نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دکترای برنامه‌ریزی درسی و عضو پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

چکیده

هدف پژوهش حاضر، نقد کتاب «برنامه درسی در دوره متوسطه» است. لذا از ترکیبی از روشهای مرور انتقادی کتاب، کاوشگری فلسفی انتقادی و نقادی آموزشی  استفاده شد. موردمطالعه کتاب مذکور، تألیف فرج‌الهی و طالبی است که توسط انتشارات دانشگاه پیام نور در سال 1393 منتشر شد. ابزار نقد اثر مذکور چک‌لیست نقد کتب‌ درسی دانشگاهی شورای بررسی متون و کتب علوم‌ انسانی است. برای تحلیل اطلاعات نیز از تحلیل محتوای کیفی استفاده شد. براساس یافته‌ها، نقاط قوت کتاب شامل جامعیت صوری، حروف‌نگاری، کیفیت چاپ و صحافی، سازواری با مبانی و اصول دینی و اسلامی، بکارگیری ابزارهای علمی و معادل‌سازی و کاربرد اصطلاحات تخصصی است. کاستی‌های اثر نیز عبارتند از: طرح جلد نامناسب، نیاز به ویراستاری علمی و ادبی، نظم و انسجام کلی و درون‌فصلی نامناسب، ابهام در منابع، نداشتن تحلیل علمی، نداشتن نوآوری و جدید نبودن محتوا، سازوار نبودن محتوای اثر با مبانی و پیش‌فرض‌های حوزه معرفتی «برنامه درسی» و عدم‌پوشش سرفصل‌های مصوّب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Book Curriculum in Secondary School

نویسنده [English]

  • Sayed Mohammad Hossein Hosseini

Secretary of the Educational Sciences Group of The Iranian Council for Reviewing Books and Text

چکیده [English]

The purpose of this study is to criticize the book entitled “Curriculum in Secondary School”. Therefore, a combination of a critical book review, critical philosophical inquiry, and critical educational criticism methods was used. The case of this study was the book written by Farajollahi and Talebi and published in 2014 by the Payam Noor University Press. The tool of criticism of the mentioned book is a checklist (form) of The Iranian Council for Reviewing Books and Texts the Humanities. Qualitative content analysis was also used for data analysis. According to the findings, the strengths of the book include apparent comprehensiveness, typography, the quality of printing and binding, the content congruence with the principles and Foundations of religion and Islam, the use of scientific tools, and equivalence and application of specialized terms. Shortcomings of this book include: Inappropriate cover design, need for scientific and literary editing, inappropriate overall and intra-section coherence, resource ambiguity, lack of scientific analysis, no innovation and no new content, the inconsistency of book’s content with the foundations and presuppositions of the curriculum area and non-Coverage of the approved syllabus of Ministry of Science, Research and Technology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • curriculum
  • Secondary school
  • Farajollahi
  • Talebi
  • Payam Noor University

اکرمی، سیدکاظم؛ حسینی‌، سیدمحمدحسین .(1386). «مقایسه نقش معلّمان در نظام های برنامه ریزی درسی متمرکز و غیرمتمرکز». تهران: پژوهشگاه ­مطالعات‌ آموزش و پرورش.

بابان‌آبادی، فرشته؛ زین‌آبادی، حسن‌رضا؛ عبدالهی، بیژن. (1396). «ارزیابی کیفیت یک کتاب مطرح در شته مدیریت آموزشی از منظر دانشجویان تحصیلات تکمیلی». تهران: مجموعه مقالات اولیه همایش ملی نقد، 30‌ آذر.

بارون، تی. ای .(1387). نقادیوخبرگیآموزشی (ترجمه علیرضاکیامنش). در: مهرمحمدی، محمود و همکاران .(1387). برنامه درسی: نظرگاهها، رویکردها و چشم‌اندازها. تهران: سمت.

حسینی، سیدمحمدحسین؛ مطّور، معصومه .(1391). «نقدی بر کتابهای درسی دانشگاهی رشته علوم تربیتی در ایران». پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، ش 26، صص 119-142.

حسینی، سیدمحمدحسین .(1391). ارزشیابی برنامه درسی (قصدشده) تعلیمات اسلامی دوره ابتدایی براساس ملاک‌های راهنمای برنامه‌درسی مصوب شورای عالی آموزش و پرورش. تهران: شورای عالی آموزش و پرورش.

حسینی، سیدمحمدحسین.(1392). آسیب‌شناسی اجرای روشهای فعال تدریس و ارائه راهکارهای مناسب برای بهبود و ارتقاء آن در استان آذربایجان غربی. آذربایجان غربی: اداره کل آموزش و پرورش.

رضی، احمد .(1388). «شاخصهایارزیابیونقدکتابهایدرسیدانشگاهی»‌. سخنسمت،شماره 21،ص 21ـ30.

سیلور، جی. گالن؛ الکساندر، ویلیام ام؛ لوئیس. آرتور جی. (1376). برنامه ریزی درسی برای تدریس و یادگیری بهتر (ترجمه غلامرضا خوی‌نژاد). مشهد: به‌نشر. 

شعبانی. حسن. (1381). مهارتهای آموزش و پرورش. تهران: سمت.

صفوی. امان‌الله .(1382). روشها و فنون تدریس. تهران: معاصر

فتحی‌ و اجارگاه،‌ کورش و آقازاده، محرم (1385)، راهنمای تألیف کتابهای درسی. تهران: آییژ

فتحی واجارگاه، کورش.(1386). اصول برنامه ریزی درسی. تهران: ایران زمین.

فرج‌الهی، مهران؛ طالبی، سعید .(1393). برنامه درسی دوره متوسطه. تهران: پیام‌نور

قراگوزلوفرهاد، زهرا .(1396). نقد و ارزیابی کتاب‌های درسی دانشگاهی رشته علوم ارتباطات در ایران بر اساس معیارهای مطلوب کتاب درسی دانشگاهی. پایـان‌نامـه کارشناسـی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب.

کلاین، ام. فرانسیس .(1393) الگوهای طراحی برنامه درسی (ترجمه محمود مهرمحمدی) در: مهرمحمدی، محمود، و همکاران. (1393). برنامه­ درسی: نظرگاهها، رویکردها و چشم‌اندازها. تهران: سمت.

مهرمحمدی، محمود .(1367). «الگوهای طراحی برنامه‌ریزی درسی». فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 15 و 16، پاییز و زمستان.

مهرمحمدی، محمود و همکاران .(1387). برنامه درسی: نظرگاهها، رویکردها و چشم‌اندازها. تهران: سمت.

مهرمحمدی، محمود.(1393). «برنامهدرسیبهعنوانمحصول». تهران: دانشنامه ایرانی برنامه درسی

میلر، جی. پی .(1394). نظریه‌های برنامه درسی (ترجمه محمود مهرمحمدی). تهران: سمت.

نیکلس، ادری؛ نیکلس، هاوارد .(1368). برنامه ریزی درسی(راهنمای عملی) (ترجمه داریوش دهقان). تهران: قدیانی 

هاگرسون، نلسون ال. (1387). کاوشگری فلسفی: نقد توسّعی (ترجمه محمدجعفر پاک‌سرشت). در شورت، ادموند سی .(1387). روش‌شناسی مطالعات برنامة درسی (ترجمه دکتر محمود مهر‌محمدی و همکاران). تهران: سمت و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

ویلیز، جی (1381). ارزشیابی کیفی (ترجمه علیرضا کیامنش). در: مهرمحمدی، محمود .(1381). برنامه درسی: نظرگاهها، رویکردها و چشم‌اندازها. مشهد: به‌نشر.

 

Charalambous, A. C. (2011). The Role and Use of Course Books in EFL. (Master’s thesis in ELT), Retrieved from http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED524247.pdf

Gringarten, H., & Fernández-Calienes, R. (2014). How to Write and Publish a Book Review in a Marketing Journal. Strategic Management Review, 8(1), 91.

Johnston, S. (1990). Understanding curriculum decision-making through teacher images. Journal of Curriculum Studies, 22(5), 463-471.

Joseph, P. B. (Ed.). (2011). Cultures of curriculum. Routledge.

 Laketa, S., & Drakulić, D. (2015). Quality of Lessons in Traditional and Electronic Textbooks. Interdisciplinary Description of Complex Systems, 13(1), 117-127.

Lee, S. M. (2013). The Development of Evaluation Theories for Foreign Language Textbooks. Journal of Pan-Pacific Association of Applied Linguistics, 17(2).

Mahmood, K., Iqbal, M. Z., & Saeed, M. (2009). Textbook evaluation through quality indicators: The case of Pakistan. Bulletin of Education and Research, 31(2), 1-27.

McKernan, J. (2008). Curriculum action research. A handbook of methods and resources for the reflective practitioner. London: Kogan Page.

Mukundan, J. (2014). Evaluation of Malaysian primary English language textbooks. Advances in Language and Literary Studies, 5(5), 5-9.

Penner-Williams, J. (2010). Formal Curriculum, In: Kridel, Craig (2010). Encyclopedia of curriculum studies. United States of America: SAGE Publications Ltd.

Pingel, F. (2010). UNESCO guidebook on textbook research and textbook revision. Unesco.

Shaban, R. (2015). A guide to writing book reviews. Australasian Journal of Paramedicine, 4(3).

Sikorova, Z. (2011). The role of textbooks in lower secondary schools in the Czech Republic. IARTEM e-Journal, 4(2), 1-22.

Smith, K. G. (NA). How to write a book review. Retrived in 2019 from http://www.sats.edu.za/userfiles/Smith,Howtodoabookreview.pdf.

Unesco International Bureau of Education (IBE), (2013). Glossary of curriculum terminology. Geneva: Unesco IBE.

Van den Akker, J., Gravemeijer, K., McKenney, S., & Nieveen, N. (Eds.). (2006). Educational design research. Routledge.

Wilson, L. O. (2005). What are the types of curriculum?  Retrieved in 2017 from: http://thesecondprinciple.com/wp-content/uploads/2013/11/different-curricular-types.pdf