نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکترای انسان شناسی، دانشگاه تهران

چکیده

به تعبیر بسیاری از نظریه پردازان "جماعت های تصوری" یکی از تاثیرگذارترین کتابهای انتهای قرن بیستم است. بر اساس آنچه که از بحث اندرسون در این کتاب بر می­آید، ملّیت­گرایی نوعی آگاهی کاذب متاثر از سرمایه­داری نیست، بلکه حقیقتی است که خود به واسطه­ی یکی از جنبه های مهم ولی فراموش شده­ی سرمایه داری به وجود آمده است. سرمایه داری چاپی در بستر تاریخی خود یکی از گونه های بنگاه های اقتصادی است که نه تنها بر شکل و انتشار فرهنگ تاثیر گذاشت، بلکه خود بخشی از تولید سرمایه داری نیز بود. دست آورد اندرسون در این اثر آن بود که نشان داد چگونه صنعت چاپ به تولید واحدهای ملّی کمک کرد.اما نگاهی نقادانه به "جماعت­های تصوری"، نشان می­دهد که تحلیل اندرسون کمتر تحلیلی عملیاتی و کاربردی است. او این مسئله را توضیح نمی دهد که ملّت چگونه از سایر انواع جامعه (که خودش آنها را برمی­سازد) متمایز می شود. به علاوه آنکه تحلیل او از سه وجه پذیرای انتقاداتی بسیار جدی است: درک او از ملّت به مثابه امری فراطبقاتی، غیراجتماعی و همه­جایی، غیابِ اقلیت ها، گروه های حاشیه ای و فرودستان در تحلیل او، و نیز بی توجهی به مسئله­ی جنسیت و نقش بازتولیدی زنان در شکل­گیری یک ملّت، باعث می شود تا فضایی که او از شرایط شهروندی و ملّت می­سازد، بر سبک زندگی مردانِ طبقه متوسط اروپایی مبتنی باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on "Imagined Communities"

نویسنده [English]

  • shiva Alinaghian

.

چکیده [English]

به تعبیر بسیاری از نظریه پردازان "جماعت های تصوری" یکی از تاثیرگذارترین کتابهای انتهای قرن بیستم است. اندرسون با ایجاد و خلق اصطلاح جماعت‌های تصوری سهم مهمی در غنی کردن اصطلاحات اکادمیک ایفا کرده است. این عبارت که تاثیر مهمی در محبوب شدن کل اثر داشت، باب مهمی را به روی مطالعه و پژوهش در حوزه ناسیونالیسم و ملّیت‌گرایی گشود. آنچه که از بحث اندرسون در این کتاب بر می‌آید آن است که ملّیت‌گرایی نوعی آگاهی کاذب متاثر از سرمایه‌داری نیست، بلکه حقیقتی است که خود به واسطه‌ی یکی از جنبه های مهم ولی فراموش شده‌ی سرمایه داری به وجود آمده است. سرمایه داری چاپی در بستر تاریخی خود یکی از گونه های بنگاه های اقتصادی است که نه تنها بر شکل و انتشار فرهنگ تاثیر گذاشت، بلکه خود بخشی از تولید سرمایه داری نیز بود. دست آورد اندرسون در این اثر آن بود که نشان داد چگونه صنعت چاپ به تولید واحدهای ملّی کمک کرد. واحدهایی که در طول تاریخ سرمایه داری، نیروی محرکه‌ی سازماندهی و تولید کسب و کار، استثمار کارگران و دفاع از دارایی ها، مزایا و به عبارتی تبعیضات اجتماعی بودند.
اما نگاهی نقادانه به "جماعت‌های تصوری"، نشان می‌دهد که تحلیل اندرسون کمتر تحلیلی بوده است

کلیدواژه‌ها [English]

  • Benedict Anderson
  • Imagined Communities
  • Nation-State
  • Print Capitalism
  • Nationalism