شکست حکمرانی اقتصاد ایران در جنگ نظریهپردازی نقد و بررسی کتاب نظام ملی اقتصاد سیاسی
دوره 24، شماره 1، بهار 1403، صفحه 167-197
https://doi.org/10.30465/crtls.2024.44919.2721
محمدرضا دره شیری
چکیده فردریش لیست در کتاب نظام ملی اقتصاد سیاسی تلاش کرده است از مغالطههای موجود در تبیین و تحلیل تاریخچۀ توسعۀ کشورهای صنعتیِ دوران خود پرده بردارد. لیست در این کتاب با یک رویکرد روایتپژوهانه با بررسی وقایع و عوامل تاریخی، که نقش مؤثری بر توسعۀ کشورهای صنعتی داشتهاند، درسهایی را برای سیاستگذاری توسعۀ صنعتی در کشورهای درحالتوسعه ارائه داده است. در این فرایند، اندیشههای اقتصاد کلاسیک را در تضاد با واقعیتهای تاریخی دانسته و بهشدت موردانتقاد قرار داده است. در مقالۀ پیشِرو تلاش شده است ضمن بررسی اندیشههای اقتصادی لیست، برخی از علل بهحاشیه راندهشدن این اندیشهها توسط اقتصاددانان ارتدکس معرفی شود و درنهایت، مبتنیبر اندیشههای لیست، با یک نگاه روایتپژوهانه، مهمترین مغالطههای حاکم بر حکمرانی صنعتی کشور در چند دهۀ گذشته شناسایی و معرفی شود. این مغالطهها نقش زیادی بر ناکارآمدی نسبی حکمرانی اقتصادی در اجرای برنامۀ خصوصیسازی، ایجاد موازنۀ پایدار در تراز تجاری، ارتقای بهرهوری، توسعۀ اقتصاد دانشبنیان، و معکوسسازی جریان مهاجرت نخبگان از کشور داشته است.
