پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی

چکیده پژوهش حاضر با هدف تحلیل و مقایسۀ انتقادی دیدگاه‏های پاینار و آیزنر در حوزۀ برنامۀ ‏درسی انجام گرفت. برای تحقق این هدف از روش پژوهش مقایسه‏ای ـ تطبیقی استفاده شده است. حوزۀ پژوهش شامل کلیۀ منابع اعم‏از کتاب‏های این دانشمندان، مقالات، و مطالعات و پژوهش‏های مرتبط با موضوع بوده است. نمونۀ پژوهش به‏صورت هدف‏مند انتخاب شده تا منابع دارای مطالب مرتبط و دست‏اول انتخاب شوند. داده‏های موردنظر از طریق سیاهۀ یادداشت‏برداری گردآوری و اطلاعات به‏روش کلامی، تصویری، و استنتاج منطقی تحلیل شد. براساس یافته‏های پژوهش، پاینار برنامۀ ‏درسی را ساختار فرهنگی ـ سیاسی می‏داند و مفاهیمی چون پدیدارشناسی، نومفهوم‏گرایی، و بین‏المللی‏کردن برنامه‏های درسی را موردتوجه قرار داده است و آیزنر توجه به زیباشناسی، تربیت هنری، و نگاه کثرت‏گرا در تدوین برنامه‏های درسی را موردتوجه داشته است. با نگاه مقایسه‏ای در دیدگاه‏های کلان این دو دانشمند در حوزۀ برنامۀ ‏درسی می‏توان این‏گونه استنباط کرد که دیدگاه مشترک این دو دانشمند توجه به دنیای واقعی در طراحی برنامه‏های درسی است، اما وجه تمایز آن‏ها توجه پاینار به نظریه‏پردازی در زمینۀ برنامۀ ‏درسی باتوجه‏به دنیای واقعی است؛ ولی آیزنر توجه به دیدگاه هنری و زیباشناسی را در طراحی برنامه‏های درسی موردتوجه قرار می‏دهد.