پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی

چکیده در عصر حاضر سازمان‎ها از شالوده‎های اصلی اجتماع و مدیریت آن‎ها، مهم‎ترین عامل در حیات، رشد و بالندگی آن‎ها است. مدیران برای اینکه بتوانند سازمان‎ها را کارآمد مدیریت کنند از مجموعه‎ای از رویکردهای مدیریتی استفاده می‎کنند. عوامل زیادی بر این رویکرد‎ها تأثیرگذار است، در جوامع اسلامی نیز از جمله این عوامل تأثیرگذار ارزش‎های اسلامی هستند. به دنبال بررسی تأثیر ارزش‎های اسلامی، گیلیان فارستر کتابی به نام "بررسی اثر ارزش‎های اسلامی بر رویکردهای مدیریت" تدوین کرده است. بر همین اساس هدف این مقاله نیز نقد و تحلیلی عمیق بر این کتاب است. ازآنجایی‎که این کتاب در ایران ترجمه نشده است، نقد این کتاب می‎تواند راهی به‎سوی زدودن ابهام و روشن‎سازی حوزه تفکر نویسنده این کتاب باز نماید. بدین منظور با تکیه بر روش اسنادی در قدم اول کتاب ازنقطه‎نظر محتوایی و پس از آن از لحاظ ساختاری مورد بررسی قرار می‎گیرد. پس از بررسی‎های انجام گرفته، نقاط قابل‎توسعه کتاب، جهت هرچه غنی‎تر شدن آن و پیشرفت آن در چاپ‎های بعدی عنوان شده است.

چکیده نقد و تحلیل محتوای کتاب‌های دانشگاهی سبب می‌شود که در طراحی و سازمان‌دهی مناسب آن‌ها دقت کافی به‌عمل آید. بر همین اساس، هدف این مقاله بررسی و نقد کتاب مبانی نورولیدرشیپ: رهبری سازمانی براساس علوم اعصاب، تألیف کیومرث احمدی، است که انتشارات ترمه آن را در سال 1397 منتشر کرد. روش ارزیابی و نقد این اثر اسنادی ‌ـ تحلیلی و مطابق با الگوی پیش‌نهادی شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی در چهارچوب معرفی کلی، بررسی شکلی، و محتوایی اثر است. براساس یافته‌های تحقیق، نقاط قوت کتاب عبارت‌اند از: نوآوری در موضوع و میان‌رشته‌ای‌بودن آن، حروف‌نگاری، کیفت چاپ، و سازگاری با مبانی و اصول دینی و اسلامی. کاستی‌های این کتاب نیز از این قرارند که روانی و رسایی لازم را ندارد، نظم منطقی مباحث به‌درستی رعایت نشده است، و برخی از مباحث اصلی به‌کلی از قلم افتاده‌اند. به‌علاوه، اثر به ویرایش علمی و ادبی کامل نیاز دارد. کتاب حاضر، باوجود برخی امتیازات، برای رسیدن به طراز یک کتاب دانشگاهی، به‌لحاظ شکلی، اصول تدوین، محتوا، و تحلیل‌ها به بازخوانی و ویرایش اساسی نیاز دارد.

چکیده پیامبر عظیم‌‌الشأن اسلام (ص) برپایۀ مفاهیم قرآنی همواره پیروان خویش را به وحدت دعوت می‌کرد، اما امت تازه‌بنیاد اسلامی، در اندک روزگاری پس از رحلت پیامبر (ص)، برخلاف آن آموزه‌ها، دچار گسستگی شدند و یکی از برایندهای آن کشتار مسلمانان به‌دست یک‌دیگر بود. ریشه‌های این گسستگی همواره موردتوجه ‌پژوهش‌گران بوده و پژوهش‌های فراوانی هم در این زمینه انجام ‌شده است. هدف این نوشتار ارزیابی انتقادی کتاب پس‌ از پیامبر است که در آن نویسنده درجهت پژوهش‌های پیشین و با روشی متفاوت تلاش کرده است تا جنبه‌های گوناگون مسئله را روشن کند. روش پیش‌برد و انجام پژوهش یادشده تا چه اندازه‌ای درجهت تبیین مسئلۀ پژوهش موفق بوده است؟ به‌نظر می‌رسد که نویسنده، ضمن مراجعه به منابع و پژوهش‌های تاریخی، از عرصه‌هایی چون روان‌شناسی، سینما، داستان‌نویسی، روان‌شناسی، و مردم‌شناسی بهره برده و تلاش کرده است تا ریشه‌های تاریخی بحران کنونی مسلمانان خاورمیانه و به‌ویژه عراق را بررسی کند. نتیجۀ مقالۀ حاضر، که به‌روش توصیفی ‌ـ تحلیلی انجام ‌گرفته است، نشان می‌دهد که اهمیت کتاب موردبررسی بیش از هرچیز در رویکرد بین‌رشته‌ای و شیوۀ بیان متفاوت نویسنده در مواجهه با مسئلۀ پژوهش است که اثر تازه‌ای را پدید آورده است، هرچند دربارۀ برخی دیدگاه‌ها و روش‌های پیش‌برد پژوهش نیازمند بازنگری است.

چکیده باتوجه‌به ویژگی‌های خاص سازمان‌های دولتی، تولید متون و آثار علمی متناسب با مقتضیات این سازمان‌ها یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. یکی از متونی که به‌منظور رفع این نیاز به‌رشتۀ تحریر درآمده است، کتاب مدیریت منابع انسانی در سازمان‌های دولتی به‌قلم دکتر درویش و دکتر الماسی‌فرد است. در این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی به نقد این کتاب پرداخته شده است. در این جهت، ابتدا به معرفی پدیدآورندگان و توصیف شکلی و محتوایی اثر پرداخته شده و سپس در سه بُعد شکل ظاهری، ساختاری، و محتوایی موردارزیابی و تحلیل واقع شده است. ارزیابی به‌عمل‌آمده نشان می‌دهد که این کتاب، ضمن دارابودن محاسن و نقاط قوت خاص خود، نیازمند بازنگری و اصلاح در ابعاد سه‌گانۀ مذکور در مقاله و به‌ویژه تولید محتوای متناسب با مدیریت منابع انسانی بخش دولتی است.

چکیده در این مقاله هدفْ بررسی و ارزیابی کتاب ترکان غزنوی و سلجوقی: شعر به‌عنوان منبعی برای تاریخ ایران است. هدف اصلی مؤلف در این کتاب به‌کارگیری محتوای شعر فرخی سیستانی در روزگار غزنویان و امیر معزی در روزگار سلجوقیان به‌منظور تکمیل داده‌های منابع تاریخ‌نگاری است. بنابراین در این مقاله پرسش این است که مؤلف تاچه‌اندازه در دست‌یابی به این هدف موفق بوده و تاچه‌حدی اصول علمی را در این زمینه رعایت کرده است. در این مقاله با شیوۀ تحلیلیــ توصیفی و رویکرد انتقادی نشان داده می‌شود که مؤلف تلاش ارزنده‌ای برای نیل به این هدف بسیار مهم انجام داده است، اما ازمنظر روش‌شناختی و اصول تدوین غفلت‌هایی نیز ملاحظه می‌گردد و در این زمینه شیوۀ پرسش‌برانگیزی در پیش گرفته شده است.