نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 کاندیدای دکتری مطالعات زنان، دانشگاه ادیان مذاهب، قم، ایران

2 استادیارمطالعات زنان، عضو هیئت علمی گروه مطالعات زنان، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران.

3 کاندیدای دکتری مردم‌شناسی، دانشگاه‌ آزاد تهران مرکز، ایران

چکیده

این مقاله نقدی تحلیلی بر کتاب خانه‌ای بر روی آب، پژوهشی جامع در باب صیغه محرمیت و ازدواج موقت در ایران نوشته کامیل احمدی (۱۳۹۷) با رویکرد علم‌الاجتماعی و با تاکید بر بُعد روش‌شناسی است. نگارندگان، پس از نقد شکلی، کتاب را در دو بخش 1) نقد محتوایی و 2) نقد روشی بررسی کرده‌اند. بخش اول انتقاداتی را که به لحاظ منطق عمومی دانش به کتاب وارد است احصاء نموده و در بخش دیگر، نویسنده علی رغم استفاده از روش کیفی به عنوان روش بنیادین تلاش کرده است تا فنون روشی کیفی و کمّی را توأماً برای اجرا و نگارش پژوهش خود به کار گیرد، این کتاب از هر دو بعد روشی مذکور نقد شده است. نقد شکلی و محتوایی کتاب نشان می‌دهد علیرغم برخورداری اثر از ویژگی‌های مثبت و قابل توجهی مانند مطالعه یک موضوع چالشی و مبتلابه و همینطور گسترده کردن میدان تحقیق در چند شهر مهم کشور، اما در مجموع، روشمندی و انسجام یک پژوهش علمی رعایت نشده و اشکالات متعدد روش‌شناختی به خصوص در ابعاد کیفی و کمّی سبب می‌شود نتایج آن چندان قابل اتکا و معتبر تلقی نشوند. از این رو، لزوم انجام پژوهش‌های اجتماعی متقن وگسترده با رعایت اصول روش‌شناختی در باب مسئله ازدواج‌موقت احساس می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Review of Kamail Ahmadi’s a House on Water: A Comprehensive Study on about Engagement Intimacy Contract (Sighe Mahramiat) and Temporary Marriage in Iran; with Emphasis on Methodology

نویسندگان [English]

  • Saleheh Khodadadi 1
  • Mohsen Badreh 2
  • Roya Poortaghi 3

1 PhD Candidate of Women Studies, Woman and Family Faculty, Religions and Denominations University, Qom, Iran

2 Assistant Professor, Faculty of Social Sciences and Economics, Al-Zahra University, Tehran, Iran

3 PhD Candidate of Anthropology, Anthropology Faculty, Azad Tehran Center University, Tehran, Iran

چکیده [English]

This article is an analytical critique of Kamail Ahmadi’s A House on Water; A Comprehensive Research on Engagement Intimacy Contract (Sighe Mahramiat) and Temporary Marriage (2019) from a -social science viewpoint with an emphasis on the methodology. Having organized this critique generally in two dimensions, including formal and content critiques, the authors criticize the content methodologically in two parts: 1) content review; 2) methodological. The first part counts the problem, which finds according to general method logics, and the other part concentrates on criticizing this research using respectively qualitative and quantitative methodological criteria. Form and content evaluation of the book reveals that despite enjoying positive and attention-worthy aspects such as studying a challenging and common subject and spreading the domain of the study to several important cities of the country,  the study lacks methodological and coherence of academic research in general and various methodological shortcomings especially in qualitative and quantitative aspects make its results be regarded as authentic and reliable. According to the results, the necessity of extensive studies with observing methodological principles towards temporary marriage issue has been felt.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kamail Ahmadi
  • Research on Engagement Intimacy Contract (Sighe Mahramiat)
  • temporary marriage
  • Marriage in Iran
  • Kamail Ahmadi’s A House on Water

آزاد ارمکی،تقی و دیگران(۱۳۹۰). «سنخ‌شناسی الگوهای روابط‌جنسی پیش از ازدواج در ایران»، جامعه پژوهی فرهنگی، شماره۲.

احمدی،کامیل(۱۳۹۷).خانه‌ای برروی آب(پژوهشی جامع درباب صیغه محرمیت واردواج موقت درایران)، تهران:شیرازه.

ایمانی‌راد،لیلا،وزیری‌فرد،محمدجواد(۱۳۸۸). «ماهیت متعه زن»، بانوان شیعه، شماره۱۹.

ایمان،محمدتقی،غفاری‌نسب،اسفندیار(۱۳۹۱).«تعمیم‌پذیری و چالش‌های آن در تحقیقات کیفی»، عیارپژوهش در علوم انسانی، شماره۱.

احمدی،خدابخش،براری،مصطفی،سیداسماعیلی،فتح‌الله(۱۳۹۰).«نگرش مردم به ازدواج موقت»، رفاه اجتماعی، شماره۴۳.

بیکر،ترزال(۱۳۸۵).نحوه انجام تحقیقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نی.

حلی،حسن بن یوسف(۱۴۲۰ق).مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، ج۳، قم: موسسه الامام الصادق(ع).

حافظ‌نیا،محمدرضا(۱۳۸۹).مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران:سمت.

خمینی،روح‌الله(۱۳۹۲).تحریرالوسیله،کتاب نکاح، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

راغب اصفهانی،ابوالقاسم(۱۳۶۲)،نوادر ترجمه محاضرات الادبا،ترجمه محمدصالح قزوینی،قم: بی‌جا.

روستایی صدرآبادی،حمید،آیتی،سیدمحمدرضا(۱۳۹۱).«بررسی مقایسه ای نکاح متعه و نکاح مسیار در فقه» ،فقه حقوق   اسلامی، شماره۱۰.

سالاری‌فر،محمدرضا،تقوایی،داود،نجفی،مهدی(۱۳۹۵).«مقایسه سلامت عمومی و بهزیستی روان‌شناختی زنان سرپرست با و بدون ازدواج موقت»، مطالعات اسلام و روان‌شناسی، شماره۱۵.

صادقی فسایی،سهیلا،ایثاری،مریم(۱۳۹۱).«تحلیل جنسیتی از زندگی پس از طلاق(مطالع کیفی)»، زن در توسعه و سیاست، شماره۳.

کلینی،یعقوب بن اسحاق(۱۳۹۳)،فروع کافی، ج۵، قم: قدس.

فلیک،اووه(۱۳۹۴).درآمدی بر تحقیق کیفی،ترجمه هادی جلیلی،تهران: نی.

کلانتری،عبدالحسین،صادقی،سهیلا،رضانیا،صدیقه(۱۳۹۳).«مطالعه کیفی شرایط و زمینه‌های شکل‌گیری ازدواج موقت زنان»، زن در توسعه و سیاست، شماره۴.

کلوموروتزی، نورمان،کریمی،حمید و همکاران(۱۳۸۶).«دختران جوان ایرانی روایت‌های مدرن از نابرابری‌های سنتی»، بازتاب اندیشه، شماره۹۳.

مطهری،مرتضی(۱۳۶۵).نظام حقوق زن در اسلام، چ۵، تهران: نشرصدرا.

مهریزی، مهدی(۱۳۹۲).قرآن و مساله زن، تهران: نشرعلم.

میرخانی،عزت السادات(۱۳۷۹).«مرزشناسی در ازدواج موقت»، مطالعات راهبردی زنان، شماره۹.

میرخانی،عزت السادات(۱۳۷۹).«مرزشناسی در ازدواج موقت»، مطالعات راهبردی زنان، شماره۱۰.

میرخانی،عزت السادات(۱۳۸۰).«مرزشناسی در ازدواج موقت»، مطالعات راهبردی زنان، شماره۱۱.

هاشمی،سیداحمدعلی(۱۳۹۵).«نقش اذن در صحت یا بطلان نکاح در فقه و حقوق، جستارهای فقهی و اصولی»، سال دوم، شماره۲.

هومن،حیدرعلی(۱۳۹۳).راهنمای علمی پژوهش کیفی، تهران: سمت.

یاری‌نسب،فاطمه و همکاران(بی‌تا)،«نگرش دانشجویان نسبت به ازدواج موقت(موردمطالعه: دانشگاه شهیدباهنرکرمان)»،فرهنگ در دانشگاه اسلامی، سال پنجم، شماره۳.