بررسی و نقد نوشته‌های یوزف ولسکی دربارۀ تاریخ و فرهنگ ایران اشکانی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

نوشته‌ها و آثار یوزف ولسکی دربارۀ تاریخ و فرهنگ اشکانیان به رویکرد نوینی انجامید که توانست افق تازه‌ای بر زوایای تاریک و مبهم این دوران بگشاید. وی در نوشته‌هایش ضرورت بازبینی و تجدیدنظر اساسی در دیدگاه‌های رایج گذشتۀ مورخان و محققان این دوره از تاریخ ایران را گام نخست و اولیه‌ای می‌داند که می‌تواند در بازسازی وجهۀ اشکانیان در چهارچوب تاریخ باستانی ایران مؤثر باشد. روش بررسی در این مقاله استخراج دیدگاه‌ها و رویکردهای اساسی ولسکی از‌خلال نوشته‌ها و آثار مهم وی دربارۀ ایران اشکانی است. در این جهت، برخی از مهم‌ترین مقالات وی ترجمه و تلخیص شده‌اند. ازجمله مهم‌ترین نتایج و دستاوردهای این نوشته در معرفی نگرش‌های ولسکی باید به خروج منابع بومی و ایرانی از حاشیه و تبدیل آن‌ها به منابع معیار و نقد روش‌مند منابع یونانی و رومیِ مرتبط با اشکانیان اشاره کرد. هم‌چنین، یافتن پیوندهای ایدئولوژیک میان اشکانیان با سنن هخامنشی اساسی‌ترین راه‌برد ولسکی به‌شمار می‌رود. وی برای این منظور فرضیۀ مسلک ایران‌گرایی اشکانیان را مطرح کرده‌است. تلاش‌های وی گرچه به‌شکل کاملی موفقیت‌آمیز نبوده، دست‌کم در تعدیل دیدگاه‌های منفی گذشته درقبال اشکانیان از درخشش ویژه‌‌ای برخوردار بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

JózefWolski’s Writings on the Arsacid History and Culture: A Critique

نویسنده [English]

  • Farshid Naderi
Assistant Professor of History, Shahid Chamran university of Ahvaz
چکیده [English]

Józef Wolski’s works on the Arsacid history and culture have led to a new approach which has shed new light on the unknown and ambiguous aspects of the Arsacid Empire. For him, the first step in reconstructing the picture of Arsacid period in the framework of the Ancient Persian history is reexamining and revising the ideas long held by historians of this period. The method implemented is to extract Wolski’s basic vision and approach out of his key writings. To this end, many of his most important papers were translated or summarized. Among the most important achievements of this study in introducing his works is that the Persian domestic sources gained prominence and were changed into canonical works. To do so, a systematic criticism of Greek and Roman sources related to the Arsacid Empire was done. Moreover, the most fundamental strategy of the author under discussion was to find the ideological links between Arsacid and Achaemenid traditions. To unravel these links, he brings forth the hypothesis concerning Arsacid Iranism. Although not fully successful, his ideas were instrumental in modifying the negative opinions towards the empire.

کلیدواژه‌ها [English]

  • JózefWolski
  • Arsacid Empire
  • Iran
  • Culture
  • Achaemenids
بدیع، امیر‌مهدی (1384)، یونانیان و بربرها: روی دیگر تاریخ، ترجمۀ قاسم صنعوی، ج 6، تهران: توس.

بیوار، ا. د. ه. (1373)، «تاریخ سیاسی ایران در دورۀ اشکانیان»، در: تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، پژوهش دانشگاه کمبریج، گردآورنده احسان یارشاطر، ترجمۀ حسن انوشه، ج 3، تهران: امیرکبیر.

تفضلی، احمد (1374)، «آرامی»، در: دائرۀ‌المعارف بزرگ اسلامی، ج 1، تهران: مرکز دائرۀ‌المعارف بزرگ اسلامی.

شیپمان، کلاوس (1384)، مبانی تاریخ پارتیان، ترجمۀ هوشنگ صادقی، تهران: فرزان ‌روز.

فرای، ریچارد نلسون (1382)، تاریخ باستانی ایران، ترجمۀ مسعود رجب‌نیا، تهران: علمی ‌و فرهنگی.

ولسکی، یوزف (1383)، شاهنشاهی اشکانی، ترجمۀ مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.

ولسکی، یوزف (1388)، «اشکانیان و ساسانیان»، در: نوشته‌هایی در‌باب تاریخ و فرهنگ اشکانیان، گردآورنده فرانتس آلتهایم، ترجمۀ هوشنگ صادقی، تهران: پژوهشگاه سازمان میراث‌ فرهنگی و صنایع‌دستی و گردشگری.

ویدن‌گرن، گئو (1378)، فئودالیسم در ایران باستان، ترجمۀ هوشنگ صادقی، تهران: قطره.

ویسهوفر، یوزف (1377)، ایران باستان از 550 پیش از میلاد تا 650 پس از میلاد، ترجمۀ مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.

ویسهوفر، یوزف (1389)، ایرانیان، یونانیان، و رومیان؛ نگاهی به داد‌و‌ستد فرهنگی میان ایران و یونان، ترجمۀ جمشید ارجمند، تهران: فرزان‌ روز.

Abgarians, M. T. and D. G. Selwood (1971), “A Hoard of Early Parthian Drachms”, in: Numismatic Chronicle, Seventh Series, vol. 11.

Dabrowa, E. (2005), “Bibliography of the Scholarly Publication of Professor Jozef Wolski”, Parthica, vol. 7.

Olbrycht, M. J. (2010), “Jozef Wolski 1910-2008 an Epitaph”, in: Anabsis, Studia Classica et Orientalia, vol. 1.

Parthika, Greek and Roman authors Views of the Arsacid Empire; Classicaetorintalia (2017), Josef Wisehöfer and Sabine Müler (eds.), vol. 15, Wiesbaden.

Salamom, Maciej (2008), “Jozef Wolski (1920-2008) Expert in Parthian History, Historian of Antiquity”, Palamedes: A journal of the Ancient History, vol. 3.

Wiesehofer, J. (1996), “King of Kings and Philhellen: Kingship in Arsacids Iran”, in: Aspects of Hellenistic Kingship, P. Bilde, T. Engberg-Pedersen, L. Hannestad, and J. Zahle (eds.), Aarhus.

Wolski, J. (1966),Les Achéménides et les Arsacides; Contribution à l'histoire de la Formation des Traditions Iraniennes, Syria, vol. 43.

Wolski, J. (1983), sur le’philhellenime’ des Arsacides, Gerion, vol. 1.

Wolski, J. (1985), Dans l’attente d’une Nouvelle Histoire de l’iran Arsacid, Iranicaantiqua, vol. 20.

Wolski, J. (1988), Le Titre de Roi des Rois’ Dans l’ideologie Monarchique des Arsacides”, Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae, vol. 30.