بررسی و نقد کتاب جغرافیای تاریخی خلیج فارس
دوره 24، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 49-79
https://doi.org/10.30465/crtls.2024.46366.2765
علیرضا کچویی؛ یاسر قزوینی حائری
چکیده کتاب جغرافیای تاریخی خلیج فارس، نوشتۀ پیروز مجتهدزاده، برای نخستین بار در سال 1354 خورشیدی در انتشارات دانشگاه تهران بهطبع رسید. نویسنده در سال 1392 خورشیدی ویراست جدیدی از کتاب «با دگرگونی و افزودنهای گسترده» در همان انتشارات بهچاپ رساند. مجتهدزاده در ویراست جدید کتاب ضمن بررسی جغرافیای تاریخی خلیج فارس از عصر باستان تا دورۀ معاصر به بررسی تاریخ و جغرافیای تاریخی سرزمینهای پیرامون این دریا نیز پرداخته است. مراد از نگارش پژوهش حاضر بررسی و نقد ساختاری، محتوایی، و ادبی ویراست جدید کتاب جغرافیای تاریخی خلیج فارس است. بررسی انتقادی این کتاب نشان میدهد باتوجهبه عدم استفادۀ مناسب از تحقیقات پیشین، عدم تناسب میان عنوان کتاب با محتوای آن، مبهمبودن مسئلۀ پژوهش، ارائۀ مطالب ضدّ و نقیض، نادرست، و گاه جعلی، عدم اتخاذ روشی واحد برای ارجاعدهی، اشتباهات نگارشی و چاپی بیش از حد اغماض، عدم انسجام و پراکندگی مطالب، داشتن تئوری توطئه، زمانپریشی مفاهیم، و درنهایت فقدان پیشینۀ پژوهش، فهرست منابع، و فهرست اعلام شایستگی لازم برای انتشار بهویژه در انتشارات دانشگاه تهران را نداشته است.
