بررسی و نقد تاریخ‌نگاری عالم‌آرای عباسی در پرتو نظریه تحلیل گفتمان انتقادی

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه تاریخ دانشگاه ایلام

2 دانشیارگروه تاریخ دانشگاه ایلام

3 دکتری تاریخ ایران اسلامی و مدرس دانشگاه ایلام

10.30465/crtls.2020.5045

چکیده

تا کنون عالم‌آرا از زوایای گوناگون مورد توجه قرار گرفته است.اما مطالعات پیشین کمتر به نقد این کتاب پرداخته‌اند، چرا که مطالعات پیشین عمدتاً این اثر را به عنوان اثری عمدتاً سیاسی بررسی می‌کردند. اما با درک و قرائت متن کتاب با رویکردی هرمنوتیکی و مبتنی بر نظریه تحلیل‌انتقادی، می‌توان به لایه‌های دیگرتاریخی در اندیشه اسکندربیگ منشی دست یافت. گرچه عالم‌آرای عباسی؛ تداوم میراث تاریخ‌نگاری ایرانی‌اسلامی است و بر همین اساس باید عمده‌ی رویکردهای این شیوه از تاریخ‌نگاری را با اصول، مبانی و چارچوب‌های مطروحه در شیوه‌ی تاریخ‌نگاری اسلامی جست. اما نگارنده با استفاده از نظریه تحلیل گفتمان انتقادی سعی نموده است که به مسائل مهمتری ازجمله محرک تاریخ، بینش معرفت شناسانه،تقدیر، جبرگرایی و مناسبات اجتماعی در-تاریخ‌نگاری اسکندربیگ ترکمان در کتاب عالم‌آرای عباسی پاسخ دهد؛
یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد اسکندربیگ ترکمان گرچه با همان رویکرد الهیات محوری و قهرمان‌گرایی سیاسی به تبیین حوادث پرداخته و محرک تاریخ را تجلی اراده خدا بر روی زمین از طریق پادشاهان صفوی دانسته، اما به جرأت می‌توان گفت در حوزه بینش، فراتر از رویکردهای معمول سایر تاریخ‌نگاران سنتی ایران رفته است. به طوری که اثر وی با بررسی زندگی امراء و خوانین، سادات و علماء، وزراء، مستوفیان، شعراء، خوشنویسان، نقاشان، مطربان و سطوح پایین جامعه صفوی، از معدود آثار کلاسیک است که تا حدودی در حوزه جامعه‌شناسی تاریخی قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reviewing and criticizing Abbasi's world historiography in the light of critical discourse analysis theory

نویسندگان [English]

  • moslem soleimanian 1
  • siavsh yari 2
  • Zoleikha Amini 3
1 h
2 h
3 Phd History graduate in Islamic Iranian
چکیده [English]

So far, the universe has been considered from a variety of angles. But previous studies have less criticized this book, because earlier studies mainly examined this work as a largely political act. But with the understanding and reading of the text of the book with a hermeneutical approach and based on the theory of analytical analysis, we can find other historical layers in the mindset of Escondrobg. Although the Abbasid world is a continuation of the Iranian-Islamic historiographical heritage, the main approaches of this method to historiography should be sought with the principles, foundations, and frameworks of the Islamic historiography method. However, the author, using the theory of critical discourse analysis, has tried to answer the more important issues, such as the stimulus of history, epistemological insight, appreciation, determinism, and social relations in the history of Turkmen scholarship in the Abbasid Book of Almarus,
 The findings of the research show that the Turkestan archbishop, though with the same approach of central theology and political heroism, explains the incidents and the motivator of history is the manifestation of the will of God on earth through the Safavid kings, but it is safe to say that in the domain Insight goes beyond the usual approaches of other traditional Iranian historians. So that his work is one of the few classical works that is partly in the field of historical sociology, with the study of the life of the Imams and Chines, Sadat and Ulema, the ministers, the Mostofians, the poets, the calligraphers, the painters, and the low levels of the Safavid community.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Historiography "
  • Safavids "
  • Astragalus "
  • Ancient Arabic "
  • Critical Analysis