نقدی بر کتاب وفاداری و رهبری در جامعۀ اوایل دورۀ اسلامی و ترجمه‌های آن

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استاد پژوهشکدۀ علوم تاریخی، پژوهشگاه علوم انسانی

چکیده

جامعة اسلامی در قرون سوم و چهارم هجری بهعلت تسلط آلبویه، حکومتگران ایرانی و شیعی بر دستگاه خلافت عباسی سنیمذهب، دارای اهمیت است و به همین علت موردتوجه ایران‌شناسان و اسلامشناسان قرار گرفته است. تحقیق دربارة این دوره از تاریخ به شناخت دقیق از جامعة اسلامی، جامعة ایرانی، و همچنین دیدگاه‌های اهل تسنن و تشیع نیاز دارد. کتاب متحده با رویکردی به دو مؤلفة رهبری و وفاداری در جامعة اسلامی و با تأکید بر دورة آلبویه نگاشته شده است. اینکه نویسنده تا چهاندازه توانسته است فهم دقیقی از تاریخ و فرهنگ ایران و اسلام ارائه دهد و مترجمان در رفع کاستی‌های مؤلف موفق عمل کرده‌اند سؤالاتی بوده که مقالة حاضر بهروش تطبیقی درصدد نقد اثر و ترجمه‌های آن با دو رویکرد نقد درونی و بیرونی اقدام کرده است. نتیجه نشان می‌دهد که اثر باوجود داشتن نوآوری و خلاقیت در انتخاب بحث‌های اجتماعی، بهعلت عدم شناخت صحیح مؤلف از جامعة اسلامی و آداب و فرهنگ ایرانی، دچار اشکالاتی در فهم و انتقال آن شده است. درضمن ترجمة اول، بهعلت هم‌خوانی مترجمان بهلحاظ تخصص علمی توانسته است ترجمة قابلقبول‌تری ارائه کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Book "Loyalty and Leadership in an Early Islamic Society" and Its Translations

نویسنده [English]

  • Parvin Turkemani Azar
Professor, Research Center for History, Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

Islamic Society in the 3rd and 4th Hijri centuries is important due to the dominance of the Buyid dynasty, Iranian and Shiite rulers in the Sunni Abbasid caliphate system, so this matter has received the consideration of Iranian scholars, Orientalists, and Islamologists. The research and compilation about this period of history requires the accurate recognition of the Islamic society, Iranian society as well as the views of Sunnis and Shiites. For this reason, the Mottahedeh’s book, which takes approaches about the two components of loyalty and leadership, emphasizing the Buyid, deserves translation and critique. The present critique pertains to the content of the book in the original language. Since the translation of the book is important in the proper transmission of the concepts of history, culture, and the correction of the deficiencies in the original text, it evaluates two existing translations of the book by matching them with the original text as well as adapting the two translation texts.
 Result shows that lack of proper understanding about the Islamic society, the Iranian customs and culture, and the Buyid encountered problems in the text, despite the innovation and creativity in choosing social discussions. Although the translators of the first translation have not provided enough explanations to address the deficiencies of the content of the book, due to their consistency with the scientific expertise of the author, they have been able to provide more a reliable translation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • criticism
  • Loyalty
  • Leadership
  • Islamic Society of the Third and Fourth Hijri
  • Buyi
ابناثیر، عزالدین ابی الحسن علی بن ابی الکرم (1399 ق/ 1979 م)، الکامل فی التاریخ، ج 8، بیروت: دار صادر.

ابنجوزی، جمالالدین ابی الفرج عبدالرحمن بن علی (1415 ق/ 1990 مالمنتظم فی تواریخ الملوک و الامم، ج 8، حققه و قدم سهیل زکار، بیروت: دار الفکر.

ابنمسکویه رازی (1376)، تجارب الامم، ترجمة علینقی منزوی، ج 6، تهران: توس.

فرای، ریچارد ن. (1358)، عصر زرین فرهنگ ایران، ترجمة مسعود رجبنیا، تهران: سروش.

کرمر، جوئل. ل. (1375)، احیای فرهنگی در عهد آل بویه: انسانگرایی در عصر رنسانس اسلامی، ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن الضحاک بن محمود (1347)، زین الاخبار، مقابله و تصحیح و تحشیه و تعلیق عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.

ماوردی، ابوالحسن علی بن محمد بن حبیب (1383)، آیین حکمرانی، ترجمه و تحقیق حسین صابری، تهران: علمی و فرهنگی.

متحده، روی (1394)، تاریخ اجتماعی ایران در عصر آلبویه: وفاداری و رهبری در ادوار آغازین جامعة اسلامی، ترجمة محمد دهقانی، تهران: نامک.

متحده، روی پرویز (1388)، اوضاع اجتماعی در دورة آلبویه: وفاداری و رهبری در جامعة اسلامی سدههای نخستین، ترجمة محمدرضا مصباحی و علی یحیایی، مشهد: خانة آبی.

متز، آدام (1364)، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری (رنسانس اسلامی)، ترجمة علیرضا ذکاوتی قره‌گزلو، تهران: امیرکبیر.

یعقوبی، احمد بن اسحاق (بیتا)، تاریخ الیعقوبی، 2 ج، بیروت: دار صادر.

Mottahedeh, Roy P. (2000), Loyalty and Leadership in an Early Islamic Society, London: I. B. Tauris.