- بررسی و نقد قانون مسئولیت مدنی در حقوق موضوعه کنونی ایران

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه رازی

10.30465/crtls.2020.27995.1799

چکیده

قانون مسئولیت مدنی که مواد آن عمدتاً از قانون تعهدات سویس اقتباس شده، در سال 1339 تصویب شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل تغییر رویکرد و نگرشها به قواعد راجع به ضمانات قهری در لازم‌الاجراء بودن بعضی از مواد قانون مسئولیت مدنی تردید حاصل شد. این تردید ایجاب نمود به نقد و بررسی جایگاه کنونی قانون اخیر‌الذکر پرداخته شود تا معلوم گردد، اولاً کدام مواد این قانون منسوخ است. ثانیاً موادی که همچنان لازم‌الاجراء است با چه ضعفها و یا کاستی‌هایی روبرو است. ثالثاً نوع نگرش محاکم به قواعد و مقررات این قانون چگونه است. روش تحقیق به صورت کتابخانه‌ای است و از نتایج این تحقیق به اجمال می‌توان گفت: آنچه در خصوص جبران خسارات کمانه کرده و جبران هزینه‌های کفن و دفن متوفی در مادۀ 6 بیان شده است منسوخ است. قائل شدن به مسئولیت تضامنی در مادۀ 12 برای کارگرانی که مجتمعاً خسارتی به بار آورده‎اند فاقد توجیه منطقی است و رویۀ قضایی در اجرای مقررات راجع به جبران خسارات معنوی و همچنین اجرای مقررات مذکور در مادۀ 4 و 5 تعلل نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

- Review and critique of civil responsibility law in current Iranian law

نویسنده [English]

  • aliabbas hayati
assistant professor.Literature faculty- Razi university. Kermanshsh
چکیده [English]

Articles 301 to 337 of the Civil Code, below are the titles of inappropriate acting, usurpation, wasting and humiliation, set out the rules on civil responsibility. However, to complete the Civil Code, the legislator, in 1339 The Civil Liability Act, which was adapted from the Swiss Obligations Act, was adopted. The results of the review of this law can be stated that: 1- Some articles of this law have been implicitly promulgated because of the enactment of laws such as the Islamic Penal Code, which is very important for the recognition of these outdated materials.2- There have been some errors in the writing of some of the provisions of this law that have led to erroneous interpretations. For this reason, although the law was an effective step in the development of civil liability rights in its time, it has emerged over time, with its shortcomings, which necessitated the development of a more comprehensive law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • civil responsibility law
  • Civil responsibility of the supervisor
  • Civil responsibility of the employer
  • Civil responsibility of the government
آخوندی، محمود؛ (1367)آئین دادرسی کیفری، ج 1، تهران: انتشارات طبع و نشر

ابوالحمد، عبدالحمید، (1349)، تحولات حقوق خصوصی، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران

امیری قائم مقامی، عبدالمجید؛ (1378) حقوق تعهدات، ج 1، چاپ اول، تهران: نشر میزان

بهرامی احمدی، حمید؛ (1388) حقوق مدنی (4) مسئولیت مدنی، چاپ اول، تهران: نشر میزان

پرسش و پاسخ از کمیسیون استفتائات و مشاورین حقوقی شورای عالی قضایی، (1362) جلد 1

جعفری لنگرودی، محمدجعفر، (1367)، ترمینولوژی حقوق، چاپ دوم، تهران: گنج دانش

الحسینی المراغی، میر عبدالفتاح؛ (1418 ق) عناوین، چاپ جدید، قم: مؤسسه النشر الاسلامی

حیاتی، علی عباس؛ (1392) حقوق مدنی 4، مسئولیت مدنی، چاپ اول، تهران: نشر میزان

حیاتی، علی عباس، (1393) «مفهوم اصل احتیاط و جایگاه آن در مسئولیت مدنی، پژوهشنامه حقوق اسلامی»، مقاله 8، دوره 15، شماره 40، پاییز و زمستان، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)

درودیان، حسنعلی؛ (1376) «مسئولیت ناشی از فعل اشخاصی که تحت مراقبت و مواظبت دیگری هستند (مسئولیت سرپرست و محافظ صغیر یا مجنون)». مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 36، شماره 0 - شماره پیاپی 1058، بهار، تهران: دانشگاه تهران

صفایی، سید حسین، (1355)، مفاهیم و ضوابط جدید در حقوق مدنی، بی جا: مرکز تحقیقات

صفایی، سید حسین و حانیه ذاکری نی، (1394)، «بررسی تطبیقی شیوه های جبران خسارت در مسئولیت مدنی غیر قراردادی»، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، دورۀ 45، شمارۀ 2، تابستان، تهران، دانشگاه تهران

خویی، سید ابولقاسم؛ (1417 ق)، مصباح الفقاهه؛ ج 7، چاپ چهارم، قم، مؤسسه انصاریان

کاتوزیان، ناصر، (1378) الزامهای خارج از قرارداد ضمان قهری، جلد 1، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران

طباطبایی، سید علی؛ (1420 ق) ریاض المسائل، ج 12، چاپ اول، قم، موسسه النشر الاسلامی

مرعشی، محمد حسن؛ (1370)، «دیه و ضرر و زیان ناشی از آن» مجلۀ حقوقی دادگستری، ش 1، تهران، قوۀ قضائیه

موسوی الخمینی (ره)، سید روح الله؛ (1370)، تحریر الوسیله، ج 2، قم، شرکت چاپ قدس

النجفی، الشیخ محمد حسن؛ (بی تا) جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام؛ با تحقیق و تصحیح محمود قوچانی، چ 9، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی

 

Buffelan-Lanore et Larribu-Terneyre. Droit civil, les obligations. 12 ed, sirey, 2010

Flour, (J)  Luc-Aubert (J) et Savaux (E), Droit civil, Les obligations, 13 ed, Sirey,

 2009