چشم‌اندازی از رویکردهای نقد نوین؛ بررسی و نقد کتاب مناهج النقد المعاصر

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه عربی، دانشگاه قم

چکیده

نقد نوین هم‌گام با رشد و پیشرفت علوم و دانشهای انسانی در کشورهای غربی و پیرو دادوستدهای فرهنگهای مختلف با یکدیگر به فرهنگ عربی راه یافت و ناقدان عربی را بر آن داشت تا از جدیدترین نتایج نقد جهانی بهره جویند. برخی چنان مسخ محصولات نقد غربی شدند که میراث نقد اصیل خود را که از دیرباز به آنان رسیده بود بهطور کامل وانهادند، اما گروهی دیگر چون صلاح فضل، پژوهشگر و ناقد به‌نام مصری، با نگاهی تیزبینانه و خردمندانه به‌منظور معرفی نتایج پژوهش‌های نقدی و کاربردیسازی آن در تمام سطوح جوامع عربی برآمد ونتایج تلاش‌های ناقدان عربی قدیم و جدید را نیز زیر ذرهبین خود داشت. در همین راستا، در این جستار کتاب مناهج النقد المعاصر اثر صلاح فضل را بهشیوة تحلیل کمّی و کیفی موردکنکاش قرار داده‌ایم و نقاط قوّت و ضعف محتوایی و شکلی اثر یادشده را ارزیابی کرده‌ایم. این کتاب بهلحاظ فقدان ارجاعات و استناددهی بهشیوة آکادمیک تألیف نشده است، بلکه به‌شیوهای است که نویسنده آن را «نگارش شفاهی» نام نهاده است و از اسلوب نگارش طه حسین و محمد مندور که مورداقبال خوانندگان عرب قرار گرفته است، تأثیر پذیرفته است؛ ازاینرو، نویسنده به فهم صحیح، ساده، و سهلالوصول محتوای نقدی این کتاب توسط خواننده اهتمام بسیار ورزیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Perspective of New Critical Approaches: A critical Review on the Book “Minhaj Al-Naghd Al-Moaser”

نویسنده [English]

  • Azade Montazeri
Assistant Professor of Arabic Language and Literature, University of Qom
چکیده [English]

Along with the growth and advancement of human sciences and knowledge in the Western countries and their followers, new critical approaches have manifested in Arabic culture by various cultural exchanges, and it encourages Arabic critics to take advantage of the latest global critical results. Western criticism has always been gravitated by many adherents who completely ignore their original legacy, but some such as Salah Fazl, an Egyptian well-known researcher and critic, has tried to introduce the results of critical studies and to apply them in all parts of Arabic communities using intellectual and reasonable attitude, and he has scrutinized the old and new Arabic criticism efforts very carefully. In this regard, this paper has explored and studied the book “Minhaj Al-Naghd Al-Moaser” written by Salah Fazl using quantitative and qualitative approaches, and it has evaluated the strengths and weaknesses of the content and form of the mentioned work as well. The results of this study have revealed that the mentioned book has not been written in an academic way due to the lack of references and citations, but it has been written in a way that the author calls it “Oral writing”, and the author of this book is influenced by the writing method used by Taha Hossein and Mohammad Mandoor. Therefore, the author has made impressive strides towards the simple andaccurate understanding of the critical content of this book by its addresses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Minhaj Al-Naghd Al-Moaser
  • New Criticism
  • Salah Fazl
  • Oral Writing
احمدی، بابک (1375)، ساختار و تأویل متن؛ نشانهشناسی و ساختارگرایی، تهران: نشر مرکز.

برکات، وائل، غسان السید، و نجاح هارون (2004)، اتجاهات نقدیة حدیثة و معاصرة، منشورات جامعةدمشق.

پاکتچی، احمد (1391)، روش تحقیق عمومی؛ با رویکرد علوم انسانی اسلامی، تهران: دانشگاه امام صادق.

الخلیل (2006)، لا یمکن للقبح أن یشرح الجمال: <http://www.alsahafasd.net/details.php8>.

فضل، صلاح (2002)، مناهج النقد المعاصر، القاهرة: میریت للنشر و المعلومات.

فضل، صلاح (1992)، بلاغة الخطاب و علم النص، الکویت: عالم المعرفة.

گورین، ویلفرد (1388)، درآمدی بر شیوه‌های نقد ادبی، ترجمۀ علیرضا فرح‌بخش و زینب حیدری مقدم، تهران: رهنما.

مارینی، مارسیل (1997)، «النفد التحلیلی النفسی»، عالم المعرفه، ش 221.

منتظری، آزاده، محمد خاقانی، و منصوره زرکوب (1391)، «النقد الاجتماعی للأدب نشأته و تطوره»، مجلۀ الإضاءات النقدیة، ش 6.

نظرزاده، رسول (1382)، «هر متن ناتمام است؛ سیری در پدیدارشناسی نظریۀ دریافت مخاطب»، مجلة فارابی، ش 50.

یقطین، سعید و فیصل دراج (2003)، آفاق نقد عربی معاصر، دمشق: دارالفکر.