نقد مبانی انسان‌شناختی سبک زندگی در نظریه‌ی روان‌شناسی فردنگر آدلر از دیدگاه اسلام

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار مشاوره، عضو هیأت علمی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

10.30465/crtls.2020.22672.1431

چکیده

سبک زندگی، تعیین کننده­ی جهت گیری انسان به زندگی است است که نخستین بار در روان­شناسی، توسط آلفرد آدلر مطرح شد. دیدگاه انسان­شناختی آدلر بر شکل­گیری مفهوم سبک زندگی اثرگذار بوده است. از نظر آدلر انسان موجودی اجتماعی است که مهم­ترین انگیزه­اش غلبه بر حقارت و نیل به کمال در زندگی با تکیه بر اراده آزاد است. همچنین انسان نسبت به ارزش­های اخلاقی ماهیتاً خنثی است و ارزش­های اخلاقی اموری واقعی نیستند. با توجه به دیدگاه انسان­شناختی و شرایط اجتماعی و فرهنگی زیست وی، که تفاوتی اساسی با جامعه اسلامی ایرانی دارد نقد و بررسی این نظریه با توجه به مبانی فکری اسلام ضرورت دارد. از منظر اسلام، انسان موجودی دو بعدی (مادی- معنوی) است که رابطه­اش فقط به محیط اجتماعی محدود نمی­شود و با خود، خدا و طبیعت نیز رابطه دارد. همچنین اراده­ی انسان در طول اراده خدا قرار دارد و متعاقب این اراده­، مسئول رفتارهای خویش است. از منظر اسلام هدف زندگی عبادت خدا و نیل به قرب الی­الله است. به گونه­ا­ی که اگر تمامی افعال جوارحی و جوانحی­ انسان مسلمان برای خدا و رضای او باشد، یعنی نیت وی از انجام کارها فقط رضای خداوند باشد، به خداوند نزدیک و هدف خلقت وی محقق خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critique of the anthropological foundations of lifestyle in Adler's theory of individual psychology from the Perspective of Islam

نویسنده [English]

  • amir qorbanpoorlafmejani
Assistant Professor of Counseling, Faculty Member of University of Guilan, Rasht, Iran.
چکیده [English]

Lifestyle, which determines a person's orientation to life, was first introduced in psychology by Alfred Adler. Adler's anthropological perspective, have influenced the formation of the concept of lifestyle. According to Adler, man is a social being whose most important motivation is to overcome inferiority and attain perfection in life, by relying on free will. Also, man is inherently neutral to moral values, and moral values ​​are not real. According to the anthropological view of this theorist and the social and cultural conditions of his life, which is fundamentally different from the Iranian Islamic society, it is necessary to critique and examine this theory according to the intellectual foundations of Islam. From the Islamic point of view, man is a two-dimensional being whose relation is not limited to the social environment and is also related to himself, God and nature. Also, the human will is in line with the will of God, and as a result of this will, he is responsible for his behaviors. According to Islam, the purpose of life is to worship and a nearness to God. That is, if all the behaviors of a Muslim man are for God and His pleasure, that is, his intention to do things is only God's pleasure, he will approach God and the purpose of his creation will be achieved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • lifestyle
  • Adler Theory
  • Anthropology
  • Islam
قرآن کریم.
 ابوترابی، علی( 1386)، نقد ملاک­های بهنجاری در روان­شناسی، چاپ اول، قم: مرکز نشر مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی.
پور امینی، محمد باقر (1392). سبک زندگی: منشور زندگی در منظر امام رضا(ع)، چاپ اول، مشهد: انتشارات قدس رضوی.
خسروپناه، عبدالحسین (1392). فلسفه­ی علوم انسانی: بنیادهای نظری، چاپ اول، قم: مؤسسه­ی حکمت نوین اسلامی.
خواص، امیر؛حسینی قلعه بهمن، اکبر؛ دبیری، احمد؛ حسین شریفی، احمد؛ پاکپور، علی؛ اسلامی، محمد تقی (1388). فلسفه­ی اخلاق، چاپ پنجم، تهران: دفتر نشر معارف.
رجبی، محمود (1384)، انسان­شناسی، چاپ هفتم، قم: انتشارات مؤسسه­ی آموزشی پژوهشی امام خمینی.
رضی، شریف. (1390). نهج‌البلاغه. ترجمه علی شیروانی. قم: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها و دفتر‌نشر معارف.
ساعتچی، محمود (1383). نظریه های مشاوره و رواندرمانی. چاپ دوم، تهران: نشر ویرایش.
شفیع آبادی، عبدالله؛ ناصری، غلامرضا (1392). نظریه های مشاوره و روان درمانی، چاپ نوزدهم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
شفیع آبادی، عبدالله (1391). راهنمایی و مشاوره شغلی و نظریه های انتخاب شغل: با تجدید نظر کلی و اضافات، چاپ اول، تهران: انتشارات رشد.
شیلینگ، لوئیس (1382). نظریه های مشاوره (دیدگاه های مشاوره)، ترجمه خدیجه آرین، چاپ چهارم، تهران: انتشارات اطلاعات.
شولتز، دوان، شولتز، سیدنی الن (1383). نظریه های شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی، چاپ اول، تهران: مؤسسه­ی نشر ویرایش.
کوری، جرالد (1385). نظریه و کاربست مشاوره و روان درمانی، ترجمه ی سیدمحمدی، یحیی، چاپ اول، تهران: انتشارات ارسباران.
گرامی، عبدالحسین (1387). انسان در اسلام، چاپ هشتم، قم: نشر معارف.
مصباح، محمدتقی (1392). نقد و بررسی مکاتب اخلاقی. چاپ سوم، قم: انتشارات موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی.
مصباح، محمدتقی (1388). فلسفه اخلاق. چاپ چهارم، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل.
ماتنی، رابرت. (1389). مشاور و مراجع: راه‌های یافتن راه‌حل­های مشکلات. ترجمة محسن مشکبید حقیقی، امیر قربان پور لفمجانی. چاپ اول، رشت: انتشارات‌بلور.
فتحعلی، محمود (1384). انسان، راه و راهنماشناسی، چاپ اول، قم: مرکز انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
واعظی، احمد (1385). انسان از دیدگاه اسلام، چاپ هفتم، تهران: انتشارات سمت.
یوهانسون،ثور  (1393). دین و معنویت در روان درمانی و مشاوره، ترجمه فرید براتی سده، چاپ اول، تهران: انتشارات رشد.
 
Ambrus, Z. (2009). "Theological aspects of Alfred Adler's individual psychology". European Journal of Science and Theology, No5, Vol3.
Corey, Gerald (2009). Theory and Practice of Counseling and Psychotherapy,Belmont: Thomson Brooks/Cole, a part of The Thomson Corporation.
Carlson, J, Watts, R.E. & Maniacci, M (20006). Adlerian Therapy: Theory and Practice, Washington DC: American Psychological Association.
Sharf. Richard S (2012), Theories of Psychotherapy and Counseling Concepts and Cases, Belmont: A Division of Cengage Learning, Inc, 20 Davis Drive.
Sperry, Len, & Carlson, Jon. (2013), how master therapists work: Effecting change from the first through the last session and beyond, London: Routledge.