ارزیابی انتقادی صورت‌بندی نظری امنیت اجتماعی در ایران

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دکترای جامعه‌شناسی سیاسی، عضو هیئت علمی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

متناسب با پیچیده‌ترشدن روابط اجتماعی در جوامع امروزی، فهم گسترده‌‌تری از امنیت حاصل شده است، آن‌چنان‌که از وجه نظامی با مرجعیت حاکمیت فراتر رفته و ابعاد اقتصادی، اجتماعی‌، زیست‌‌محیطی، و سیاسی را نیز دربر گرفته است. در این زمینه تعاریف نوینی از امنیت صورت‌‌بندی شده که ازجمله مهم‌ترین آن‌ها مفهوم امنیت اجتماعی است. بنابه این مهم، در این مقاله به تجزیه و تحلیل سه اثر عمده و شاخصی پرداخته می‌شود که در تلاش برای صورت‌بندی نظری امنیت اجتماعی در جامعة ایران‌اند. با این توضیح کتاب درآمدی نظری بر امنیت جامعه‌ای نوشتة قدیر نصری (1390) دربارة شناسایی اصول و محورهای امنیت اجتماعی در نظریه‌‌های گوناگون و مؤلفه‌‌های اصلی امنیت اجتماعی در ایران برمبنای این محورها؛ کتاب  امنیت اجتماعیشده؛ رویکرد اسلامی (1392) اثر اصغر افتخاری دربارة شناسایی الگوی امنیت اجتماعی در گفتمان اسلام و پیش‌نهاد اصول عملیاتی برای تقویت و تحکیم امنیت اجتماعی در جامعة اسلامی؛ و کتاب جامعه‌شناسی تاریخی امنیت در ایران (1391) اثر میرسندسی، که درکی عمیق از امنیت اجتماعی برمبنای تحولات تاریخی ایران را جست‌وجو می‌‌کند، سه اثری‌اند که در تحقیق حاضر، ضمن معرفی آن‌ها، تلاششان در صورت‌‌بندی مفهوم امنیت اجتماعی در جامعة ایران به‌لحاظ شکلی و محتوایی نقد و بررسی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Theoretical Framing of Societal Security in Iran

نویسنده [English]

  • hamid sajadi
PhD in Political Sociology, Faculty Member, Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

Over the past few decades, along with the increasing the complexity of social relationships in today’s societies, wider understanding of security has evolved and outweighed the military dimension, encompassing economic, social, environmental, and political aspects. In this regard, new definitions of security have been formulated, one of the most important of which is the concept of societal security. Despite the fundamental need for societal security in Iran’s society, research activities in the field of security are mainly focused on defense, international, national security and foreign policy. Thus, this paper reviews and analyzes three outstanding and main works that have attempted to theoretically formulate societal security in Iranian society. The book entitled "A Theoretical Introduction to Societal Security" by Ghadir Nasri (2011) is an effort to identify the principles of societal security in various theories which explain the main components of societal security in Iran based on such principles. “Societal Security: An Islamic Approach” (2013) by Asghar Eftekari aims at identifying societal security patterns in Islamic discourse and proposing operational principles for strengthening societal security in Islamic society. In “Historical Sociology of Security in Iran” (2012), adopting a historical sociological approach, Mirsondosi tries to provide a deep understanding of societal security based on historical developments in Iran and within the relationships in social, political, economic, and cultural areas. In the present research, introducing these works, their efforts to establish the societal security in Iranian society are examined in terms of their form and content.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Societal Security
  • identity
  • Social Groups
  • Nationality
  • Islamic Values
افتخاری، اصغر (1392)، کتاب امنیت اجتماعی‌شده؛ رویکردهای اسلامی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

الگار، حامد (1359)، دین و دولت در ایران، نقش علما در دورۀ قاجاریه، ترجمۀ ابوالقاسم سری، تهران: توس.

بوزان‌، باری (1378)، مردم، دولت‌ها، و هراس، ترجمة پژوهشکدة مطالعات راه‌بردی، تهران: پژوهشکدة مطالعات‌ راه‌بردی‌.

پهلوان، چنگیز و وحید نوشیروانی (به‌کوشش) (1364)، ایران‌شناسی، تهران: فراز.

عصاریان‌نژاد‌، حسین‌ (1383)، جویشی بر شناخت امنیت ملی، تهران: دانشکدة امنیت ملی‌‌ دانشگاه‌ عالی دفاع ملی.

لرنی، منوچهر (١٣٨٣)، امنیت ملی و دفاع‌ از‌ ارزشها، تهران: معاونت آموزش ساعس ناجا.

میرسندسی، سیدمحمد (1391)، جامعهشناسی تاریخی امنیت در ایران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

نصری، قدیر (1390)، درآمدی نظری بر امنیت جامعه‏ای (مفاهیم، مؤلفه‏ها، و نظریه‏ها)، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

 

Buzan, B. O. Waever and J. de Wilde (1998), Security: A New Framework for Analysis, Boulder, CO: Lynne Reinner.

Waever, O. (1993), “Societal Security: The Concept”, in: Waever et al. (eds.), Identity, Migration, and the New Security Agenda in Europe, London: Pinter.

Waever, O. (1999), Concepts of Security, Copenhagean: University of Copenhagean.

Watson, Scott (2005), Societal Security; Applying‌ the‌ Concept on the Process‌ of‌ Kurdish Identity, University of British Columbia,.