نقد و بررسی ترجمة جلد سوم تاریخ فلسفة راتلج

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان

چکیده

در این مقاله، پس از اشاره به جایگاه تاریخ فلسفۀ راتلج درمیان تاریخ فلسفه‌های موجود در زبان فارسی، اوصاف شکلی و محتوایی ترجمۀ فارسی جلد سوم این تاریخ فلسفه، به‌قلم آقای حسن مرتضوی، نقد و بررسی شده است. از کاستی‌های این ترجمه می‌توان به جاافتادگی‌ها، به‌کارگیری‌ها واژه‌های فرنگی، بی‌توجهی به معادل‌های تخصصی، یک‌دست‌نبودن اصطلاحات به‌کار‌رفته، ترجمه‌های وارونه، بی‌‌دقتی‌ها و سهل‌انگاری‌های فراوان، و ناآگاهی از معانی یا مفاهیم دقیق واژه‌های فلسفی عصر میانه اشاره کرد. این ترجمه درمجموع ناکارآمد، غیرفنی، و نارسا معرفی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Translation Criticism: The Routledge Encyclopedia of Philosophy, the 3rd Volume

نویسنده [English]

  • Ali Karbasizadeh Isfahani
Associate Prof, Department of Philosophy, University of Isfahan
چکیده [English]

 
In this paper, after considering the status of the Rutledge History of Philosophy among the available books on the history of philosophy in Persian, the form and content of the Persian translation of the 3rd volume of this book by Hassan Mortazavi, have been analyzed. The shortcomings of this translation include missing words, alien words, the neglect of specialized equivalent terms, the lack of uniformity in applying terms, inverted translations, inaccuracies, lots of omissions and insensibility of the accurate concepts and meanings of the philosophical terminology of the Middle Age. This translation, in general, is assessed to be inefficient, untechnical, and inadequate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the 3rd Volume of the Rutledge History of Philosophy
  • inaccurate equivalents
  • inefficiency
ارسطاطالیس (1381)، اخلاق نیکوماخوس، ترجمة دکتر سیّدابوالقاسم پورحسینی، تهران: دانشگاه تهران.

افنان، سهیل محسن (1387)، پیدایش اصطلاحات فلسفی در عربی و فارسی، ترجمة فیروزکوهی، تهران: حکمت.

پازوکی، شهرام (1379)، «دکارت و مدرنیته»، فصل‌نامة فلسفه، دانشگاه تهران، س 1، ش 1.

توکلی، غلامحسین (1387)، «تمثیل آکویناس و مقایسه با کلی مشّکک»، فلسفه و کلام (مطالعات اسلامی سابق فردوسی مشهد)، ش 81، پاییز و زمستان.

حسینی گلکار، مصطفی (1390)، «آموزة آنالوژی قرون وسطی برمبنای نظرهای. جی. اشورث»، فصل‌نامۀ تاریخ فلسفه، ش 5.

دکارت، رنه (1384)، اعتراضات و پاسخها، ترجمه و توضیح علی افضلی، تهران: علمی و فرهنگی.

شهابی، محمود (1361)، رهبر خرد، تهران: کتابفروشی خیام.

صلیبا، جمیل (1366)، فرهنگ فلسفی، ترجمة منوچهر صانعی دره‌بیدی، تهران: حکمت.

فانی، کامران (1361)، «تاریخ‌نگاری فلسفه»، مجلۀ نشر دانش، س 3، ش 2.

کاپلستون، فردریک (1379)، دکارت، ترجمة علی کرباسی‌زادة اصفهانی، تهران: مدینه.

کاتینگم، جان (‌1390)، فرهنگ فلسفة دکارت، ترجمة علی ‌افضلی، تهران: مؤسسۀ پژوهش حکمت و فلسفة ایران.

کاتینگم، جان (1392)، دکارت، ترجمة سیدمصطفی شهر‌آئینی، تهران: نی.

کاکایی، قاسم و منصوره رحمانی (1390)، «بررسی تطبیقی نظریه تشکیک ملاصدرا و نظریۀ تمثیل آکویناس»، فصل‌نامۀ اندیشة دینی، ش 41.

کرباسی‌زادة اصفهانی، علی (1395)، «از نظریة تمایز وجود ـ ذات تا مابعدالطبیعۀ وجودی، مقایسة آرای توماس آکوئینی و سوارز»، در: مجموعهمقالات دومین همایش مطالعات تطبیقی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

کلباسی، حسین (1388)، «بازخوانی تاریخ فلسفه»، در: مجموعهمقالات همایش اسما، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

لالاند، آندره (1377)، فرهنگ علمی و انتقادی فلسفه، ترجمة غلامرضا وثیق، تهران: مؤسسة انتشاراتی فردوسی ایران.

مارنبن، جان (1392)، فلسفة سده‌های میانه، ‌ترجمة حسن مرتضوی، تهران: چشمه.

مارنبن، جان (1393)، فلسفة قرون وسطی، ترجمة بهنام اکبری، تهران: حکمت.

مجتهدی، کریم (1380)، فلسفه و غرب، تهران: امیرکبیر.

موسوی، سیدمحمد (ویراستار) (1389)، فرهنگ اصطلاحات فلسفه و کلام اسلامی، تهران: پژوهش و نشر سهروردی.

وال، ژان (1375)، بحث در مابعدالطبیعه، ترجمة یحیی مهدوی و هم‌کاران، تهران: خوارزمی.

ولفسن، هَری (1370)، «اصطلاح ”مشکک“در آثار ارسطو و فلسفة اسلامی و آثار ابن‌میمون، منطق و مباحث الفاظ»، در: مجموعۀ متون و مقالات تحقیقی، ترجمة فریدون بدره‏ای، تهران: دانشگاه تهران.

Ashworth E. Jennifer (1997), “Medieval Theories of Analogy”, in: Edward N. Zalta (ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy.

Gracia, Jorge (1998), “Suarez and later scholasticism”, in: Routledge History of Medieval Philosophy, Lonbon and New York: Routledge.

Marenbon, John (1998), “Medieval Philosophy”, Lonbon and New York: Routledge.

Muller, Richard A. (1985), Dictionary of Latin and Greek Theological Terms, Baker Books and Paternoster Press.

Pereira, Tose (2006), Suarez between Scholasticism and Modernity, Toronto: Pontifical Institute of Medieval Studies.