نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران

2 استادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران

3 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

تحصیل دلیل یکی ازموضوعات مهم و اساسی در حقوق کیفری ایران و دیوان کیفری بین المللی است؛ که بر مبنای آن، بدون دلیل، امکان کشف و انتساب جرم به متهم و اجرای مجازات و اعلام برائت و بی گناهی مرتکب امکان پذیر نمی باشد. از مهم ترین اصول حاکم بر تحصیل دلیل در حقوق کیفری ایران و دیوان کیفری بین المللی، می توان اصل مشروعیت تحصیل دلیل، اصل برائت، اصل ارزیابی آزادنه دلیل، اصل آزاد بودن تحصیل دلیل و اصل قانونمند بودن دلیل را نام برد که عدم رعایت این اصول و تحصیل دلیل از طریق نا مشروع، نه تنها برخلاف حقوق بشر و حفظ شان و کرامت انسانی و مجریان دادگستری است، بلکه از موجبات نقض رای در دادگاه تجدید نظر می باشد. هر چند در حقوق کیفری ایران مقررات واضح و روشنی در این خصوص وجود ندارد، ولی در رویه قضایی دیوان کیفری بین المللی، عدم رعایت آن اصول از موجبات ابطال فرایند تحقیق و دادرسی است. در این مقاله سعی می شود به جوانب مختلف این مساله و ارائه راهکار در خصوص آن موضوع پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Jurisprudential and Legal Principles and Rules Corresponding to the Obtaining of Evidence in Iranian Criminal Law Emphasizing the Procedure of the International Criminal Court

نویسندگان [English]

  • Mehdi Halalkhor Mirkola 1
  • Abbas Tadayyon 2
  • Rajab Goldoost Joubari 3

1 PhD Student of Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Shar Ghods, Tehran, Iran

2 Assistant Professor of Law, Islamic Azad University, Tehran Central Branch, Tehran, Iran

3 Associate Professor, Department of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The obtaining of evidence is one of the most important and fundamental subjects in Iranian criminal law and the International Criminal Court. According to it, without evidence, it is not possible to detect a crime and attribute the crime to the accused and to execute punishment and acquit the perpetrator. Among the most important principles governing the obtaining of evidence in Iranian criminal law and the International Criminal Court, we can name the principle of legitimacy of obtaining of evidence, the presumption of innocence, the principle of free evaluation of evidence, the principle of freedom of obtaining of evidence, and the principle of legality of evidence that non-observance of these principles and obtaining of evidence through illegitimate ways is not only against human rights and the dignity of humans and the administrators of justice but also causes a reversal of the verdict in the Court of Appeal. Although there are no clear provisions in Iranian criminal law in this regard, in the procedure of the International Criminal Court, non-observance of those principles is one of the reasons for the invalidity of the investigation process. This article tries to deal with different aspects of this subject and provide solutions to that.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Obtaining of Evidence
  • Invalidity of Investigation
  • the Presumption of Innocence
  • International Criminal Court

آخوندی، محمود (1388). آیین دادرسی کیفری، جلد پنجم، چاپ دوم، تهران: سازمان چاپ و انشارات.

آخوندی، محمود (1388). آیین دادرسی کیفری، جلدپنجم، چاپ دوم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.

آشوری، محمد (1398). آیین دادرسی کیفری، ج دوم، چاپ 13، تهران: انتشارات سمت.

انصاری، ولی الله (1380). حقوق تحقیقات جنایی(مطالعه تطبیقی)، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.

پور بافرانی، حسن (1393). حقوق جزای بین الملل، چاپ هفتم، تهران: انتشارات جنگل.

پوراستاد، مجید (1391). نقش دادرسی مدنی در تحصیل دلیل و کشف حقیقت، چ دوم، تهران: نشر شهر دانش.

جمعی از نویسندگان (1385). ادله اثبات دعوا کیفری، مشهد: نشر دانشگاه علوم اسلامی رضوی.

حرعاملی، محمدبن حسن (بی تا). وسائل الشیعه، باب 8، ح4 و ابواب حد قذف باب 9، ح1، ج28.

حسینی نژاد، حسینقلی (1374). ادله اثبات، تهران: نشر میزان.

خالقی، علی (1392). جستارهای از حقوق جزای بین الملل، نشر شهر دانش.

زاپالا، سالواتور (1387). حقوق بشر در محاکمات کیفری بین المللی، ترجمه حسین آقایی جنت مکان، اهواز: نتشارات دانشگاه شهید چمران.

زراعت، عباس و حاجی زاده، حمیدرضا (1388). ادله اثبات دعوا، چاپ اول، تهران: نشر قانون مدار.

زمانی، سیدقاسم و همکاران (1386). نهادها و سازوکارهای منطقه ای حمایت از حقوق بشر، چ اول، تهران: نشر شهردانش.

زندی، محمد رضا (1388). رویه قضایی دادگاههای تجدیددنظر استان تهران در امور مدنی 1، چاپ اول، تهران: انتشارات جنگل.

سبزواری، عبدالاعلی (1413ق). مهذب الاحکام فی بیان االحلال و الحرام، ج29، ریال موءسسه المنار، دفتر حضرت آیت الله.

سلیمی الیزئی، فرشته (1389). محشای قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، چاپ اول، تهران: انتشارات جاودانه.

عبد الرحمن عبدالمنعم، محمود (بی تا). معجم المصطلحات و الالفاظ الفقهیه، ج1، بی جا.

فیوضی، رضا (1386). حقوق بین المللی کیفری، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

قربانی، علی (1390). دادرس منصفانه در رویه دادگاه اروپایی حقوق بشر، ج اول، تهران: نشر حقوق امروز.

کاتوزیان، ناصر (1398). اثبات و دلیل اثبات، چاپ سوم و چهارم، تهران: نشر میزان.

کاسسه، آنتونیو (1387). حقوق کیفری بین الملل، مترجمان: حسین پیران، اردشیر امیر ارجمند، زهرا موسوی، چ اول، تهران: نشر جنگل.

گلدوزیان، ایرج (1393). ادله اثبات دعوا، چاپ پنجم، تهران: نشر میزان.

محقق داماد، سید مصطفی (1389). قواعد فقه بخش جزایی، جلد 4، تهران: نشر علوم اسلامی.

محمد پور، علی (1395). پنهان کاری در تحصیل ادله کیفری، چاپ اول، تهران: انتشارات کتاب آوا.

محمدی، ابوالحسن (1381). مبانی استباط حقوق اسلامی، تهران: انتشارات دا نشگاه تهران

مرعشی، سید محمد حسن (1376). دیدگاهای نو در حقوق کیفری اسلام، تهران: میزان.

مهرپور، حسین (1383). نظام بین المللی حقوق بشر، چ سوم، تهران: انتشارات اطلاعات.

تدین، عباس، باقری نژاد، زینب (بهار 1390). «تضمین دادرسی منصفانه در پرتو اصل مشروعیت تحصیل ادله کیفری»، مجله تحقیقات حقوقی، ش 53.

زمانی، سیدقاسم (1385). «نظارت جهانی بر اجرای حقوق بشر: از کمیسیون تا شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد»، مجله پژوهش های حقوقی، ش 9.

شهبازی، آرامش (تابستان 1389). «تکثر سیستم قضایی بین المللی»، فصلنامه حقوق دانشگاه علامه طباطبایی، سال دوازدهم، ش 29.

مهدوی ثابت، محمد علی و محرابی، محمد (مرداد و شهریور1391). ماهنامه قضاوت، شماره77.