بازخوانی یک تاریخ؛ روایتی دیگر از کارنامۀ آقامحمدخان قاجار (نقد و بررسی کتاب تاریخ ایران در دورۀ قاجاریه عصر آقامحمدخان)

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

10.30465/crtls.2020.5054

چکیده

این مقاله به نقد کتاب «تاریخ ایران در دورۀ قاجاریه: عصر آقامحمدخان» اثر غلام­حسین زرگری­نژاد می­پردازد. از آنجا که زندگی و عملکرد آقامحمدخان قاجار از مباحث مناقشه­انگیز تاریخ ایران است، تاکنون پژوهش­ها و رمان­های تاریخی فراوانی دربارۀ او نوشته شده است. به طور کلی هم در گفتمان تاریخ­نگاری دورۀ پهلوی و جمهوری اسلامی و هم در پژوهش­های مستقل از وی چهره­ای خونریز، بی­رحم و انتقام­جو ترسیم شده است که اگر حکومت زندیه را برنمی­انداخت، سرنوشتی متفاوت­تر در انتظار ایران بود. زرگری­نژاد در زمرۀ پژوهشگرانی است که در آثار پیشینش همین نگاه را به آقامحمدخان بازتاب داده اما در کتاب «تاریخ ایران در دورۀ قاجاریه عصر آقامحمدخان» کوشیده است این تصویر را با خوانش انتقادی منابع و اسناد زیر سئوال ببرد و چهره­ای کاملاً متفاوت از وی ترسیم کند. شخصیتی که نه تنها شایعات مطرح شده دربارۀ بی­رحمی او به ویژه کور کردن مردم کرمان یا قفقاز صحت ندارد بلکه بر عکس، او در میان مدعیان قدرت از جمله لطفعلی­خان زند تنها کسی بود که به ایران و احیای قلمرو تاریخی آن می­اندیشید و تمام تلاشش مصروف مسالۀ ایران بود. این مقاله با رویکردی انتقادی می­کوشد آراء و دیدگاه­های زرگری­نژاد را ارزیابی کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critique about the Book of "Iran's history in the Qajar Period: the Aga Mohammad Khan age"

نویسنده [English]

  • Alireza Mollaiy Tavany
asociated professor in Institute for Humanities and Cultural studies.
چکیده [English]

This article criticizes Gholamhossein Zargarinejad's book that named "History of Iran in the Qajar Period: The Age of Aga Mohammad Khan". The life and work of Aga Mohammad Khan Qajar is one of the controversial topics in Iranian history, there has been much research and historical novels written about him so far. Generally, bloody, cruel, and vengeful figures have been drawn in both the Pahlavi and Hslmic Repoblic-era historiography discourse and independent research. That would have been a different fate for Iran if it had not abolished Zandieh's government. Zargirinejad is one of the scholars who echoed this view in his earlier works but in his book "History of Iran in the Qajar Period: The Age of Aga Mohammad Khan", he has attempted to altered this picture with a critical reading of sources and documents and to draw completely different figures. A person whose not only rumors about his cruelty, especially the blindness of the people of Kerman or the Caucasus, but also the opposite, He was the only one among the claimants of power, including Lotfali Khan Zand, who completely thought about Iran and the revival of its historical realm. This article attempts to critically evaluate the views and views of Zargarinejad. 
 
Keywords:

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agha Mohammad Khan Qajar
  • Heavenly Reign
  • Predictability
  • Iran's problem
  • New Age

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 خرداد 1399
  • تاریخ دریافت: 28 مرداد 1398
  • تاریخ بازنگری: 04 آبان 1398
  • تاریخ پذیرش: 24 آذر 1398