نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع)

2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق، دانشگاه شهید بهشتی (ره)

چکیده

هدف مقاله حاضر بررسی کتاب "فقه نفت و گاز" و ارائه دیدگاه انتقادی نسبت به نحوه گزینش و چینش متون فقهی در این کتاب است. دلیل اصلی نویسنده برای نگارش کتاب عبارت است از: آشنایی دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی رشته‌های "حقوق نفت و گاز"، "حقوق انرژی" و "قراردادهای نفت و گاز"و سایر علاقمندان با مفاهیم اولیه و مبانی "فقه نفت و گاز" و دستیابی آنها به چارچوب مباحث، متونی کم حجم و آسان تا دانشجویان بتوانند در مدت و فرصتی کوتاه با موضوعات و مضامین پایه‌ای "فقه نفت و گاز" آشنا گردند. اگرچه کتاب در تلاش است تا با گردآوری متون فقهی در برخی موضوعات، خلأ مذکور در هدف را پر کند لکن نحوه گزینش و چینش متون فقهی گردآوری شده به ویژه در بخش فقه العقود تناسب چندانی با موضوعات ناظر به حقوق و قراردادهای نفتی نداشته و اطلاق فقه تخصصی نفت و گاز را برای آن دشوار می‌نماید. لذا بنظر می رسد بازبینی و تنظیم مجدد اثر به گونه‌ای که دانشجویان رشته‌های مذکور بتوانند رابطه معناداری میان متون ارائه شده و مباحث تخصصی رشته خود پیدا کنند، کمک شایانی را به بهبود کتاب نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Review of Fiqh (Islamic Jurisprudence) of Oil and Gas

نویسندگان [English]

  • Roohollah kohan hoosh nejad 1
  • Mohammad Hossein Altamimi 2

1 Former PhD Student in International Oil and Gas Contracts Management, Faculty of Economics, Imam Sadiq University, Iran

2 MA Student of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

چکیده [English]

This paper reviews the book “Fiqh (Islamic Jurisprudence) of Oil and Gas”, and provides a critical view on the content of the book. The emphasis of the author for writing the book is to make the MA and PhD students of “Oil and Gas Law”, “Energy Law” and “Oil and Gas Contracts” and other interested people be familiar with basic concepts and foundations of “Fiqh (Islamic Jurisprudence) of Oil and Gas” and give them access to short and simple texts in this regard. Although the book has tried to fill the gap mentioned in the goal for writing the script, it has failed so far as chosen texts and their arrangement do not have a suitable relation with oil and gas law and contracts, and it seems that review and reorganization of the script in such a way that the reader can understand the relationship between the chosen texts and oil and gas law and contracts help to increase the coherence of the book. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fiqh (Islamic Jurisprudence)
  • Oil and Gas Law
  • Oil and Gas Contracts

امانی، مسعود (1389)، حقوق قراردادهای بین المللی نفت، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

آقانظری، حسن (1392)، تخصیص و بهره‌برداری از انفال در ایران (مطالعه موردی: واگذاری معادن)، فصلنامه راهبرد و مجلس، دوره 20، شماره 73، صص 31-66.

پرتال دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، http://lawpol.ut.ac.ir/law_pol_faculty

س‍ع‍دی‌، ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍ل‍ی‌ (1388)، بررسی انفال در عصر غیبت با تکیه بر مسائل مستحدث، رساله دکتری اللهیات به راهنمایی آیت الله مهدوی کنی (ره)، دانشگاه امام صادق (ع).

شهید اول، محمد بن مکى‌ (1417)، الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة،‌ قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، ج 3.

شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (1410)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، قم: داوری، ج 4 و 7.

شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (بی­تا)، مسالک الافهام فی شرح شرائع الاسلام، قم: دار الهدى، ج 11.

شیروی، عبدالحسین (1393)، حقوق نفت و گاز، تهران: میزان.

صدر، محمدباقر (1375)، اقتصادنا، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.

کهن‌هوش نژاد روح‌اله، مهدوی اصغرآقا (۱۳۹۷)، تبیین اصول فقهی حاکم بر قراردادهای سرمایه‌گذاری در صنعت بالادستی نفت و گاز ایران، نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامی، ۱۹ (۲۲) :۹۵-۱۱۴

کهن‌هوش نژاد، روح‌اله (1395)، طراحی شکل جدید قراردادهای نفتی ایران در جهت ارتقای کارکردهای اقتصادی درچارچوب الزامات حقوقی و فقهی، رساله دکتری رشته مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، به راهنمایی دکتر داود منظور، دانشگاه امام صادق (ع).

کهن‌هوش نژاد، روح‌اله (1396)، قراردادهای مشارکت در تولید در صنعت نفت ایران، تهران: خرسندی.

محقق حلی، جعفر بن حسن (1409)، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال والحرام، قم: استقلال، ج 4.

منظور، داوود، مهدوی، اصغر آقا، امانی، مسعود، کهن هوش نژاد، روح اله (1397)، تحلیل ماهیت قراردادهای بالادستی صنعت نفت از منظر فقه امامیه، دوفصلنامه مطالعات اقتصاد اسلامی، 10(2), 77-99.

موسی زاده، ابراهیم (1395)، فقه نفت و گاز، تهران: خرسندی.

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (1388)، مشخصات کلی، برنامه آموزشی و سرفصل دروس دوره دکتری رشته مدیریت قراردادهای بین‌المللی نفت و گاز، مصوبه هفتصد و چهل و هشتمین جلسه شورای برنامه‌ریزی آموزش عالی مورخ 17/11/88.

هاشمی شاهرودی، سیدمحمود (1437)، کتاب الشرکه، قم: موسسه الفقه و معارف اهل البیت (ع)،

 

BP Statistical Review of World Energy, June 2014, bp.com/statisticalreview.

Manzoor, D. Mahdavi, A. Kohan Hooshnejad, R. (2016), Rethinking Oil and Gas Contracts through Islamic Jurisprudence, Islamic Quarterly, October, 60(4):509-528.