نقد و بررسی درآمدی بر آیین زرتشتی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران

2 دانشیار باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران

چکیده

سال‌هاست که پژوهش‌گران گوناگون، هم‌چون دین‌شناسان و فرهنگ‌شناسان و زبان‌شناسان و باستان‌شناسان، به پژوهش دربارۀ دین زرتشت از آغاز تاکنون پرداخته و می‌پردازند. این پژوهش‌ها آگاهی‌های ارزنده‌ای از این دین و باورمندان به آن به‌دست می‌دهد. بااین‌حال، هنوز هم پژوهش‌گرانی هستند که در تلاش‌اند تا گوشه‌های گاه نه‌چندان روشن این دین را در دوره‌های گوناگون روشن کنند. اگر سال‌هایی نه‌چندان دور پژوهش‌گران صرفاً براساس متن‌های تاریخی و نیز متن‌های دینی زرتشتیان به ‌بیان دیدگاه‌های خود در این زمینه می‌پرداختند، امروزه کاوش‌های باستان‌شناسی و پژوهش‌های آنان به یاری پژوهش‌گران آمده است تا پرتویی نو بر این دین درگذر زمان انداخته شود. یکی از کتاب‌هایی که افزون‌بر متن‌های تاریخی و دینی از کاوش‌های باستان‌شناسی نیز بهره گرفته است کتاب درآمدی بر زرتشتی‌گری نوشتۀ جنی رُز است که انتشارات آی‌بی‌تاریس آن را در سال 2011 منتشر کرده است. بانو جنی رز پژوهش‌گر میدان دین و آیین است و کارنامۀ پژوهشی او بیان‌گر فعالیت‌های پژوهشی پیاپی او در زمینۀ دین ایرانیان است بنابراین کتاب درآمدی بر زرتشتی‌گری برایندی ارزنده از چند سال فعالیت پژوهشی او در این زمینه است. کتاب درعین‌این‌که کتابی نو در این میدان است و عنوان درآمدی بر زرتشتی‌گری بر آن نهاده شده است، چنان‌که باید جامع نیست و ایرادهای چندی به آن وارد است که در این مقاله به نقد و بررسی این کتاب پرداخته می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of Zoroastrianism: An Introduction

نویسندگان [English]

  • Shahin Aryamanesh 1
  • Reza Mehrafarin 2
1 PhD Candidate of Archaeology, Faculty of Arts and Architecture, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran
2 Associate Professor of Archaeology, Faculty of Arts and Architecture, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran
چکیده [English]

For many years, scholars such as theologists, linguists, and archaeologists have been studying Zoroastrian religion from the beginning. These studies provide us with valuable knowledge of this religion and its believers. However, there are still scholars who are trying to clarify the occasional, not very clear, cornerstones of this religion in different periods. Scholars spoke only on the basis of historical texts as well as the Zoroastrian religious texts not so long ago, so archaeological excavations and research have now come to help the scholars to shed light on this religion over time. One of the most important books in this regard that uses historical and religious texts and archaeological findings is Zoroastrianism: An Introduction written by Jenny Rose. This book was published in 2011 and reprinted in 2012 and 2014 by I.B.Tauris Publisher. Jenny Rose is a researcher of religion, and her research profile is indicative of her extensive research in Iranian religion, and this work is a proof of many years of her work on religion. As the name of the book indicates, it an introduction to Zoroastrianism, so it not comprehensive, and some criticisms were leveled against it. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zoroastrianism
  • History
  • Ancient Persia
ابوالقاسمی، محسن (1383)، دین‌ها و کیش‌های ایرانی در دوران باستان به روایت شهرستانی، تهران: هیرمند.

اورکاد، برنارد و یان ریشار (1372)، ایران‌شناسی در فرانسه، تهران: توس.

آذرنوش، مسعود (1354)، «کاوش‌های گورستان محوطۀ سنگ‌شیر همدان»، گزارش‌های سومین مجمع سالانة کاوش‌ها و پژوهش‌های باستان‌شناسی در ایران، زیرنظر فیروز باقرزاده، تهران: مرکز باستان‌شناسی ایران.

آسموسن، یس پیتر (1389)، ایران‌شناسی در دانمارک، ترجمۀ منیژه احدزادگان آهنی، تهران: طهوری.

بویس، مری (1374)، تاریخ کیش زرتشت، ترجمة همایون صنعتی‏زاده، تهران: توس.

بویس، مری (1381)، زردشتیان، باورها، و آداب دینی آنها، ترجمة عسکر بهرامی، تهران: ققنوس.

بویس، مری (1386)، آیین زرتشت کهن‌روزگار و قدرت ماندگارش، ترجمة ابوالحسن تهامی، تهران: نگاه.

رهبر، مهدی (1376)، «کاوش‌های باستان‌شناسی بندیان درگز»، در: گزارش‌های باستان‌شناسی، ج 1، تهران: سازمان میراث فرهنگی.

سرفراز، علی‌اکبر (1348)، «شهر تاریخی دستوا»، مجلۀ باستان‌شناسی و هنر ایران، ش 4.

سرفراز، علی‌اکبر (1355)، راه‌نمای آثار باستانی جزیرۀ خارک، تهران: سازمان حفاظت آثار باستانی ایران.

شیپمان، کلاوس (1384)، مبانی تاریخ پارتیان، ترجمة هوشنگ صادقی، تهران: فرزان‌روز.

کام‌بخش‌فرد، سیف‌الله (1346)، «آثار و بقایای دهکده‌های پارتی»، مجلة بررسی‌های تاریخی، ش 1،س 2.

کام‌بخش‌فرد، سیف‌الله (1374)، پایتخت‌های ایران، تهران: سازمان میراث فرهنگی.

گزیدههای زادسپرم (1366)، ترجمة محمدتقی راشد محصل، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی.

ماسون، میخاییل و گالینا پوگاچنکوا (1384)، ریتون‌های اشکانی نسا، ج 1 و 2، ترجمۀ رؤیا تاج‌بخش و شهرام حیدرآبادیان، تهران: بازتاب اندیشه.

محمدی‌فر، یعقوب (1387)، باستان‌شناسی و هنر اشکانی، تهران: سمت.

میری، سیدجواد و شاهین آریامنش (1395)، «نگاهی انتقادی ازمنظر جامعه‌شناسی تاریخی به مقولۀ شرق‌شناسی، مطالعۀ موردی آثار و فعالیت‌های سیاسی رابرت چارلز زاینر»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، دورة 7، ش 4.

نیبرگ، هنریک ساموئل (1383)، دین‌های ایران باستان، ترجمۀ سیف‌الدین نجم‌آبادی، کرمان: دانشگاه شهید باهنر کرمان.

نیک‌پور خشگرودی، رضا (۱۳۸۸)، «بررسی اجمالی روابط ایران و لهستان درطی قرون»، نامة انجمن، ش 35 و ۳۶.

ولسکی، یوزف (1383)، شاهنشاهی اشکانی، ترجمة مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.

هرمان، جورجینا (1387)، تجدید حیات هنر و تمدن در ایران باستان، ترجمۀ مهرداد وحدتی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

Anklesaria, B. T. (1956), Zand-Akasih-Iranian or Greater Bundahisn, trans. Literation and Translation in Bombay.

Anquetil du Perron, A. H. (1771), Zend-Avesta, Ouvrage de Zoroastre, Paris: Tome Premier.

Azarnoush, M. (1994), The Sasanian Manor House at Hajiabad, Iran, Monography di Mesopotamia III, Florence: Fierenze, Case Editrice Letter.

Boyce, M. (1975), “On the Zoroastrian Temple Cult of Fire”, Journal of the American Oriental Society, vol. 95.

Boyce, M. (1977), A Persian Stronghold of Zoroastrianism, Oxford: Clarendon Press.

Boyce, M. (1984), Textual Sources for the Study of Zoroastrianism, vol. 3, Manchester University Press.

Boyce, M. (2001), Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices, London: Routledge.

Boyce, M. (ed.) (1996), A History of Zoroastrianism: The Early Period, vol. 1, Netherlands: Brill.

Darmesteter, J. (1877), Ormazd et Ahriman: Leurs Origines et Leur Histoire, vol. 29, Paris: F. Vieweg.

Darmesteter, J. (1883), Etudes Iraniennes, vol. 1, Paris: F. Vieweg.

Darmesteter, J. (ed.) (1960), Le Zend-Avesta, vol. 21, London: Atlantic.

Dhabhar, B. M. (1923), Descriptive Catalogue of All Manuscripts in the First Dastur Meheeji Rana Library Navsari, Prepared by Bamanji Masarvanji Dhabhar, Commercial Printing Press.

Dhabhar, B. N. (1932), The Persian Rivayats of Hormazyar Framarz and others, Bombay: K. R. Cama Oriental Institute.

Dhabhar, B. N. (ed.). (1909), Saddar Nasr and Saddar Bundehesh, Trustees of the Parsee Punchayet Funds and Properties.

Dieulafoy, M. (1892), Acropol de Susa, Partie 4, Parise.

Haug, M. (2013), Essays on the Sacred Language, Writings, and Religion of the Parsis, London: Routledge.

Highuchi, E. and Sumi Takura (1994), Tombs A and C: Southest Necropolis Syria, Sorveyd in 1990-1992, Publication of Research Center for Silk-Roadology, vol. 1, Japan: Nara.

Hinnells, J. R. (1980), “The Parsis: A Bibliographical Survey (1)”, Journal of Mithraic Studies, vol. 3.

Hinnells, J. R. (1985), Persian Mythology, Australia: Newnes.

Hinnells, J. R. (1985), The Penguin Dictionary of Religions, New York: Penguin Books.

Hinnells, J. R. (1996), Zoroastrians in Britain: The Ratanbai Katrak Lectures, University of Oxford 1985, Oxford University Press.

Hinnells, J. R. (2000), Zoroastrian and Parsi Studies: Selected Works of John R. Hinnells, Aldershot: Ashgate Pub Limited.

Hinnells, J. R. (2005), The Zoroastrian Diaspora: Religion and Migration: The Ratanbai Katrak Lectures, the Oriental Faculty, Oxford: Oxford University Press

Hintze, A. (2002), “On the Literary Structure of the Older Avesta”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, vol. 65, no. 1.

Hintze, A. (2005), “The Cow that Came from the Moon: The Avestan Expression Māh-Gaociθra”, Bulletin of the Asia Institute, vol. 19.

Hintze, A. (2007), A Zoroastrian Liturgy: the Worship in Seven Chapters (Yasna 35-41), vol. 12, Berlin: Otto Harrassowitz Verlag.

Hintze, A. (2009), “Disseminating the Mazdayasnian Religion, An Edition of the Avesten Hērbedestān”, Chapter 5, in: Exegisti Monumenta, Festschrift in Honour of Nicholas Sims-Williams, Wiesbaden: Harrassowitz.

Hintze, A. (2013), Change and Continuity in the Zoroastrian Tradition, An Inaugural Lecture Delivered on 22 February 2012 at the School of Oriental and African Studies.

Modi, J. J. (1922), The Religious Ceremonies and Customs of the Parsees, London: British India Press.

Modi, J. J. (2004), A few Events in the Early History of the Parsis and their Dates, India: K. R. Cama Oriental Institute.

Rahbar, M. (2008), “The Discovery of A Sasanian Period Fire Temple at Bandian, Dargaz”, in: Current Research in Sasanian Archaeology, Art And History, Derek Kennet and Paul Luft (eds.), Proceedings of a Conference Held at Durham University 2001.

Schmidt, Erich F. (1957), The Cemetery of Perspolis Spring, Perspolis II, the University of Chicago: Ares.

Shaked, Shaul (1995), “Zoroastrianism: Its Antiquity and Constant Vigour”, by Mary Boyee (Reviewed Works), Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, vol. 58, no. 2.

Skjærvø, Prods Oktor (2012), The Spirit of Zoroastrianism, New Haven: Yale University Press.

West, E. W. (ed.) (1880), Pahlavi Texts, Oxford: Clarendon Press.