تحلیل میزان رعایت معیارهای خردساختار و کلان‌ساختار در فرهنگ‌های دوزبانۀ روسی به فارسی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان روسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار گروه زبان روسی، دانشگاه تربیت مدرس

3 کارشناس ارشد، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

این پژوهش میزان استانداردبودن فرهنگ‌‌های روسی به فارسی را ازنظر معیارهای خرد‌ساختار و کلان‌ساختار در فرهنگ‌‌نویسی نقد و بررسی می‌کند. در علم فرهنگ‌نگاری معاصر، این‌که یک فرهنگ چگونه باید باشد و استانداردهایی که در تدوین فرهنگ باید مدنظر قرار گیرند، معمولاً در دو سطح کلان‌ساختار و خردساختار فرهنگ‌‌ها تعریف می‌شود. در این پژوهش، نخست الزامات تدوین فرهنگ‌‌ها در این دو سطح در منابع مختلف روسی بررسی می‌شود. سپس، مجموعه الزامات پایه و معیاری را که در تدوین فرهنگ‌‌های دوزبانه باید رعایت شوند، به‌صورت فهرستی کلی برای تدوین فرهنگ‌‌های دوزبانه ارائه داده خواهد شد. در مرحلۀ نهایی این فهرست برای ارزیابی سه فرهنگ پرکاربرد روسی به فارسی به‌کار رفته است. دستاورد اصلی این کار پژوهشی امکان استفاده از فهرست تنظیمی هم در تدوین فرهنگ‌‌های دوزبانه و هم برای ارزیابی و تحلیل میزان استاندارد‌بودن فرهنگ‌‌های تدوین شده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Russian-Persian Dictionaries Standardization in Terms of the Observance of Microstructure and Macrostructure Criteria in Lexicography

نویسندگان [English]

  • Hadi Baharloo 1
  • Moihammad reza Mohammadi 2
  • Mahin Soleimani 3
1 Assistant Professor, Russian Language Department, Tarbiat Modares University
2 Associate Professor, Russian Language Department, Tarbiat Modares University
3 MA, Russian Language Department, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

This research is dedicated to the analysis of Russian-Persian dictionaries standardization in terms of the observance of microstructure and macrostructure criteria in lexicography. The obvious note in this study is to use the criteria of dictionary standardization in Russian lexicography for analyzing Russian-Persian dictionaries. In lexicography, the structure of dictionaries is divided into two main sections: microstructure and macrostructure. For each of these sections, relevant requirements have been defined. Macrostructure contains the general structure of dictionaries. For the bilingual dictionaries, macrostructure includes order of headwords, preface, instructions, abbreviations list, grammatical information, and appendixes. The microstructure of dictionary is general structure of the dictionary entry. For bilingual dictionaries, this is headword, phonetic information, grammatical information, discrimination of meaning, semantic information, equivalents and the references. Dictionary, which is based on the standard criteria of macrostructure and microstructure, is called a standard dictionary. In this research, the principles and criteria for dictionary compiling are first gathered from Russian references, then on their bases, we examine the three most commonly used Russian-Persian dictionaries in Iran in terms of compliance with these standards. Three analyzed Russian-Persian dictionaries are: "Russian-Persian dictionary" edited by I. K. Ovchinnikova, "Russian-Persian dictionary" by G. A. Voskanyan and "Russian-Persian dictionary" by S. D. Klevtsova.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lexicography
  • Bilingual Dictionary
  • Russian-Persian dictionary
  • macrostructure of dictionary
  • microstructure of dictionary
گلکار، آبتین (1393)، «نقد وبررسی ویراست جدید فرهنگ روسی به فارسی (گرانت واسکانیان، با همکاری محسن شجاعی)»، فرهنگ‌نویسی، ش 8.

واسکانیان، گرانت آوانسوویچ (1391)، فرهنگ روسی به فارسی، به‌تصحیح محسن شجاعی، تهران: فرهنگ معاصر.

Zgusta, L. (1971), Manual of lexicography, Hague.

Апажев, М. Л. (2005), Лексикография: теория и практика, Прошлое, Настоящее, Будущее, Нальчик: Эльбрус.

Берков, В. П. (2004), Двуязычная лексикография, 2-е изд., М.: Астрель: АСТ: Транзиткнига.

Введенская, Л. А. (2007), Русская лексикография, М.: Ростов-на-дону.

Вомперский В. П. (1986), Словари XVIII века, М.

Восканян, Г. А. (1986), Русско-персидский словарь, Около 30000 слов, М.: Рус. яз.

Девель, Л. А. (2011), Двуязычная лексикография: алгоритм описания, Вестник СПбГУ, 2011,Сер. 9. Вып. 1, С 84-90.

Клевцова, С. Д. (1975), Русско-персидский словарь, Учебный: около 11000 слов, под ред. Г. А. Восканяна, М.: Рус. яз.

Крысин, Л. П. (2007),Современный русский язык, М.: Академия.

Лингвистический энциклопедический словарь (2002), Под ред, Ярцевой В. Н., М.: Большая российская энциклопедия.

Овчинникова, И. К.; Фуругян, Г. А.; Бади, Ш. М., Русско-персидский словарь (1965), под ред. Али Асадуллаева и Л. С. Пейскова, 36000 слов, М.: Советская энциклопедия.

Щерба, Л. В. (2004), Языковая система и речевая деятельность, М.: УРСС.