نقدی بر کتاب مقدمه‌ای بر ژنتیک ‌باستان‌شناسی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی گروه باستان‌شناسی، دانشگاه کاشان، گرایش پیش از تاریخ

چکیده

امروزه با پیشرفت‌‌ها و شاخه‌‌زایی سریع حوضه‌های دانش، متخصصان نیز تلاش می‌کنند به‌سرعت با تألیفات خود به معرفی مبانی و توان‌مندی‌های این حوضه‌ها به مخاطبان بپردازند. کتاب مقدمه‌‌ای بر ژنتیک ‌باستان‌شناسی نوشتۀ کمال‌‌الدین نیکنامی ‌و فرانک رمضانی نیز ازجملۀ این تلاش‌هاست. این کتاب، که انتشارات سمت در 424 صفحه آن را منتشر کرده، شامل یک مقدمه و ده فصل است. ویژگی‌های صوری و شکلی کتاب از استانداردهای لازم برخوردار است. گرچه برخی افتادگی‌ها و کاستی‌ها در حروف‌چینی و صفحه‌‌آرایی و به‌ویژه کیفیت برخی از تصاویر کتاب دیده می‌شود، درمجموع مخاطبان از جنبه‌‌های صوری کتاب راضی خواهند بود. اما ازنظر محتوایی کتاب، باوجود دربرداشتن موضوعات گسترده و متنوع، بسیار نامنسجم و با متنی پرنوسان و با آشفتگی واضحی گردآوری شده است که مخاطب به‌محض تورق آن را درمی‌یابد. همان‌طورکه با بررسی دقیق‌تر مشخص می‌‌شود، کتاب بدون رعایت اصولِ روشِ تحقیق و پژوهش، فقط برداشت‌هایی عین‌به‌عینِ چندصفحه‌‌ای از منابع معدودی است که پیش‌تر در این حوضه نگاشته شده و نگارندگان فقط با گردآوری کاملاً نامتعارف آن مطالب، به چاپ کتاب اقدام کرده‌اند که قطعاً با موازین نگارش و تألیف ناسازگار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Review of “An Introduction to Genetic Archaeology”

نویسنده [English]

  • Javad HoseinzadehSadati
Assistant Professor of Archaeology, Archaeology Department, University of Kashan
چکیده [English]

Acceleration of technological and scientific discoveries in recent decades led to the ramification of different branches of academic fields, which per se led to the flourishing of publication with the topics dedicated to the basics and introduction of these new fields. “An Introduction to Genetic Archaeology”, by Kamaledin Niknami and Maryam Ramezani falls into this kind of publication, which was published by SAMT in 10 chapters and 424 pages. The book enjoys a good quality print and while some grammatical and misspellings can be seen in few pages, it generally satisfies the reader’s taste. However,  the content of the book is not as good as its configuration. Some fluctuation is evident in its narration and its language; the length of the chapters is not balanced, and it does not follow an explicit order from the beginning to the end. Furthermore, the book does not appreciate and respect  copy-write rule, and it contains many cases of plagiarisms which are described in the paper in details. With respect to the copy- write and other laws considering this issue in the country, the paper suggests that the book be gathered from the market, and after correcting these pitfalls, it can be redistributed to the book market.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Archeogenetics
  • Ancient DNA
  • Extraction of Ancient DNA
  • Research Methodology
  • Plagiarism
ترنپنی، پیتر و سیان الارد (1396)، اصول ژنتیک پزشکی امری، ترجمة محمدتقی اکبری و همکاران، تهران: اندیشۀ رفیع.

حسین‌‌زاده ساداتی، جواد، حسن فاضلی نشلی، مصطفی منتظر ظهوری، و شهره زارع (1395)، «تجزیه و تحلیل دی ‌ان‌ ای باستانی (a DNA) استخوان بزهای اهلی دورۀ نوسنگی دشت‌های کاشان و قزوین»، مجلۀ مطالعات باستانشناسی، دورة 7، ش 2، پاییز و زمستان.

شرافتیان، مسیح (1391)، «فیلوژنی و رسم درخت تکاملی»، مجلة تجربه، نشریۀ آموزش زیستشناسی، دورۀ 26، ش 2، زمستان.

لسانی، نغمه (1391)، تعیین توالی هاپلوگروپ ژنوم میتوکندری در اقوام کرد و یزد در ایران، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی.

منتظر ظهوری، مجید، نجات مهدیه، و جواد حسین‌‌زاده ساداتی (1390)، «باستان‌‌شناسی مولکولی و کاربرد ژنتیک در باستان‌شناسی»، پژوهش‌‌های باستان‌‌شناسی مدرس، س 2 و 3، ش 4 و 5.

مهدوی، مجید، محمدامین موسوی، امین اردستانی، و مجید صادقی‌زاده (1391)، زیستشناسی سلولی و مولکولی و مهندسی ژنتیک، تهران: خانة زیست‌شناسی.

مهندسان، المیرا (1383)، استخراج و تجزیه و تحلیل ‏DNA باستانی بهمنظور تعیین جنسیت نمونه‌های باستانی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، رشتۀ ژنتیک، دانشگاه تربیت مدرس.

نیچه، فردریش (1387)، چنین گفت زرتشت، ترجمة داریوش آشوری، تهران: آگاه.

نیکنامی، کمال‌‌الدین و فرانک رمضانی (1395)، مقدمه‌‌ای بر ژنتیک باستان‌‌شناسی، تهران: سمت.

Bandelt, H. J., M. Richards, and V. Macaulay (2006), Human Mitochondrial DNA and the Evolution of Homo Sapiens, Berlin: Springer-Verlag Berlin Heidelberg.

Derenko, M. et al. (2013), “Complete Mitochondrial DNA Diversity in Iranians”, PLoS ONE, vol. 8, no. 11.

Grugni, V. et al. (2012), “Ancient Migratory Events in the Middle East: New Clues from the Y-Chromosome Variation of Modern Iranians”, PLoS ONE, vol. 7, no. 7.

Hodge, T., M. Jamie, and T. V. Cope (2000), “A Myosin Family Tree”, Journal of Cell Science, vol. 113.

Matisoo-Smith, L. and K. A. Horsburgh (2012), DNA for Archaeologists, California: Left Coast Press.