نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه شیراز

چکیده

این مقاله به بررسی و نقد شکلی و محتوائی کتاب واقعیت و روش تبیین کنش انسانی در چهار چوب فلسفۀ اسلامی، نظریه ای بنیادین در علوم انسانی می پردازد.  توجه به تولید علوم انسانی اسلامی به خصوص بعد از انقلاب اسلامی به عنوان یک ضرورت برای مدیریت انقلاب و رسیدن به تمدن جدید اسلامی مطرح شده است. یکی از راه های تدوین علوم انسانی اسلامی بر اساس فلسفۀ اسلامی است.  کتاب حاضر تلاش دارد تا فلسفۀ علوم انسانی اسلامی را بر اساس حکمت صدرائی تدوین کند.  در این مسیر نویسنده، کوشیده اند تا بر اساس حکمت متعالیه، نوعی از فلسفۀ علوم انسانی اسلامی را ارائه دهند.  کتاب از لحاظ شکلی در وضعیت مطلوبی قرار دارد. هر چند متن کتاب نیاز به تنقیح دارد اما دست آوردهائی حاصل شده است.  اصل نیاز به علوم انسانی اسلامی، تشکیکی یا ذومراتب بودن وجود فرد، جامعه و علوم انسانی، اصالت فرد و جامعه با توجه به نگاه صدرائی، و تدریجی بودن تکامل آنان، از دست آوردهای این بررسی است.  در عین حال این تحقیق نقاط تاریک و روشنی در به کارگیری حکمت متعالیه در بررسی فرد، جامعه و علوم انسانی به دست می دهد که بسیار ارزشمند است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Reality and the Method of Explaining Human Action in the Framework of the Islamic Philosophy A Fundamental Theory in the Humanities

نویسنده [English]

  • Seyed Saeed Zahed

Associate Professor, Shiraz University, Iran

چکیده [English]

This article reviews the Reality and the Method of Explaining Human Action in the Framework of the Islamic Philosophy: A Fundamental Theory in the Humanities book.  To reach the Islamic civilization, the necessity for producing Islamic social science and humanities became obvious after Islamic Revolution.  Accordingly, several approaches were developed by different experts.  One of them is to produce Islamic social science on the basis of Islamic Philosophy.  The reviewed book tries to develop Islamic Humanities philosophy according to Molla Sadra’s philosophy.  Unfortunately, the writer, assuming 'human action' as the subject of the social science and humanities, uses the Sadra’s philosophy to introduce a new Islamic social science and humanities philosophy.  There are four well-designed chapters in the book. Starting form philosophy of the philosophy of Islamic humanities, the writer analyzed 'human action fact' according to an assumed framework of Sadra’s philosophy. Fundamental philosophic assumptions are presented in the third and some methodological findings in the last chapter. However, the writings need to be reviewed according to Persian literature; some new understandings have been resulted.  The necessity of Islamic social science, the multiplicity of individual, society, social science and humanities, the importance of agency and structure according to Molla Sadra’s view, and gradual evolution of them are the findings of the book. Meanwhile, the book produces some valuable lights and shades on analyzing individual, society and social science using Molla Sadra’s philosophy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Molla Sadra’s Philosophy
  • Islamic Social Science and Humanities
  • Islamic philosophy
  • Philosophy of Social Science and Humanities

پایا، علی (1390)، "ملاحظاتی نقادانه در بارۀ دو مفهوم علم دینی و علم بومی"، علم دینی. دیدگاه های و ملاحظات، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

رفیعی، عطاءالله (1396)، واقعیت و روش تبیین کنش انسانی در چهار چوب فلسفۀ اسلامی نظریه ای بنیادین در علوم انسانی، تهران: مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا، انتشارات آفتاب توسعه.

طباطبائی، بی تا، تفسیر المیزان، جلد هفتم، قم: انتشارات اسلامی.

کرایب، یان(1382)، نظریه اجتماعی کلاسیک : مقدمه ای بر اندیشه مارکس، وبر، دورکیم، زیمل، مترجم: شهناز مسمی پرست، تهران: نشر آگه.

میرباقری، مهدی (1391)، "نگاه معرفت شناسانه به علم دینی میزگرد با حضور آقایان میرباقری و رشاد"، زمانه، ش 29 و 30.