کلیدواژه‌ها = مکتب تاریخی
اقتصاد

شکست حکم‏رانی اقتصاد ایران در جنگ نظریه‌پردازی نقد و بررسی کتاب نظام ملی اقتصاد سیاسی

دوره 24، شماره 1، بهار 1403، صفحه 167-197

https://doi.org/10.30465/crtls.2024.44919.2721

محمدرضا دره شیری

چکیده فردریش لیست در کتاب نظام ملی اقتصاد سیاسی تلاش کرده است از مغالطه‌های موجود در تبیین و تحلیل تاریخچۀ توسعۀ کشورهای صنعتیِ دوران خود پرده بردارد. لیست در این کتاب با یک رویکرد روایت‌پژوهانه با بررسی وقایع و عوامل تاریخی، که نقش مؤثری بر توسعۀ کشورهای صنعتی داشته‌اند، درس‌هایی را برای سیاست‌گذاری توسعۀ صنعتی در کشورهای درحال‏توسعه ارائه ‌داده است. در این فرایند، اندیشه‌های اقتصاد کلاسیک را در تضاد با واقعیت‌های تاریخی دانسته و به‏شدت موردانتقاد قرار داده است. در مقالۀ پیشِ‏رو تلاش شده است ضمن بررسی اندیشه‌های اقتصادی لیست، برخی از علل به‏حاشیه‏ رانده‏شدن این اندیشه‌ها توسط اقتصاددانان ارتدکس معرفی شود و درنهایت، مبتنی‏بر اندیشه‌های لیست، با یک نگاه روایت‏پژوهانه، مهم‌ترین مغالطه‌های حاکم بر حکم‏رانی صنعتی کشور در چند دهۀ گذشته شناسایی و معرفی شود. این مغالطه‌ها نقش زیادی بر ناکارآمدی نسبی حکم‏رانی اقتصادی در اجرای برنامۀ‌ خصوصی‌سازی، ایجاد موازنۀ پایدار در تراز تجاری، ارتقای بهره‌وری، توسعۀ اقتصاد دانش‌بنیان، و معکوس‌سازی جریان مهاجرت نخبگان از کشور داشته است.