دفاعیه از شهروندی لیبرال درمقابل شهروندی جماعت‌گرا: نقدی بر کتاب مفهوم شهروندی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دکترای اندیشۀ سیاسی، دانشیار بخش علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، شیراز

چکیده

کتاب مفهوم شهروندی از شهروندی لیبرال به‌منزلة الگوی مناسب عصر مدرن درمقابل شهروندی جماعت‌گرا دفاع می‌کند. رویکرد کتاب عمدتاً فلسفی است. در این کتاب شهروندی بیش‌تر به‌مثابة یک مفهوم نظری و نه یک پدیدة اجتماعی ـ تاریخی در نظر گرفته شده است. کتاب استدلال می‌کند: شهروندی لیبرال با شناسای برابری، آزادی، و فردیت روابط انسان مدرن با جامعه‌اش را برمبنای عضویت داوطلبانه، حقوق مدنی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، مسئولیت‌ها (وظایف قانونی و تعهدات اخلاقی)، و مشارکت در امور سیاسی و اجتماعی تنظیم کرده است، درحالی‌که شهروندی جماعت‌گرا با تأکید بر موقعیت اجتماعی افراد هویت جمعی آنان را بر حقوق فردی‌شان برتری می‌دهد که نتیجة آن شکل‌گیری یک نظام سیاسی توتالیتر و سرکوب‌گر است. نویسنده نگرش انتزاعی و خوش‌بینانه درمورد شهروندی لیبرال در پیش گرفته است و درعین‌حال شهروندی جماعت‌گرا را با الگوی حاکم بر رژیم‌های توتالیتر اشتباه گرفته ‌است. چه این‌که شهروندی جماعت‌گرا می‌کوشد شهروند را در بستر اجتماعی‌اش جای دهد و یادآوری کند هیچ الگویی جهان‌شمول برای شهروندی وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Defense of Liberal Citizenship against Communitarian Citizenship: A Critique on Citizenship Concept

نویسنده [English]

  • mohamad ali tavana
PhD in Political Thoughts, Associate Professor of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Shiraz University
چکیده [English]

The book entitled, Citizenship Concept, defines the concept of citizenship as a model of liberal citizenship as a suitable model of the modern age, and criticizes its rival, i.e., Communitarian Citizenship. The book’s approach is largely philosophical. In this book, citizenship has been studied more as a theoretical concept rather than a socio-historical phenomenon. The most important argument of the book is: liberal citizenship, by recognizing equality, freedom and individuality, modern human relations with its society based on voluntary membership, civil, social, political and cultural rights, responsibilities (legal duties and moral obligations), and participation. In political and social affairs, it is thus the most appropriate way of regulating the political and social relations of mankind in the modern age, while Communitarian Citizenship, with an emphasis on the social status of individuals, elevates their collective identity to their individual rights. And thus becomes a totalitarian and oppressive political system. The author seems to have taken an abstract and optimistic attitude toward liberal citizenship, while he has confused congregational citizenship with the pattern of ruling the totalitarian regimes. Contrary to the notion of liberalism, society is prior to the individual, and people in the community get their own good, and there is no universal model for citizenship. Instead, it should have defended a local or native citizen.

کلیدواژه‌ها [English]

  • citizenship
  • Liberal
  • Communitarian
  • individual
  • Modern Society
ارسطو (‌1381)، سیاست، ترجمة حمید عنایت، تهران: علمی و فرهنگی.

ایران‌منش، محمدرضا (1394)، مفهوم شهروندی، تهران: نگاه معاصر.

باومستر، آندرآ (1388)، «فمینیسم جدید»، در: نظریة سیاسی در گذار، ویراستة نوئل اسولیوان، ترجمة حسن آب‌نیکی، تهران: کویر.

توانا، محمدعلی (1389)، «نظریة عدالت سیاسی جان رالز»، فصل‌نامة پژوهش سیاست نظری، دورة جدید، ش 8، تابستان و پاییز.

تیلور، چالرز و دیگران (1392)، چندفرهنگگرایی: بررسی سیاست شناسایی، ترجمة طاهر خدیو و سعید ریزوندی، تهران: رخداد نو.

جمعی از مترجمان (1385)، جامعهگرایان و نقد لیبرالیسم، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

حسینی بهشتی، علی‌رضا (1380)، بنیاد نظری سیاست در جوامع چندفرهنگی، تهران: بقعه.

فالکس، کیث (‌1381)، شهروندی، ترجمة محمدتقی دلفروز، تهران: کویر.

فستن اشتاین، متیو (1388)، «تکثر فرهنگی و محدودیت‌های لیبرالیسم»، در: نظریة سیاسی در گذار، ویراستة نوئل اسولیوان، ترجمة حسن آب‌نیکی، تهران: کویر.

همپتن، جین (1385)، فلسفة سیاسی، ترجمة خشایار دیهیمی، تهران: طرح نو.

هیوود، اندرو (1383)، مقدمة نظریة سیاسی، ترجمة عبدالرحمن عالم، تهران: قومس.

هیوود، اندرو (1387)، درآمدی بر ایدئولوژیهای سیاسی: از لیبرالیسم تا بنیادگرایی دینی، ترجمة محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه.

Delanty, Gerard (2000), Citizenship in a Global Age: Society, Culture, Politics, Buckingham: Open University Press.

Heater, Derek Benjamin (1999), What Is Citizenship?, Cambridge: Polity Press.

Hegel, G. F. W. (2001), Philosophy of Rihgt, trans. S.W Dyde, Kitchener: Batoche Books and Cambridge: Polity Press.

Kymlicka, Will (1995), Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Right, New York: Oxford University Press.

Marshall, Trevor (1992), Citizenship and Social Class, Tom Battomore (ed.), London: Pluto Press.

OByrne, Darren (2003), The Dimensions of Global Citizenship: Political Identity Beyond the Nation-State, London: Frank Cass.

Oldfield, Adrian (1990), Citizenship and Community: Civic Republicanism and the Modern World, London: Routledge.

Parekh, Bhikhu (2000), Rethinking Multiculturalism: Cultural Diversity and Political Theory, Basingstoke: Macmillan.

Ralws , John (1993), Political Liberalism, New York: Columbia University Press.

Ralws, John (1999), The Law of Peoples: With the Idea of Public Reason Revisited, Cambridge: Harvard University Press.

Rawls, John (1971), A Theory of Justice, Oxford: Oxford University Press.

Sandel, Michael J. (1982), Liberalism and the Limits of Justice, Cambridge: Cambridge University Press.

Seglow, Jonathan (2003), “Theorizing Recognition”, in: Molticulturalism, Identity and Rights, Bruce Haddock and Peter Sutch (eds.), London: Routledge.

Taylor, Charles (1989), Sources of The Self, Cambridge: Cambridge University Press.

Young, Iris Marion (1990), Justice and the Politics of Difference, Princeton: Princeton University Press.

Young, Iris Marion (2003), “Activist Challenges toDeliberative Democracy”, in: Debating Deliberative, Jemes S. Fishkin and Peter Laslett (eds.) , Oxford: Blackwell.