نقد و تحلیل کتاب فصول فی الترجمه و التعریب از تجربه تا ترجمه

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

نقد کتاب را می‌توان امتداد کوشش‌های نویسنده در ارائة دستاورد پژوهشی دانست. نقد جوهر پژوهش است و در این مقاله برآنیم تا کتاب فصول فی الترجمه و التعریب از محمد البطل، نویسنده و مترجم مصری، را به بوتة نقد بگذاریم. کتاب از هشت فصل تشکیل شده که به موضوعات مختلف در حوزة ترجمه از عربی به انگلیسی و بالعکس پرداخته است و اگرچه همة این فصول، که هرکدام حکم یک مقاله را دارند، ازنظر موضوعی در یک حوزه قرار می‌گیرند، اما پراکنده‌اند و هرکدام به تخصص و مهارتی خاص در ترجمه اختصاص دارند. حوزه‌ای که نویسنده توجه بیشتری به آن دارد حوزة اصطلاح‌شناسی است که بخش بزرگی از کتاب به آن اختصاص یافته است و حتی یک فصل کتاب را «فرهنگ کوچک اصطلاحات مطبوعاتی» تشکیل می‌دهد. باتوجهبه اینکه کتاب‌های مربوط به تئوری ترجمه پیشینه‌ای نسبتاً طولانی دارند و حتی در زبان عربی نیز کتابهای معدودی در این زمینه به‌چاپ رسیده است، انتظار می‌رفت که کتاب فصول فی الترجمه و التعریب از محمد البطل که در سال ۲۰۰۷ میلادی به‌چاپ رسیده است در زمینة مطالعات ترجمه عمیق‌تر باشد و حتی نکات ترجمه‌ای بیشتری را گوشزد کند، اما نگاهی به فهرست منابع کتاب این باور را به ما می‌دهد که نویسنده کار تحقیقی گسترده‌ای در زمینة فن ترجمه انجام نداده است و بیشتر تجربه‌های عملی‌اش را به‌ نگارش درآورده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Review and Analysis of the Book: "Seasons of the Transfiguration and Al-Tarib" from Experience to Translation

نویسنده [English]

  • Reza Nazemian
Associate Professor of Arabic Language and Literature, Allameh Tabataba’i University
چکیده [English]

The critique of the book can be considered as an extension of the writer's efforts in providing research results. Critique is the essence of the research, and this article seeks to review the book "The Seasons of the Transfiguration and Al-Tarib", written by and Egyptian writer and interpreter, Mohammed al-Batal. The book consists of eight chapters that deal with various subjects in the field of translation from Arabic to English and vice versa, and although all of these chapters, are the subject of an article, they are scattered.  They are also dedicated to specialty in translation. The area where the author pays more attention to is the field of terminology, which is a large part of the book, and even a chapter of the book forms a small culture of press terminology. Considering that books on translation theory have a relatively long history and even a few books have been published in Arabic, the book "The Fosoolfi al-tarjomah va al- tarib" was expected from Mohammad al-Batal which was published in 2007 to deepen the field of translational studies, but a glance at the book's list of sources suggests that the author has an extensive research effort. He has not done much about translation technology and has written more practical experiences.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mohammad al-batal
  • Translation
  • Definition
  • Book Review
افروز، محمود و حسین ملانظر (1396)، نخستین درسهای نگارش و ترجمة مقاله، تهران: ترجمه‌پژوهان.

البطل، محمد (2007)، فصول فی الترجمه و التعریب، قاهره: الشرکه المصریة العالمیة للنشر.

حسن، محمد عبدالغنی (1376)، فن ترجمه در ادبیات عربی، ترجمة عباس عرب، مشهد: آستان قدس رضوی.

حقانی، نادر (1386)، نظرها و نظریه‌های ترجمه، تهران: امیرکبیر.

عنانی، محمد (2004)، الترجمة الأدبیة بین النظریة و التطبیق، بیروت: مکتبة لبنان ناشرون.

عنانی، محمد (2009)، فن الترجمه، بیروت: مکتبة لبنان ناشرون.

لفور، آندره و سوزان بسنت (1392)، چرخش فرهنگی در مطالعات ترجمه، ترجمة مزدک بلوری، تهران: قطره.

ماندی، جرمی (1384)، آشنایی با مطالعات ترجمه؛ نظریه‌ها و کاربردها، ترجمة حمید کاشانیان، تهران: رخ.

مظفر حکیم، اسعد (1989)، علم الترجمة النظری، دمشق: دار طلاس.

نیومارک، پیتر (1981)، دورة آموزش فنون ترجمه، ترجمة منصور فهیم و سعید سبزیان، تهران: رهنما.