نقدی بر رشتۀ مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی: هم‌گشتگی چهار حوزۀ روش‌شناختی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه شاهد

2 دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد

چکیده

انقلاب اسلامی ایران به‌مثابۀ یک رویداد مجموعه‌ای در‌هم­تنیده از عوامل گوناگون و به‌مثابة یک جریان پیکری نامی از رخدادهایی بی­شمار به‌شمار می­آید. پرواضح است که برای مطالعۀ ابعاد گستردة چنین پدیده‌ای به مطالعات گسترده نیاز است. هدف از نگارش این مقاله شناخت وجوه مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی در قالب بررسی دورۀ دکتری بین­رشته­ای طراحی‌شده و در حال اجراست. از این ره‌گذر سؤال اصلی پژوهش حاضر آن است که رشتۀ مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی چگونه توانسته است به شناختی جامع از حوزۀ معرفتی سیاسی انقلاب اسلامی دست یابد؟ یافته‌های پژوهش براساس روش کیفی تحلیل و مطالعات اسنادی که جمع­آوری داده­های آن مبتنی‌بر ابزار فیش‌برداری بوده است نشان می‌دهد که قرار‌گرفتن مفهوم انقلاب اسلامی بر تقاطع چهار حوزۀ روش‌شناختی اندیشۀ سیاسی رهبران انقلاب اسلامی، جامعه­شناسی سیاسی جمهوری اسلامی ، آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی، و بازتاب انقلاب اسلامی توانسته است به‌مثابۀ مدلی منسجم با کاربست چهار روش گوناگون و البته متقاطع به شناخت مناسب از بعد سیاسی انقلاب اسلامی دست یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Criticism on the Field of Political Studies of the Islamic Revolution: The Convergence of the Four Methodological Domains

نویسندگان [English]

  • Zahed Ghafari Hashjin 1
  • Mohammad Aghaei 2
1 Associate Professor of Political Science, Shahed University
2 PhD student of Political Studies of Islamic Revolution, Shahed University
چکیده [English]

As an event, the Islamic Revolution of Iran is seen as intertwined series of various factors and as a flow, it is considered as a nominal figure of innumerable events. Obviously, extensive studies are needed to study the broad dimensions of such a phenomenon. The present article aims at understanding the aspects of the political studies of the Islamic Revolution in the context of the interdisciplinary doctoral study and which is being implemented. In this perspective, the main question of the present study is how has the field of political studies of the Islamic Revolution been able to gain a comprehensive understanding of the political epistemological domain of the Islamic Revolution? The findings of the research based on qualitative method analysis and documentary studies, the data collection of which was based on notetaking tools show that the placement of the concept of Islamic Revolution at the intersection of four methodological fields of political thought of Islamic Revolution leaders, political sociology of Islamic Republic, futures study of Islamic revolution , and the reflection of the Islamic Revolution has succeeded in achieving a proper understanding of the political aspect of the Islamic Revolution as a coherent model by applying four different and, of course, cross-sectional methods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Studies of the Islamic Revolution
  • methodology
  • Political Thoughts of Islamic Revolution Leaders
  • Political Sociology of the Islamic Republic
  • Futures Studies of the Islamic Revolution
  • Reflection of the Islamic Revolution
آر، لیسا (1387). چالش‌ها و چشم‌اندازهای مطالعات میان­رشته‌ای، ترجمة سید‌محسن علوی­پور و هم‌کاران، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

اردستانی، علی (1388). ساختار و ماهیت روش­شناسی در علم سیاست، تهران: قومس.

افتخاری، قاسم (1387). «تلاش ناکام تحمیل بینش فلسفی به روش علمی در قرن بیستم»، پژوهش­نامة علوم سیاسی، س3 ، ش 3.

التهاوی، محمدعلی (1996). موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، بیروت: مکتبة لبنان.

الویری، محسن (1386). «آینده­پژوهی در اسلام»، در الفبای آینده­پژوهی، تهران: مؤسسة فرهنگی کرانة علم.

برزگر، ابراهیم (1387). «تاریخچه، چیستی، و فلسفة پیدایی علوم میان‌رشته‌ای»، فصل‌نامة مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، س 1، ش 1.

برزگر، ابراهیم (1391). نظریه‌های بازتاب انقلاب اسلامی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

جمشیدی، محمدحسین (1384). اندیشۀ سیاسی امام خمینی (ره)، تهران: پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی.

حشمت­زاده، محمدباقر (1389). آموزش و پژوهش علوم سیاسی در ایران: روش کارگاهی و آزمایشگاهی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

حقیقت، سید‌صادق (1382). «بحران روش­شناسی در علوم سیاسی»، فصل‌نامة علوم سیاسی، س 6، ش 22.

خاتمی، محمدرضا و مرتضی بحرانی (1392). دایرة­المعارف جنبش‌های اسلامی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

خلیلی، محسن (1389). «بنیان‌گذاری گروه درس‌های روش­شناسی در دورۀ کارشناسی علوم سیاسی» (دانش‌افزایی میان­رشته‌ای)، فصل‌نامۀ مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، دورة سوم، ش 1.

خواجه سروی، غلامرضا (1382). رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در نظام‌های سیاسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

درخشه، جلال (1384). گفتمان سیاسی شیعه در ایران معاصر، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

ذوعلم، علی (1393). «فلسفة مطالعات انقلاب اسلامی»، فصل‌نامۀ مطالعات انقلاب اسلامی، س 11، ش 36.

رژکوله، نیکول (1388). آموزش دانشگاهی و مطالعات میان­رشته‌ای: چهارچوبی برای تحلیل، اقدام، و ارزیابی، ترجمة محمدرضا دهشیری، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

رفیع­پور، فرامرز (1391). توسعه و تضاد: کوششی درجهت تحلیل انقلاب اسلامی و مسائل اجتماعی ایران، تهران: انتشار.

سریع­القلم، محمود (1386). روش تحقیق در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، تهران: فروزان روز.

سیدامامی، کاووس (1386). پژوهش در علوم سیاسی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دانشگاه امام صادق (ع).

شفیعی، محمود (1389). جامعه­شناسی سیاسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

صدیقی، کلیم (1357). نهضت‌های اسلامی و انقلاب اسلامی ایران، ترجمة سیدهادی خسروشاهی، تهران: اطلاعات.

عیوضی، محمدرحیم (1395). «آینده­پژوهی سیاسی»، راه‌برد، س 25، ش 79.

محمدی، منوچهر (1388). «برخورد تمدن‌ها یا برخورد با نظام سلطه»، فصل‌نامة مطالعات انقلاب اسلامی، س 5، ش 16.

مختارپور قهرودی، علیرضا (1389). معارف انقلاب: مروری بر دیدگاه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای دربارة انقلاب اسلامی، تهران: انقلاب اسلامی.

مطهری، مرتضی (1387). بررسی اجمالی نهضت‌های اسلامی در صدسالة اخیر، قم: صدرا.

میلز، سی رایت (1382). بینش جامعه­شناختی، ترجمة عبدالمعبود انصاری، تهران: شرکت سهامی انتشار.

هوشمندیار، نادر (1388). روش تحقیق در مدیریت، مدیریت سیاسی، و روابط بین‌الملل، تهران: هزارة سوم اندیشه.

 

Bell, Wendell (2003). Foundation of Future Studies: History, purposes, and Knowledge (Human Science for New Era), London: Transaction Publisher.

Carter, Stacy M. and Miles Little (2007). “Justifying Knowledge, Justifying Method, Taking Action: Epistemologies, Methodologies and Methods in Qualitive Research”, Qualitive Health Research, Vol. 17, No. 10.

Heidegger, Martin (1997). Sience and Reflection in the Question Cancerning Technology and Other Essays Trans, New York: Harper and Row.

Harding, S (1998). The Fundation of Social Research, London: Sage Publication.

Klosko, George (2012). The Oxford Handbook of History of Political Philosophy, Oxford: Oxford University Press