بررسی و نقد کتاب پیشه‌وران و زندگی صنفی آنان در عهد صفوی: جستارهایی در تاریخ اجتماعی ـ اقتصادی ایران

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تاریخ و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان، دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

4 دانشجوی دکتری تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

این نوشتار به نقد و بررسی کتاب پیشه‌‌وران و زندگی صنفی آنان در عهد صفوی: جستارهایی در تاریخ اجتماعیـاقتصادی ایران»، تألیف مهدی کیوانی، اختصاص دارد؛ اثری که در زمان تألیف نخستین کتاب مستقل با این موضوع محسوب می‌شد. مؤلف به تأثیر از آرای متفکران قرن نوزدهم میلادی اروپای غربی به بررسی تخصصی بخش‌هایی از تحولات اجتماعی این عصر پرداخته و سعی در اثبات این نظریه دارد که حکومت صفوی مانع شکل‌گیری اصناف قدرت‌مند مستقل و در‌نتیجه پویایی اقتصادی این دوران بود. نوشتار در شش بخش و 31 زیربخش سامان‌دهی شده است. بعد از بخش نخست، که معرفی کلی اثر را شامل می‌‌شود، بخش بررسی و تحلیل ابعاد شکلی اثر و بعد از آن معرفی نویسنده و مترجم قرار دارد. مهم‌ترین بخش‌های این بررسی پیشینۀ پژوهش دربارۀ اصناف در ایران و خارج از ایران و تحلیل و بررسی محتوایی اثر است که بخش اخیر در دو قسمت نقد درون‌ساختاری و برون‌ساختاری ارائه شده است.
این نقد نخستین خروجی «طرح نقد و بررسی آثار حوزۀ پژوهش‌های تاریخ اجتماعی» است که براساس چهارچوب شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی بازآرایی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Critique of the Book "The Crafters and Their Business Life in the Safavid Period: Essays in the Socio-Economic History of Iran"

نویسندگان [English]

  • Shahram Yousefifar 1
  • Ahmad Abohamzeh 2
  • Behrang Zolfaghari 3
  • Amir Samadi Ahangar 3
  • Zahra Ghashghaei Nejad 3
  • said najjar 4
1 Professor of History of Iran, Institute for Humanities and Cultural Studies
2 Faculty Member of Farhangian University & PhD Student of Islamic Iran History,Institute for Humanities and Cultural Studies
3 PhD Student of Islamic Iran History,Institute for Humanities and Cultural Studies
4 PhD student in the history of the Institute of Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

This article focuses on the critique of the book "The Crafters and Their Business Life in the Safavid Period: Essays in the Socio-Economic History of Iran" by Mahdi Kavani. This work was considered as the first independent book on the subject. The author influenced the views of the nineteenth-century thinkers of Western Europe, exploring some of the social developments in this age and trying to prove that the Safavid government was preventing the formation of powerful independent autonomous merchants, and consequently, the economic dynamism of this period. This work is organized in six sections and 31 sub-sections. After the first part, which includes the general introduction of the work, the section examines and analyzes the dimension of the effect and then introduces the author and translator. But, the most important part of this review is the background of the research on guilds in Iran and beyond, and analyzing the effect of the content. The latter section is presented in two parts: introspection and outsourcing critique.
This critique is the first output of the "Review of the Impact of the Research on Social History" which has been reorganized in the framework of the Council for the Study of Texts and Humanities Books.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Guild
  • Artisans
  • social history
  • SAFAVID
  • Keyvani
اشرف، احمد (1353)، «تحقیق در مسائل ایران؛ ویژگی‌های تاریخی شهرنشینی در ایران دورۀ اسلامی»، مطالعات جامعه‌شناختی، دورۀ قدیم، ش 4.

اشرف، احمد (1375)، «نظام صنفی، جامعۀ مدنی، و دموکراسی در ایران»، نشریۀ گفت‌وگو، ش 14.

اشرف، احمد (1360)، «شهرنشینی ازدیدگاه جامعه‌شناسی تاریخی»، نشریۀ آرش، ش 25.

اینالجق، خلیل (1394)، امپراتوری عثمانی عصر متقدم 1300 تا 1600، ترجمۀ کیومرث قرقلو، تهران: بصیرت.

بلک، جرمی و دونالد م. مک رایلد (1390)، مطالعۀ تاریخ، برگردان محمد‌تقی ایمان‌پور، مشهد: دانشگاه فردوسی.

پیگولوسکایا، نینا ویکتورونا (1377)، شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان، ترجمۀ عنایت‌الله رضا، تهران: علمی و فرهنگی.

تامین، ملوین (1373)، جامعه‌شناسی قشربندی و نابربرای‌های اجتماعی، ترجمۀ عبدالحسین نیک‌گهر، تهران: توتیا.

ترنر، برایان (1379)، ماکس وبر و اسلام، بررسی انتقادی، ترجمۀ سعید وصالی، تهران: مرکز.

ثواقب، جهانبخش (1380)، تاریخنگاری عصر صفویه و شناخت منابع و مآخذ، شیراز: نویدشیراز.

حضرتی، حسن (1391)، روش پژوهش در تاریخ‌شناسی؛ با تأکید بر اصول و قواعد رساله‌نویسی، تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی.

دادگر، یدالله (1392)، تاریخ عقاید اقتصادی، تهران: سمت.

رضوی، سید‌ابوالفضل (1389)، «تشکیلات پیشه‌وری در عهد ایلخانان»، فصل‌نامۀ تاریخ‌نامۀ ایران بعد از اسلام، س 1، ش 1.

رنانی، محسن (1388)، مقدمه‌ای بر ماهیت، کارکرد، زوال اصناف، ترجمۀ اصلان قودجانی و محمد گوهریان و ناهید مسعودی، اصفهان: مرکز آموزش علمیـ کاربردی عتیق.

ژید، شارل (1380)، تاریخ عقاید اقتصادی، ترجمۀ کریم سنجابی، تهران: دانشگاه تهران.

ساندل، مایکل (1374)، لیبرالیسم و منتقدان آن، ترجمۀ احمد تدیّن، تهران: علمی و فرهنگی.

عبدالستار عثمان، محمد (1376)، مدینۀ اسلامی، ترجمۀ علی چراغی، تهران: امیرکبیر.

فرای، ریچارد (1390)، بخارا، دستاوردهای قرون وسطی، ترجمۀ محمود محمودی، تهران: علمی و فرهنگی.

کائن، کلود (1389)، «فتوت به‌مثابۀ ساختار اجتماعی»، ترجمه و تلخیص علیرضا رضایت، اطلاعات حکمت و معرفت؛ ش 54.

کیوانی، مهدی (1385)، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی؛ زی‍ر‌ن‍ظر ک‍اظم‌ م‍وس‍وی ‌ب‍ج‍ن‍وردی‌، ج 9، ذیل مدخل «اصناف»، تهران:مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی.

کیوانی، مهدی (1392)، پیشه‌‌وران و زندگی صنفی آنان در عهد صفوی؛ جستارهایی در تاریخ اجتماعیـاقتصادی ایران، ترجمۀ یزدان فرخی، تهران: امیر‌کبیر.

مارکس، کارل (1388)، سرمایه، نقدی بر اقتصاد سیاسی، ترجمۀ حسن مرتضوی، تهران: آگاه.

ماسینیون، لوئی (1388)، «اصناف اسلامی»، ترجمۀ یزدان فرخی، مزدک‌نامۀ 2؛ یادبود دومین سال درگذشت مهندس مزدک کیان‌فر، خواهان جمشید کیان‌فر و پروین استخری، تهران: جمشید کیان‌فر‏‏‏. متی، رودلف (1387)، اقتصاد و سیاست خارجی عصر صفوی، ترجمۀ حسن زندیه، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

ملائی توانی، علیرضا (1390)، درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ، تهران: نشر نی.

ممفورد، لوئیز (1381)، جامعۀ مدنی در گذر تاریخ؛ خاستگاه‌ها، دگرگونی و دورنماهای آن؛ گفتاری در پیدایش، شکل‌گیری و توسعۀ جامعۀ مدنی، ترجمۀ احمد عظیمی، تهران: خدمات فرهنگی رسا.

میتروپولسکی، د. ک.، ی. ا. زوبریتسکی، و و. ل. کروف (1382)، زمینۀ تکامل اجتماعی، ترجمۀ پرویز بابایی، تهران: آزادمهر.

وبر، ماکس (1384)، اقتصاد و جامعه، ترجمۀ عباس منوچهری، مهرداد ترابی‌نژاد و مصطفی عمادزاده، تهران: سمت.

وبر، ماکس (1373)، شهر در گذر زمان، ترجمۀ شیوا کاویانی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

یوسفی‌فر، شهرام (1390)، جستارهایی در مناسبات شهرنشینی دورۀ سلجوقیان؛ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

Cahen, C. (1979), “Futuwwat”, in: The Encyclopaedia of Islam, E. van Donze (ed.), Leiden: E. J. Bril; vol. 2.

Lambton, Ann K. S. (1954), Islamic Society in Persia; an Inaugural Lecture Delivered on 9 March, London: School of Oriental and African Studies, University of London.

Lapidus, I. M. (1973), “The Evaluation of Muslim Urban Society”, in: Comparative Studies in Society and History, no. 15.

Lewis, Bernard (1937), “The Islamic Guilds”, Economic History Review, no. 3.

Massignon, Louis(1932), “Guilds Islamic”, in: Encyclopaedia of Social Sciences, vol. 7.

Massignon, Louis, “Sinf”, in: Encyclopaedia of Islam, 1 st ed. Leiden‫: E. J. Bril, vol. 8.

The Catholic Encyclopedia, “Guilds”: <http://www.newadvent.org>.