نقد کتاب جامعۀ مدنی و دموکراسی در خاورمیانه

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار جامعه‌شناسی و عضو پژوهشکدۀ تحول در علوم انسانی، دانشگاه شیراز

چکیده

این کتاب در زمینۀ توسعۀ سیاسی در رشتۀ جامعه‌شناسی توسعه نوشته شده است. توسعه موضوعی است که بعد از جنگ جهانی دوم، با شروع سرمایه‌گذاری‌های آمریکا در اروپا و در دیگر کشورهای جهان مطرح گشت. توسعۀ سیاسی بعد از توسعۀ اقتصادی و فرهنگی اعمال می‌شود. عموماً در این مرحله مردم کشورهای اسلامی درمقابل برنامه‌های توسعه به‌علت سکولار و متکی بر اندیشۀ انسان‌گرایانه‌بودن و صرف توجه به علوم تجربی مقاومت می‌کنند. ازاین‌رو، توسعه‌یافتگی در کشورهای اسلامی با چالش‌های اساسی مواجه شده است. در کتاب حاضر نویسندگان مقالات، موانع بر سر راه لیبرال دموکرات‌شدن کشورهای اسلامی را بر می‌شمارند و راه‌حل پیش‌نهاد می‌کنند. عمدۀ آنان معتقدند برای پیش‌گیری از برخوردها، می‌باید بین ایران و آمریکا که قدرت‌های تعیین‌کنندۀ اصلی منطقه هستند، گفت‌وگو صورت پذیرد. می‌باید متون دینی اسلامی موردتجدید نظر قرار گیرد و اصول لیبرالیسم به‌گونه‌ای با متون دینی توجیه گردد. ورود زنان به عرصه‌های اجتماعی و برقراری تساوی نقش بین مردان و زنان یکی از راه‌حل‌های کلیدی برای این کار است که پیش‌نهاد می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Book Review of Civil Society and Democracy in the Middle East

نویسنده [English]

  • SeyedSaeid ZahedZahedani
Associate Professor of Sociology, Member of Institute for Humanities and Social Sciences Development, Shiraz University
چکیده [English]

This book follows a political development in the Middle East. After World War II, at the time of the U.S. investments in Europe and the third world countries, development became a subject of study in social sciences.  According to Modernization Theories, political development should follow economic and cultural developments. Mostly at this phase, Islamic societies resist development because of its secular, humanist, and experimental sciences bases.  Thereby, development confronts challenges in Islamic countries.  Articles of this book explain hardships of liberal democracy in Islamic countries and suggest some solutions.  They believe there should be negotiations between Iran and the U.S., the top powers of the region, in order to avoid conflicts. Other suggestions are the interpretation of religious texts according to liberal principles, promotion of gender equality, and enhancement of women's' participation in social life. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Development
  • Liberalism
  • Islam
  • The Middle East
  • Civilization Conflict
اسپوزیتو، جان، مهران کامروا، و جان واتربوری (1391)، جامعۀ مدنی و دموکراسی در خاورمیانه، ترجمۀ محمدتقی دلفروز، تهران: فرهنگ جاوید.

Abukhalil, As’ad (1997), “The Role of Political Parties”, Third World Quarterly, vol. 18, no. 1.

Esposito, John L. (1998), “Islam and Civil Society in the Middle East”, Iranian Journal of International Affairs, vol. x, no. 3.

Faqir, Fadia (1991), “Engendering Democracy and Islam in tha Arab world”, Third World Quarterly, vol. 18, no. 1.

GeorgeTown University Web Site.

Kamrava, Mehran (1998), “Non-Democratic States and Political Liberalization in the Middle East: an Structural Analysis”, Third World Quarterly, vol. 19, no. 1.

Kamrava, Mehran and Frank Mora (1998), “A Comparative Perspective to Civil Society and Democratization in Latin America and Middle East”, Third World Quarterly, December.

Luciani, Giacomo (1994), “The Oil Rent, the Fiscal of the State and Democratization” Democracy without Democrats? the Renewal of Politics in Muslim World, Ghassem Salame (ed.), London: I. B. Tauris.

Moussali, Ahmad S. (1995), “Modern Islamic Fundamentalist Discourse on Civil Society, Pluralism and Democracy”, Civil Society in the Middle East, A. R. Norton (ed.), Netherlands: E. J. Brill.

Sadiki, Larbi (1997), “Toward Arab Liberal Governance: from the Democracy of Bread to the Democracy of the Vote”, Third World Quarterly, vol. 18, no. 1.

Waterbury, John (1994), “Democracy without Democrats? The Potential for Political Liberalization in Middle East”, Democracy without Democrats? the Renewal of Politics in Muslim World, Ghassem Salame (ed.), London: I. B. Tauris.

Zartman, William (1992), “Democracy and Islam: the Cultural Dialectic”, Annals, vol. 524.