

https://www.en.m.wikipedia.org/wiki/Roqayah_Hasan