تحلیل انتقادی بر مفهوم «فیل‌هلن» بر سکه‌های اشکانی

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ و ایران‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران باستان، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.30465/crtls.2020.5046

چکیده

رویکرد مورخان معاصر غربی به اصطلاح فیل­هلن بر سکه­های اشکانی، بیانگر دو نوع تعبیر است. برخی قائل به برتری فرهنگ یونانی نسبت به فرهنگ ایرانی شده­اند و این را تسلیم بی­قیدوشرط فرهنگی قلمداد کرده­اند. دیدگاه برخی دیگر که بیشتر نتیجۀ نگاه مورخان متأخر غربی است، آن­است که استفاده از این اصطلاح را نوعی «ترفند سیاسی» توسط پادشاهان اشکانی قلمداد کرده­اند تا از این طریق بتوانند مهاجران یونانیِ قلمرو پادشاهی خویش را تحت کنترل درآورند. در این دیدگاه، بهره­گیری از این اصطلاح بر سکه­های اشکانی نه به معنای تسلیم بی­قیدوشرط فرهنگ ایرانی در مقابل فرهنگ یونانی بوده­است و نه همة معنای آن، در اهداف الزاماً سیاسی خلاصه می­شده­است. آن­چه در دوران یونانی­مآبی و به خصوص تحت­تأثیر اندیشه­های رواقی و ریشه­های ایرانی آن ایجاد شده بود، نگرشی جهانی به مفهومِ انسانیت بود که با رویکرد یونانیان پیش از آن تفاوتی شگرف داشت. این موضوع با تلقی ایرانیان از جامعة جهانی که برآمده از اندیشه­های مزدیسنای دوران هخامنشی بود، سازگاری داشت. از این رو، پادشاهان اشکانی با استفاده از این تعبیر در حقیقت نوعی از فرهنگ یونانی را می­ستایند که نگرش جهانی و غیرنژادی به جامعة انسانی دارد و از این طریق مقدمات جذب آنان را در فرهنگ ایرانی فراهم می­سازند. این پژوهش با بهره­گیری از شواهد مکتوب و مادی، برآن­است با نشان­دادن تفاوت فرهنگی میان یونانیان با ایرانیان دورانِ یونانی­ مآبی و پیش از آن، قضاوتی بینابین با رویکردی فرهنگی-جامعه شناختی ارائه دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A critical analysis to the concept of "Philhellen" on Parthian coins

نویسندگان [English]

  • Esmaeil Sangari 1
  • Alireza Karbasi 2
1 Assistant professor of Ancient History, Languages and Civilizations at the University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 Ph.D Student of Ancient history of Iran, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]

The approach of contemporary western historians to the term "Philhellen" on the coins of the Parthian kings has two types of interpretation. Some consider the superiority of Greek culture to Persian culture in Parthian period and it is considered as kind of unconditional and cultural surrender to Greek culture. Some other viewpoints, most of which are based on the later Western historians’ viewpoints, are that this term was used as a "political trick" by Parthian kings in order to control the Greek settlers in their territory.
In this view, the use of the term on Parthian coins has not meant the unconditional surrender of Iranian culture to Greek culture, and its whole meaning hasn’t been summed up in political goals, necessarily. What was created during helenism and especially under the influence of stoic thoughts and its Iranian roots of thought was a global approach to the concept of humanity, which was fundamentally different from that of the Greeks before. This issue was compatible with Iranians’ perception from global society that was rooted in Zoroastrian thoughts in Achaemenid period. Thus, the Parthian kings, using this interpretation, in fact, admire a kind of Greek culture that has a global and non-transcendental attitude towards human society and so that, paved the way for its absorption in Iranian culture. This paper aims to provide a moderate judgment with cultural-socialogical approach by showing the cultural difference between Greeks and Iranians in Hellenistic period and before that, using literary and archaeological evidence, with descriptive-analytical method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Post-Achaemenid Cosmopolitianism
  • Parthians
  • Philhellen
  • Greece
  • Hellenism

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 خرداد 1399
  • تاریخ دریافت: 26 بهمن 1397
  • تاریخ بازنگری: 29 دی 1398
  • تاریخ پذیرش: 20 اسفند 1398