نقد کتاب ضدروش 1

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

چکیده

کتاب روش تحقیق کیفی؛ ضدروش 1 ازجمله کتاب‌هایی است که متأثر از اندیشه‌های بلیکی و نیومن است. تمرکز کتاب مبانی هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، و ارزش‌شناسی پارادایم‌های تحقیقاتی (پنج پارادایم اثباتی، تفسیری، انتقادی، فمینیستی، و پراگماتیسم) است. این کتاب از نثری روان برخوردار است و نشان می‌دهد نویسندۀ کتاب آشنایی کاملی با مبانی تحقیقات کیفی دارد. باوجوداین، کتاب با مسائلی چون ابهام‌آمیزبودن مفهوم «ضدروش» در عنوان کتاب، خلط مباحث پارادایمی انتقادی و تاریخی ــ تطبیقی و جمع‌کردن آن‌ها ذیل پارادایم کلی تحقیق کیفی، استفادۀ زیاد از مفاهیم و ترکیبات مفهومی ترجمه‌شده و نپرداختن به آن‌ها، تناسب‌نداشتن بخش داده‌یابی (یا جمع‌آوری داده) با عنوان کتاب، و مهم‌تر از همه مغفول‌ماندن موضوع استراتژی‌های تحقیق مواجه است. بااین‌همه، کتاب کارکرد و جایگاه خاص خود را در تحقیقات کیفی ایران دارد. در وضعیت فعلی توجه به منطق و پارادایم تحقیق، تمرکز بر تمایزهای میان انواع مختلف روش تحقیق کیفی، دست‌یابی به نمونه‌های عملی از انجام تحقیقات معتبر کیفی، و درنهایت، تلاش برای چاپ یافته‌های علمی در سطح جهانی از ضرورت‌های فعلی تحقیقات کیفی در ایران است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Evaluation of the Book “Against Method 1”

نویسنده [English]

  • Ahmad Kalateh Sadati
Assistant Professor of Sociology, Department of Sociology, Yazd University, Yazd, Iran
چکیده [English]

The book entitled Against Method 1 was influenced by Blaikie and Newman's thoughts. The focus of the book is on the basis of ontology, epistemology, and the value of research paradigms (five paradigms of positivism, interpretivism, critical paradigm, feminism, and pragmatism). This book has an easy writing which suggests that the author of the book has a complete acquaintance with the fundamentals of qualitative research. Nevertheless, the book deals with issues such as the ambiguity of its title, the categorization of the critical and historical-comparative paradigms in general paradigm of qualitative research, the use of many construed concepts and constituents translated and not being translated into it, the inappropriateness of the data collection with the title of the book, and most importantly the lack of relevance to the research strategy. Nevertheless, the book has a main role and place in Iran's qualitative research. However, in the current situation, attention to the logic of research, emphasizing the distinction between different types of qualitative research methodology, the achievement of practical examples of valid qualitative research, and ultimately the efforts to publish scientific findings globally, are of the present necessity in qualitative research in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • educational book
  • against method 1
  • mohammadpoor
  • qualitative research
  • Paradigm
استراس، آنسلم و جولیت کوربین (1385)، اصول روش تحقیق کیفی؛ نظریۀ مبنایی: رویه‌ها و شیوه‌ها، ترجمۀ بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ایمان، محمدتقی (1388)، مبانی پارادایمی روش‌های کمّی و کیفی تحقیق در علوم انسانی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

ایمان، محمدتقی (1391)، فلسفۀ تحقیق در علوم انسانی، ویراستة احمد کلاته ساداتی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

ایمان، محمدتقی و احمد کلاته ساداتی (1393)، روش‌شناسی علوم انسانی نزد اندیشمندان مسلمان؛ ارائۀ مدلی روش‌شناختی از علم اسلامی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

ایمان، محمدتقی و احمد کلاته ساداتی (1397)، فلسفۀ تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: سمت (زیر ‌چاپ).

بلیکی، نورمن (1384)، طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.

بلیکی، نورمن (1391)، پارادایم‌های تحقیق در علوم انسانی، ترجمۀ حمیدرضا حسنی و همکاران، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

فلیک، اووه (1388)، درآمدی بر پژوهش کیفی، ترجمة هادی جلیلی، تهران: نشر نی.

محمدپور، احمد (1390)، روش تحقیق کیفی ضدروش 1، تهران: جامعه‌شناسان.

نیومن، ویلیام لاورنس (1393)، روش‌های پژوهش اجتماعی؛ رویکردهای کمّی و کیفی، ترجمۀ ابوالحسن فقیهی و عسل آغاز، ج 1، تهران: انتشارات ترمه با همکاری انجمن علوم مدیریت ایران.

نیومن، ویلیام لاورنس (1394)، روش‌های پژوهش اجتماعی؛ رویکردهای کمّی و کیفی، ترجمۀ ابوالحسن فقیهی و عسل آغاز، ج 2، تهران: انتشارات ترمه با همکاری انجمن علوم مدیریت ایران.

Bunnin, N. and J. Yu (2008), The Blackwell Dictionary of Western Philosophy, John Wiley & Sons.