چالش‌های ترجمۀ متون نقد ادبی عربی معاصر نقدی بر کتاب الشعر العربی المعاصر قضایاه و ظواهره الفنیة و المعنویة

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان

چکیده

یکی از کتاب‌های مهمی که در عرصة شعر معاصر عربی نگاشته شده است الشعر العربی المعاصر قضایاه و ظواهره الفنیة و المعنویة اثر عزالدین اسماعیل، منتقد نام‌دار ادبیات عربی، است. این کتاب با ترجمة سیدحسین سیدی و با عنوان بررسی جنبه‌های هنری ــ معنایی شعر معاصر عرب به‌چاپ رسیده است. این پژوهش ازمنظر روابط جانشینی و هم‌نشینی که سوسور، زبان‌شناس معروف، از آن سخن به‌میان آورده است، به نقد و بررسی این ترجمه پرداخته است. در مقالة پیش‌روی از ره‌گذر روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه‌بر مطالعات ترجمة توصیفی محصول‌مدار به پاره‌هایی از ترجمة این کتاب پرداخته‌ایم و آن‌ها را زیر ذره‌بین نقد و تحلیل قرار داده‌ایم و سپس، ترجمه‌ای پیش‌نهادی ارائه کرده‌ایم. به‌طور کلی، باید گفت که ترجمة این کتاب باوجود تلاش‌ها و زحمات فراوان مترجم در انتقال مطالب از زبان مبدأ به زبان مقصد با اشکالاتی روبه‌روست که می‌تواند ناشی از ناآشنایی یا نداشتن دقت کافی مترجم درمورد دو زبان مبدأ و مقصد و نیز اصطلاحاتی باشد که در حوزة واژگانی و اصطلاحی این زبان‌ها کاربست مناسب و به‌جای خود را دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study on Translation of the Book Entitled “Semantic & Artistic Aspects of Contemporary Arabic Poetry”

نویسندگان [English]

  • Ali Bashiri 1
  • Alireza Kaveh Nooshabadi 2
1 Assistant Professor, Department of Arabic Language and Literature, University of Kashan
2 PhD Student of Arabic Language and Literature, University of Kashan
چکیده [English]

One of the important books written about contemporary area of Arabic poetry is “Semantic & Artistic Aspects of Contemporary Arabic Poetry” by Azlodin Esmaeili, the famous critic of Arabic literature. This book was published in 1391 and translated by Seyyed Hossein Seyyedi, and was titled artistic and semantic aspects of contemporary Arabic poem of Taraneh Mashhad publications. One of the most important relationship bridges among languages, cultures, and literature of various countries is the translation. This study, investigating the relationship between substation and companionship that a famous linguist Saussure
has talked about, investigated the present translation. The present study has engaged in problems from the view of descriptive-interpretive method, by emphasizing the product-oriented (descriptive) translation studies. He has analyzed them, has presented the suggested translation. In general, it can be said that in spite of the efforts and a lot of translating problems in transferring contents from the source language into the target language, the translation of the mentioned book has confronted many difficulties that can be resulted from the loss of exact understanding or enough accuracy between the source language and the target language, and idioms have beneficial usages in the area of words and idioms in these languages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • criticism of translation
  • translation product-oriented translation
  • companionship
  • substitution
احمدی، بابک (۱۳۸۷)، معمای مدرنیته، تهران: نشر مرکز.

اسماعیل، عزالدین (1391)، بررسی جنبه‌های هنری ـ معنایی شعر معاصر عرب، ترجمة سیدحسین سیدی، مشهد: ترانه.

اسماعیل، عزالدین (1988 م)، الشعر العربی المعاصر قضایاه وظواهره الفنیة والمعنویة، بیروت: دار العودة.

امین‌پور، قیصر (۱۳۸۴)، سنت و نوآوری در شعر معاصر، تهران: علمی و فرهنگی.

ایبرمز، ام. اچ. و جفری گالت هرفم (۱۳۸۷)، فرهنگ توصیفی اصطلاحات ادبی، ترجمة سعید سبزیان، تهران: رهنما.

آذرنوش، آذرتاش (1384)، فرهنگ معاصر عربی ـ فارسی، تهران: نشر نی.

آشوری، داریوش (1384)، فرهنگ علوم انسانی انگلیسی ـ فارسی، تهران: نشر مرکز.

حمداوی، جمیل (1997)، «السیمیوطیقا و العنونة»، عالم الفکر، المجلد الخامس والعشرون، العدد ۳، الکویت.

داد، سیما (1380)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروارید.

دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه، زیرنظر محمد معین و سیدجعفر شهیدی، تهران: دانشگاه تهران.

سوسور، فردینان دو (۱۳۸۲)، دورة زبانشناسی عمومی، ترجمة کورش صفوی، تهران: هرمس.

شاتلورت، مارک و مویرا مویرا کاوی (1385)، فرهنگ توصیفی اصطلاحات مطالعات ترجمه، ترجمة فرزانه فرح‌زاد، غلامرضا تجویدی، و مزدک بلوری، تهران: یلدا قلم.

صفوی، کورش (1392)، هفت گفتار دربارة ترجمه، تهران: نشر مرکز.

صلح‌جو، علی (۱۳۹۱)، گفتمان و ترجمه، تهران: نشر مرکز.

فرحزاد، فرزانه (۱۳۹۴)، فرهنگ جامع مطالعات ترجمه، تهران: علمی.

کامبل، روبرت ب. (۱۹۹۶ م)، أعلام الأدب العربی المعاصر (سیر وسیر ذاتیة)، بیروت: الشرکة المتحدة للتوزیع.

مجمع اللغة العربیة (2004 م)، المعجم الوسیط، القاهرة: مکتبة الشرق الدولیة.

معلوف، لویس (2001 م)، المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة، بیروت: دارالمشرق.

موندی، جرمی (1389)، درآمدی بر مطالعات ترجمه؛ نظریه و کاربردها، ترجمة الهه ستوده‌نما و فریده حق‌بین، تهران: علم.

مهاجر، مهران و محمد نبوی (۱۳۸۱)، واژگان ادبیات و گفتمان ادبی، تهران: آگه.

ناظمیان، رضا (۱۳۸۱)، روشهایی در ترجمه از عربی به فارسی، تهران: سمت.

ناظمیان، رضا (۱۳۹۲)، فن ترجمه از عربی به فارسی، تهران: سمت.

ویلیامز، ریموند (2007 م)، الکلمات المفاتیح، ترجمة نعیمان عثمان، بیروت: المرکز الثقافی العربی.

یاکوبسن، رومن (۱۳۸۸)، «قطب‌های استعاره و مجاز»، در: ساخت‌گرایی، پساساخت‌گرایی، و مطالعات ادبی، ترجمة کورش صفوی، تهران: سورة مهر.

Shuttleworth, M. and M. Cowie (1997), Dictionary of Translation Studies, Manchester: St Jerome.