نقدی بر کتاب النقد و الناقدون فی الأدب العربی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه یزد

چکیده

تنظیم مطالب علمی درحد واحد درسی ازجمله ضرورتهایی است که استادان دانشگاه‌ها را به امر تهیة جزوه و کتاب وامی‌دارد. در این راستا، کتاب النقد و الناقدون فی الأدب العربی (1387 ش)، نوشتة علی سلیمی، شامل سه فصل با موضوعات تطور نقد، عناصر ادب، و ناقدان سرشناس است که نویسنده هدف کلی آن را نگاهی جامع به نقد ادبی و سیر تحول آن در ادب عربی قدیم و جدید بیان کرده است. ازاینرو، طبق بررسی علمی کیفیت جلد، صحافی، حروفنگاری، صفحهآرایی، عنوان‌بندی، و سطربندی از نقاط قوّت شکلی آن بهشمار می‌رود. اما طراحی سادة جلد، اغلاط چاپی، ضعف دستور زبان، اشتباهات املایی، و نارسایی عبارات از نقاط ضعف شکلی است. فهرست محتوایی خوب، تحلیل بدون سوگیری، سازواری مناسب با مبانی اسلامی، و تناسب حجمی با واحد درسی و سرفصل ازجمله نقاط مثبت محتواست. ضعف در انسجام عناوین، شیوة ارجاع، ابهام در سازواری علمی، نداشتن انطباق عنوان با محتوا، و ضعف معادلسازی اصطلاحات ازجمله نقاط منفی محتوا بهحساب می‌آید. درنتیجه، این کتاب بهلحاظ کیفی کاستی فراوان دارد که پیشنهادهایی به‌منظور بهبود کیفی آن داده شده است. رعایت نکات یادشده می‌تواند این اثر را در خط سیر هدف آموزشی قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analysis of Salimiś Criticism and Critics in Arabic Literature

نویسنده [English]

  • Ali Bayanlou
Assistant Professor, Arabic Language and Literature, Yazd University
چکیده [English]

Preparing an academic course is an urgent need which makes university instructors write books and textbooks. Ali Salimiś book "Criticism and Critics in Arabic Literature", deals with Criticism in Arabic Literature. It is a pedagogical text containing: a table of contents, a preface, and three chapters (on the development of criticism, literary elements, and renowned critics).The stated purpose of the writer is to have an overview of literary criticism and its development in the classical and modern Arabic literature. After a careful analytic study, the following qualities are enumerated as the advantages in the format of book: covering, binding, lettering, pagination, titling, and paragraph writing. The related flaws include simple covering design, typing mistakes, poor grammar, spelling mistakes, and poor eloquence. In terms of content, the advantages are good table of contents, impartiality, accordance with Islamic principles, and the sciences curriculum. The negative points in content are inconsistency between the titles, poor referencing, ambiguity in academic accordance, mismatch between title, content, and course objectives, and poor terminology. All in all, it is worth mentioning that the book is qualitatively poor, and this article aims to offer points in settling the flaws. Observing these suggestions can make the book fit for educational purposes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Analysis of Form and Content
  • Criticism and Critics
  • Ali Salimi
ابن‌المعتز، عبدالله (1402 ق/ 1982 م)، کتاب البدیع، نشر و تحقیق اغناطیوس کراتشقوفسکی، بیروت: دار المسیرة.

احمد ابراهیم، طه (1937 م)، تاریخ النقد الأدبی عند العرب من العصر الجاهلی إلی القرن الرابع الهجری، بیروت: دار القلم.

امین، احمد (1963 م)، النقد الأدبی، مکتبة النهضة المصریة.

الحاج حسن، حسین (1416 ق/ 1996 م)، النقد الأدبی فی آثار أعلامه، المؤسسة الجامعیة للدراسات و النشر و التوزیع.

زغلول سلام، محمد (2002 م)، تاریخ النقد الأدبی و البلاغة حتّی القرن الرابع الهجری، الاسکندریة: منشأة المعارف.

سلیمی، علی (1387)، النقد و الناقدون فی الأدب العربی، کرمانشاه: دانشگاه رازی.

سلیمی، علی و محمدنبی احمدی (1431 ق/ 2010 م)، «الأدب وعناصره الجمالیة»، مجلة اللغة العربیة وآدابها، السنة السادسة، العدد العاشر.

الشایب، احمد (1994 م)، أصول النقد الادبی، مکتبة النهضة المصریة.

ضیف، شوقی (لاتا)، النقد، القاهرة: دارالمعارف.

عتیق، عبدالعزیز (1391 ق/ 1972 م)، فی النقد الأدبی، بیروت: دارالنهضة العربیة.

منیر حجاب، محمد (1421 ق/ 2000 م)، الأسس العلمیة لکتابة الرسائل الجامعیة، القاهرة: دارالفجر للنشر و التوزیع.