امکان تفسیر واحد از دین نقد و بررسی کتاب تفسیری از دین: پاسخ‌های بشر به امر متعالی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای فلسفۀ دین، دانشگاه تهران، کارشناس پژوهشی پژوهشکدۀ غرب‏شناسی و علم‏پژوهی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 استادیار گروه تاریخ و تمدن غرب، پژوهشکدۀ غرب‏شناسی و علم‏پژوهی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

کثرت‌گرایی دینی، به‌مثابۀ نظریه‌ای که با ارائۀ تفسیر بر مدار واقعیت محض (حقیقت محض) داعیۀ برقراری آشتی در موضوع تنوع ادیان را دارد، در چند دهۀ اخیر محل بحث بسیار قرار گرفته است. جان هیک، یکی از اصلی‌ترین نظریه‌پردازان این حوزه، بحث جامعی در این زمینه در کتاب تفسیری از دین ارائه کرده است. بحث جان هیک ازجهات مختلفی در این کتاب قابل‌بررسی است و نکات مثبت و منفی در آن قابل‌‌جست‌وجو و تحقیق است. این‌که اساساً بتوان ادیانی را که در فرهنگ‌ها و سنت‌های گاه متباعد از هم رشد و نمو داشته‌اند از‌طریق تفسیر بر یک محور قرار داد موضوعی است که هیک در تلاش بوده است آن را به‌نحو فلسفی در نظریۀ خود به‌نمایش بگذارد. با کنار هم قراردادن این نکات و بررسی سازگاری درونی و بیرونی نظریۀ کثرت‌گرایی با تمرکز بر این کتاب می‌توان کارآمدی آن را به‌محک آزمون سپرد و تحقیق کرد که آیا با مقدمات و شیوۀ استدلالی هیک می‌توان نتایج او را پذیرفت یا خیر؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Book Criticism:The Possibility of Universal Interpretation of Religion: Man’s Responses to the Transcendence

نویسندگان [English]

  • amir sadeqi 1
  • maryam saneapour 2
1 Ph. D. of Philosophy of Religion, The Expert of the Faculty of Occidentalism and Science Studies, Institute for Humanities and Cultural Studies
2 Assistant Prof, The Department of Western History and Civilization, the Faculty of Occidentalism and Science Studies, Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

In the recent decades, religious pluralism has been extensively discussed as a theory that claims to establish reconciliation between the religious diversities based on an interpretation of the absolute truth. John Hick, as one of the main theoreticians in this field, has presented a comprehensive discussion regarding this notion in his book: An Interpretation of Religion. Hick’s theory can be analyzed from different prospects in his book and it offers the opportunity to probe its both positive and negative aspects. Hick has attempted to express his theory philosophically through the interpretation of those religions emerged from divergent cultures and traditions in alignment. Besides, this theory can be assessed by the study of the exterior and the interior compatibility of the Pluralism theory by focusing on his book whether it is possible to accept the results of Hick’s theory based on his arguments and reasoning or not.

کلیدواژه‌ها [English]

  • John Hick
  • An Interpretation of Religion
  • Pluralism
  • Culture
  • tradition
  • critical realism
پترسون، مایکل و دیگران (1383)، عقل و اعتقاد دینی: درآمدی بر فلسفۀ دین، ترجمۀ آرش نراقی و ابراهیم سلطانی، تهران: طرح نو.

ریچاردز، گلین (1383)، پلورالیسم دینی: الهیات ناظر به همة ادیان، ترجمۀ رضا گندمی نصرآبادی و احمدرضا مفتاح، قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.

هیک، جان (1381)، فلسفۀ دین، ترجمۀ بهزاد سالکی، تهران: الهدی.

هیک، جان (1382)، بعد پنجم: کاوشی در قلمرو روحانی، ترجمۀ بهزاد سالکی، تهران: قصیده‌‌سرا.

هیک، جان (1383)، مباحث پلورالیسم دینی، ترجمۀ عبدالرحیم گواهی، تهران: تبیان.

هیک، جان (1386)، اسطورة تجسد خدا، ترجمۀ عبدالرحیم سلیمانی اردستانی و محمدحسن محمدی‌مظفر، قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.

Byrne, Peter (2004), “It Is Reasonable to Believe That Only One Religion Is True”, M. L. Peterson and R. J. Vanrrangon (eds.), Contemporary Debates in philosophy of Religion, New York: Blackwell.

D'Costa, Gavin, (1996), “The Impossibility of a Pluralist View of Religions”, Religious Studies, vol. 32

Hick, John (1997), “The Possibility of Religious Pluralism: A Reply to Gavin D'Cota’, Religious Studies, vol. 33.

Hick, John (1999), “Religious Pluralism”, in: Companion to Philosophy of Religion, Philip Quinn and Charles Taliaferro (eds.), Cornwall: Blackwell.

Hick, John (2000), “Ineffability”, Religious Studies, vol. 36.

Hick, John (2003), John Hick: An Autobiography, Oxford: OneWorld

Hick, John (2004), An Interpretation of Religion, Second Edition, Hampshire: Palgrave Macmillan.

Hick, John (2005), “Response to DrReçber”, Islam and Christian-Muslim Relations, vol. 16, Issue 1.

Hick, John (2006), “Exclusivism versus Pluralism in Religion: A Response to Kevin Meeker”, Religious Studies, vol. 42.

Hick, John (ed.) (1974), Truth and Dialogue, the Relationship between World Religions, London: Sheldon Press.

Hick, John (ed.) (1977), God and Universe of Faiths, Glasgow: Collins.

Hick, John (ed.) (1977), The Myth of God Incarnation, SCM Press and Philadelphia: Westminster Press.

Hick, John (ed.) (1982), God Has Many Names, Westminster: John Knox Press

Hick, John (ed.) (1985), Three Faiths- One God, New York: Suny Press

Hick, John (ed.) (1988), “Religious Pluralism and Salvation”, Faith and Philosophy, vol. 5.

Hick, John (ed.) (1991), “Religious ‘Skilful Means’: A Hint from Buddhism”, International Journal for Philosophy of Religion, vol. 30

Hick, John (ed.) (1994), “Religious Pluralism and Ultimate Reality”, in: Louis P. Pojman (ed.). Philosophy of Religion; an Antology, Belmont, California: Wads worth.

Hick, John (ed.) (1995), A Christian Theology of Religions: The Rainbow of Faiths, SCM Canterbury Press.

Hick, John (ed.) (2001), Dialogues in the Philosophy of Religion, Hampshire: Palgrave Macmillan

Insole, Christopher J. (2000), “Why John Hick Cannot and Should not Stay out of the Jam Pot”, Religious Studies, vol.36, Issue 1.

Kraft, James (2006), “Philip Quinn's Contribution to the Epistemic Challenge of Religious Diversity”, Religious Studies, vol. 42, Issue 4.

Meeker, Kevin (2006), “Pluralism, Exclusivism, and the Theoretical Virtues”, Religious Studies, vol. 42.