https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/ پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی fa daily 1 Sun, 08 Nov 2020 00:00:00 +0330 Sun, 08 Nov 2020 00:00:00 +0330 https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_5749.html با وجود اینکه پژوهشگران در مورد ماهیت و اهمیت کارآفرینی استراتژیک اتفاق‌نظر دارند، تعاریف متعدد این مفهوم، ابهام‌آفرین شده است. همچنین بیشتر معیارهای موجود ویژگی منحصربه فرد کارآفرینی استراتژیک را در نظر نگرفته‌اند. هدف این مقاله، نقد و بازتعریف کارآفرینی استراتژیک و ابزارهای سنجش آن است. در این پژوهش، با بررسی سیستماتیک پژوهش‌های پیشین، نقاط اشتراک تعاریف کارآفرینی استراتژیک شناسایی شده است. هسته اصلی کارآفرینی استراتژیک، تعادل است و برای دستیابی به کارآفرینی استراتژیک موفق باید بر ایجاد تعادل میان کارآفرینی و مدیریت استراتژیک، شناسایی و به‌کارگیری فرصت‌ها و نوآوری‌های بنیادین و تدریجی تاکید کرد. در این مسیر، بخش عمده‌ای از مقالاتی که در نشریه کارآفرینی استراتژیک به چاپ رسیده است، به ایجاد تعادل میان استراتژی و کارآفرینی پرداخته است. این مقاله سه پرسشنامه‌ای را که برای سنجش کارآفرینی استراتژیک تدوین شده‌اند مورد بررسی قرار داده است که نتایج بیانگر ناکامی این ابزارها در سنجش مفهوم منحصر به فرد کارآفرینی استراتژیک است. پرسشنامه‌های موجود به سنجش جداگانه مفاهیم کارآفرینی سازمانی و مدیریت استراتژیک پرداخته‌اند و اینکه از تلفیق این دو مفهوم، مفهوم جدیدی تحت عنوان کارآفرینی استراتژیک با ابعاد و وِیژگی‌های متفاوت شکل گرفته است دیده نمی‌شود. یافته دیگر این است که به علت تعداد اندک مطالعات کمی در زمینه کارآفرینی استراتژیک، روایی و پایایی این پرسشنامه‌ها در مطالعات دیگر کمتر مورد سنجش قرار گرفته است. از این‌رو، پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های بیشتری هم برای آزمودن پرسشنامه‌های موجود و هم برای توسعه ابزارهای سنجش کارآفرینی استراتژیک صورت گیرد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6732.html آینده تاریخ ایران تا حد زیادی در گرو روایتی است که ما از گذشته آن ارائه می‌کنیم. این روایت می‌تواند رو به آزادی و مسئولیت‌پذیری باشد، و نیز می‌تواند نوعی گذشته‌گرایی را بر ما تحمیل کند که ما را از پیشرفت بازدارد. هر دو روی سکه، حی و حاضر هستند. بسته به اینکه ما چه رویکردی و چه ارزشی را مد نظر داشته باشیم، آینده گذشته ایران نیز متفاوت خواهد بود. من در این مقاله، ضمن بررسی و نقد کتاب «وزارت و دیوان‌سالاری ایرانی در عصر اسلامی» (تالیف صادق سجادی)، با توجه به رویکرد مولف در اعتباربخشی به گذشته، به نقد تاریخ دیوان‌سالاری پرداخته‌ام و ملاحظاتی چند به نحو انتقادی و با رویکرد هرمنیوتیک را بیان کرده‌ام. از نظر من، آینده پیشرفت ایران قبل از هر چیز در گرو تهافت دیوان‌سالاری آن است. این دیوان‌سالاری به جای نظم و کارامدی و شفافیت، به پوشانندگی می‌انجامد. این آینده است که چراغ راه گذشته است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6733.html در این مقاله به معرفی و ارزیابی کتاب می توان دموکراسی را نجات داد؟ مشارکت، شورا و جنبش های اجتماعی نوشتة دوناتلا دلاپرتا می پردازیم. پرسش اصلی دلاپرتا در این کتاب این است که «آیا می توان دموکراسی را نجات داد؟» و پاسخ او «فراتر رفتن از مدل لیبرال و بسط دادن بازتاب آن بر مشارکت و تامل در نهادهای داخلی و خارجی» از طریق جنبش های اجتماعی است. کتاب دلاپرتا در واقع دو کتاب در یک کتاب است که بخش نخست آن به بحث هنجاری درباب تحول مفهوم دموکراسی از لیبرال تا شورایی در دو سدة گذشته می پردازد. بخش دوم آن، پراکتیس دموکراسی توسط جنبش های اجتماعی در جهان معاصر باتوجه به تحول فناوری های ارتباطی مانند اینترنت و شبکه های اجتماعی می باشد که تلاش دارد از دموکراسی نمایندگی به دموکراسی مستقیم گذار کند. این کتاب بحثی در حوزة مباحث چپ جدید و دموکراسی رادیکال است که به دنبال گذار از دموکراسی نمایندگی به دموکراسی شورایی از طریق جنبش های اجتماعی است. جنبش هایی که از نظر دلاپرتا برخلاف گذشته دیگر کارگری نیستند، شامل طیف های گوناگون می شوند و با استفاده از رسانه های ارتباطی جدید توانی بالا برای بسیج دارند. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_5984.html به تعبیر بسیاری از نظریه پردازان "جماعت های تصوری" یکی از تاثیرگذارترین کتابهای انتهای قرن بیستم است. بر اساس آنچه که از بحث اندرسون در این کتاب بر می­آید، ملّیت­گرایی نوعی آگاهی کاذب متاثر از سرمایه­داری نیست، بلکه حقیقتی است که خود به واسطه­ی یکی از جنبه های مهم ولی فراموش شده­ی سرمایه داری به وجود آمده است. سرمایه داری چاپی در بستر تاریخی خود یکی از گونه های بنگاه های اقتصادی است که نه تنها بر شکل و انتشار فرهنگ تاثیر گذاشت، بلکه خود بخشی از تولید سرمایه داری نیز بود. دست آورد اندرسون در این اثر آن بود که نشان داد چگونه صنعت چاپ به تولید واحدهای ملّی کمک کرد.اما نگاهی نقادانه به "جماعت­های تصوری"، نشان می­دهد که تحلیل اندرسون کمتر تحلیلی عملیاتی و کاربردی است. او این مسئله را توضیح نمی دهد که ملّت چگونه از سایر انواع جامعه (که خودش آنها را برمی­سازد) متمایز می شود. به علاوه آنکه تحلیل او از سه وجه پذیرای انتقاداتی بسیار جدی است: درک او از ملّت به مثابه امری فراطبقاتی، غیراجتماعی و همه­جایی، غیابِ اقلیت ها، گروه های حاشیه ای و فرودستان در تحلیل او، و نیز بی توجهی به مسئله­ی جنسیت و نقش بازتولیدی زنان در شکل­گیری یک ملّت، باعث می شود تا فضایی که او از شرایط شهروندی و ملّت می­سازد، بر سبک زندگی مردانِ طبقه متوسط اروپایی مبتنی باشد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6735.html کتاب «کالبدشکافی داعش: ماهیت، ساختار تشکیلاتی، راهبردها، و پیامدها» نوشته سید علی نجات از آثاری است که کوشیده است به معرفی همه ابعاد داعش بپردازد. این کتاب درباره مبانی فکری و ایدئولوژیک داعش، تاریخچه و نحوه شکل‌گیری، ساختار تشکیلاتی، راهبردها و تاکتیک‌های، راهبرد رسانه‌ای این گروه، نیروهای فعال تحت فرماندهی، وضعیت مالی و اقتصادی، دلایل موفقیت و شکست، و چالش‌ها و فرصت‌های داعش برای جمهوری اسلامی ایران و راهکارهای مقابله بحث شده است. در این نقد، ضمن معرفی و توصیف اثر، به نقد شکلی آن پرداخته و در بخش تحلیل و ارزیابی محتوایی، به نقد محتوای فصول کتاب و تبیینی بر یکی از اصلی ترین مشکلات آن یعنی نبود بنیاد نظری پرداخته‌ایم. در بخش ارزیابی نهایی نیز، ضمن بیان جایگزین‌های موجود برای بهبود کتاب، برخی پیشنهادات را برای آثار بعدی با این موضوع و روش مطرح کرده‌ایم. روش مطالعه ما، اسنادی با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، اعم از فیزیکی و الکترونیک بوده است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6139.html بعد از گذشت نزدیک به سه دهه از اجرای برنامه دوره کارشناسی مترجمی مصوب سال 1369 و طرح انتقادهایی جدی نسبت به ناکارآمدی و کاستی­های پرشمار آن، بالاخره در سال 1396 شاهد تصویب و سپس اجرایی­شدن برنامه بازنگری­شده این رشته پرطرفدار دانشگاهی بوده­ایم؛ برنامه­ای که هدف آن تقویت مهارت­های زبانی، تقویت توانش ترجمه و تخصصی­تر کردن این رشته بوده است. با توجه به اهمیت این بازنگری قابل­توجه، در این پژوهش تلاش شده تا به نحوی کیفی با استفاده از دیدگاه­های ده تن از اعضای هیئت علمی شاغل در هفت دانشگاه­ مجری این رشته در مقطع کارشناسی، به ارزیابی و نقد این برنامه جدید پرداخته شود. یافته­ها بیانگر آن است که در کنار بیان نقاط قوت این برنامه در بخش­های مختلف تهیه و تدوین یک برنامه درسی همچون عناوین درسی روزآمد، توجه به نیازهای کاربردی و بومی، توجه به زبان فارسی، توجه به فناوری­های جدید و نیز  بهره­گیری از منابع جدید و متنوع، شاهد طرح کاستی­هایی در خصوص برخی عناوین درسی و سرفصل دروس، شماری از منابع پیشنهادی و نحوه انتخاب پیش­نیازها بوده­ایم؛ کاستی­هایی که به باور آنها می­تواند چه در حین اجرای برنامه و چه از جهت دستیابی به اهداف، به چالش­ها و ناکامی­هایی در اجرای برنامه جدید بینجامد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6736.html   کتاب فهم فلسفه‌سیاسی در بستر زندگی اجتماعی نوشته مل تامپسون و ترجمه نرگس تاجیک نشاطیه را انتشارات پگاه روزگارنو در سال 1397ش منتشر کرد. در این کتاب، مولف با اتخاذ یک راهبرد مخاطب‌محور و در پرتو توجه‌به مسائل و پدیده‌های روز سیاسی، بر تحلیل و تجزیه آنها در چارچوب فلسفه‌سیاسی تاکید داشته‌است. از ویژگی‌های قابل تاملِ کتاب، بهره‌مندی از روال و روند تاریخی در توجه‌به مفاهیم بنیادین و نوین فلسفه‌سیاسی در برابر علم سیاست و احیای نگرش هنجاری به امور سیاسی است. در این مقاله، کتاب از منظر روش و مبنای نظری و تجزیه‌وتحلیل‌ها و داده‌ها، نقد و بررسی شده‌است و در مجموع به این نتیجه می‌رسد که به‌رغم بهره‌مندی از شیوه‌های نوین تالیف، نگارش و ساختاربندی متن و ایجاد جذابیت محتوایی و شکلی برای مخاطب، این کتاب نتوانسته‌است، تحلیل و تبیین مناسبی از کاربست فلسفه‌سیاسی در مسائل روزِ اجتماعی را به‌خوبی نشان دهد. دراین مقاله، علت چنین وضعیتی در خروج از ریل راهبردی نویسنده مبنی بر التفات و تمرکز بر فلسفه‌سیاسی، از فصل چهارم به بعد، پراکندگی و آشفتگی در طرح موضوعات و پدیده‌های بسیار متنوع و عدم تناسب و توازن معنایی و مفهومی در بیان آراء و نظرات فیلسوفان و متفکران سیاسی مشاهده می‌شود. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6160.html یکی از مسائل مهم در حوزه چیستی فلسفه اسلامی، نسبتی است که این فلسفه با فلسفه یونانی دارد. محور اصلی مباحث کتابی که این نوشتار درصدد معرفی و نقد آن است، بررسی مسئله مذکور است. در این راستا با توجه به بدیع بودن موضوع و مدعاهای کتاب و دشوار بودن سبک نویسنده، سعی شده است ابتدا خط سیر و محتوا و مدعای اصلی نویسنده روشن شود و در نهایت در قسمت نقد، ابتدا به صورت اجمالی به نقاط قوّت و ویژگی های مثبت کتاب و نقد شکلی کتاب پرداخته شده سپس به صورت تفصیلی وارد نقد تحلیلی کتاب شده ایم. شاید بتوان گفت مهمترین نقص کتاب علاوه بر تمرکز بر اندیشه قرآنی به جای فلسفه اسلامی، ناکافی بودن ادله نویسنده و عدم توجه کافی به ادله رقیب است که سعی شده در قسمت نقد محتوایی مصادیق متعدد این نقص به تفصیل نشان داده شود. با وجود نقدهای وارده بر کتاب، موضوع کتاب و روش شناسی محققانه و استنباط ها و خوانش های متفاوت آن از متون فلسفه اسلامی به لحاظ کیفی آن قدر جذاب و قابل قبول است که پیشنهاد می شود مراکز آموزش عالی این کتاب را به عنوان متن کمک آموزشی در مقطع دکتری فلسفه اسلامی و فلسفه تطبیقی لحاظ کنند. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6737.html در خصوص بررسی و نقد وضعیت منطقه­ی خاورمیانه آثار و پژوهش­های متعددی نگاشته و منتشر شده است. از مهم­ترین رویکردهای تحلیلی در این خصوص می­توان به تحلیل تقابل‌های هویتی اشاره نمود. اندیشمندان و کارشناسان منطقه­ای و بین­المللی از این منظر به تحلیل وضعیت امروزین خاورمیانه پرداخته­اند. امین معلوف که یک لبنانی ـ فرانسوی محسوب می­شود در آثار خود از منظر تقابل­ها و تضارب­های هویتی به بررسی وضعیت این منطقه و متعاقب آن وضعیت جهان معاصر متمرکز شده است. این نوشتار به بررسی و نقد کتاب هویت­های مرگبار و به تبع آن رویکرد مطالعاتی معلوف در دیگر آثار وی اختصاص یافته است. بررسی و نقد کتاب هویت­های مرگبار نشان می­دهد که معلوف رویکرد انتقادی به وضعیت تقابل­های هویتی داشته و وضعیت امروزین خاورمیانه را ریشه در دروه تاریخی جنگ­های جنگ­های صلیبی بیان می­دارد و علت­العلل وضعیت امروز را در مسئله کژشناسایی «دیگری» و اقدام به حذف دیگری فرهنگی از سوی «خودی»های هویتی معرفی می­نماید. حذف دیگری سبب نارضایتی بخشی از افراد، مردمان و اقوام در ملت­های مختلف شده و خشونت، ترور، جنگ و اقدامات انتحاری را ایجاد می­نماید. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6264.html بخش قابل ملاحظه­ای از دانش ما دربارۀ ایران و روابط آن با دیگر تمدن­های همجوار آن مبتنی بر متون و منابع یونانی و رومی بوده است که بیشتر آنها به فارسی و با کیفیتی قابل قبول ترجمه شده­اند. این درحالیست که اطلاعات قابل توجهی دربارۀ ایران باستان در متون و یافته­های باستان­شناسی مکشوفه در شرق دور و به ویژه چین وجود دارد که تعداد اندکی از آن­ها به فارسی ترجمه شده­است که خالی از اشتباه نیست. از این­رو و نظر به اهمیت متون تاریخی و داده­های باستان شناختی مربوط به ایران در چین، مقالۀ حاضر بر آن است تا ابتدا با بررسی و دسته­بندی آثار مربوط به روابط ایران و چین در زبان انگلیسی و فارسی، به آسیب­شناسی  ترجمه­های فارسی متون و پژوهش­های مناسبات ایران و چین بپردازد و سپس، قسمت مربوط به ایران باستان در کتاب متون باستانی پیرامون روابط چین و ایران را نقد کند. مهم­ترین نتیجه حاصل از این بررسی ضعف مترجمان و ویراستاران در برگرداندن متون چینی و پژوهش­های معتبر به فارسی بوده که در برخی موارد این ضعف­ها خود نتیجۀ اشتباه­های فاحش نویسندگان این آثار در غرب بوده است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6739.html گرچه در سال­های اخیر تحلیل متون توسعه کشور براساس رویکردهای گفتمانی رایج شده است، اما تحلیل زمینه­های اجتماعی اثرگذار بر تولید این متون به همان اندازه موردتوجه قرار نگرفته است. باتوجه به این­که براساس نظریه گفتمان تفسیر یک متن مستلزم تفسیر روابط میان زمینه و متن است، هدف نوشتار حاضر این بود که متن برنامه سوم عمرانی کشور را با استفاده از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف تفسیر کند و زمینه­های فرهنگی و سیاسیِ اثرگذار بر تولید متن برنامه مذکور را براساس مونوگرافی بالدوین تحلیل کند. نوشتار حاضر باتوجه به روش تحلیل گفتمان انتقادی، نظم گفتمانی حاکم بر متن برنامه عمرانی سوم را ”نظم گفتمان برنامه­ریزی و توسعه“ نام­گذاری کرد که ”گفتمان برنامه­ریزی متمرکز فردگرا“ و ”گفتمان توسعه اقتصادی رشدمحور“ به­مثابه گفتمان­های مسلط در آن برنامه محسوب می­شوند و ”گفتمان برنامه­ریزی غیرمتمرکز مشارکتی“ و ”گفتمان توسعه اقتصادی توزیع­محور“ را می­توان به­عنوان گفتمان­های رقیب شناسایی کرد. تفسیر زمینه فرهنگی و سیاسیِ متن برنامه نشان داد که تدوین متن مذکور بیش از آن­که از یک فرایند علمی–عقلانی و فارغ از ایدئولوژی­ تبعیت کند، متأثر از صورت­بندی­های ایدئولوژیکی–گفتمانی، در پی حفظ روابط خاصی از قدرت اجتماعی از طریق متن این برنامه است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6345.html پژوهش فعلی با کاربست روش کتابخانه ای انتقادی به طور عام و بهره گیری از چارچوب ارزیابی کتب مک دانه، شاو، و ماسوهارا (٢٠١٣) به طور خاص کوشید جنبه های شکلی، محتوایی، و روش شناسانه کتاب اصول و روش ترجمه تالیف سمت را مورد بررسی قرار داده، کاستی ها و برجستگی های این اثر را در محدوده چارچوب تحلیلی فوق بنمایاند. یافته های مطالعه گواه این است که، به رغم ماهیت پیشگامانه اثر مورد تحلیل، از حیث روش شناسی، کتاب به شکلی منسجم و نظام مند از منظر یک نظریه خاص زبان شناسانه به بحث در باره موضوع و فرایند ترجمه نمی پردازد بلکه مفاهیمی به شکلی پراکنده عرضه می نماید. از منظر محتوایی نیز، کتاب تصویر کلی از ماهیت رشته، تاریخچه، و قلمرو آن ارایه نمی دهد. پیشنهاد هایی جهت ارتقای کیفیت کتاب در پایان آمده است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6741.html بیش از چهل سال است که نظریۀ دموکراسی چندسالاری رابرت دال، به عنوان یکی از موثرترین، محکم­ترین و روشنگرایانه­ترین گونه­های نظریۀ دموکراتیک تجدیدنظر طلبانه معاصر مورد توجه صاحب­نظران است. نسخۀ انگلیسی این کتاب در سال 1971 چاپ شده و ترجمه آن در سال 1397 منتشر شده است. چندسالاری به عنوان مجموعه­ای از ترتیبات نهادی تعریف می­شود که مخالفت عمومی و مشارکت فراگیر در سیاست را مجاز می­کند. فرض محوری دال در این کتاب، که یک فرآیند خطی را شامل می­شود، اینگونه مطرح می­شود که وقتی نظام­های سلطه‌جو و گروه­سالارهای رقابتی به سمت چندسالاری حرکت می­کنند فرصت­ها را برای مشارکت موثر و پرسشگری افزایش می­دهند و از این رو تعداد افراد، گروه‌ها و منافعی که اولویت­هایشان در سیاست­گذاری مدنظر قرار می­گیرد، بیشتر می­شود. در این نوشتار، تلاش شده زمینۀ فکری و مطالعاتی رابرت دال در طول دو دهه (1970-1950) بررسی شود و ریشه­های تکوین و تکامل نظریۀ دموکراسی چندسالاری وی که در قالب یک کتاب مستقل ارائه شده، در آثار پیشین او شناسایی گردد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6384.html در این مقاله، پژوهشگر بر آن است که نشان دهد رمان دل تاریکی (۱۸۹۹) اثر جوزف کنراد، یک متن استعماری است و تاییدگر ایدئولوژی و سیاست استعمارگری اروپایی، به خصوص بریتانیای عصر ویکتوریا، می­باشد. در این راستا، با استفاده از تحلیل بینامتنی تاریخ­باوری نوین و دیدگاه­های نقادانه­ی منتقدان نامی مطالعات پسااستعماری، پژوهشگر می­کوشد تا گفتمان نژادپرستی متن را مشخص کند، و بدین ترتیب نشان دهد که رمان کنراد در حقیقت بخشی از نظام استعمارگری اروپایی است که با واژگون­نمایی و فرومایه­انگاری آفریقا و بومیان، تصویری ترسناک و ناخوشایند از سرزمین و مردمان غیراروپایی ترسیم کرده است تا بر لزوم سلطه­ی استعماری آفریقا تاکید کند.      https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6742.html سنت با صورت‌بندی اندیشه و اندیشه­ورزی، تحولات در جوامع را جهت­دهی کرده و با کتمان تاریخی بودنش سلطه خویش را بر قرائت ‌معاصر می­گستراند. با این حال چارچوب‌های تحلیل این حوزه، هیچکدام آشکار نمی­سازند که قدرت چگونه دانش‌ و تولیدات فکر دینی را منقاد ساخته و آنها را در راستای راهبردها و اهداف خود به خدمت گرفته است. با این توضیح تحلیل «قدرت و دانش در ایران دوره اسلامی» در رفع این خلاء و با اتخاذ رویکردی گفتمانی تلاش می­کند تا نشان ­دهد که گفتمان اسلامی چگونه و با چه سازوکاری به برجسته‌سازی و حاشیه‌رانی مفاهیم متکثر پرداخته، و چگونه یک مفهوم مرکزی را بسط داده و آنرا فرا‌زمانی/مکانی‌می­نمایاند. مولف پاسخ به­این سوال را جستجو می‌کند که دانش سیاسی از کجا ظاهر و به کجا ختم می­شود. بااینحال در ارزیابی این اثر آشکار می­شود که مرزهای گفتمانی دانش سیاسی در دوره میانه و جدید تعریفی مشخص نمی­یابند همچنین متن مشخص نمی­سازد الگوهای سیاسی که طرد‌ شده­اند تا نظم‌ موجود تنها الگوی ممکن و مشروع زندگی سیاسی تثبیت شود کدامند. با این وصف انتظارات از اتخاذ پیش‌فرض‌های تحلیل گفتمانی همراه با سایر دقایق موجود در متن، محور ارزیابی این اثر قرار گرفته است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6400.html جامَد تلفیقی از دو واژۀ (هیجان و بسامد) است  که به  هیجانات متأثر از استفادۀ حواس مختلف در یادگیری توجه می‌کند  که با توجه به اهمیت هیجانات در تدوین کتاب‌های درسی می‌تواند مدنظر قرار بگیرد. در پژوهش حاضر به منظور کیفیت بخشی و بازنگری محتوای آموزشی کتاب‌های تاریخ زبان فارسی، به بررسی میزان رضایت‌مندی دانشجویان و مدرسان در بهره‌گیری از سطوح مختلف الگوی هَیَجامَد در این کتاب‌ها پرداخته‌ شده است.. بدین‌منظور، از 150 دانشجوی زبان و ادبیات فارسی در 14 دانشگاه مختلف خواسته شد تا پرسشنامۀ محقق‌ساخته رضایت از محتوا که بر اساس سطوح الگوی هَیَجامَد طراحی شده است را پاسخ دهند. همچنین با 8 تن از مدرسان این کتاب‌ها با هدف بررسی میزان رضایت آن‌ها از این کتاب‌ها مصاحبه‌ای نیمه‌ساختاریافته انجام شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد بیشترین میزان رضایت دانشجویان از سطح دیداری با میانگین(57/14) و کم‌ترین آن از سطح درونی با میانگین (00/8) است. مدرسان نیز معتقدند با وجود اهمیت هیجانات در یادگیری زیاد به این مؤلفه در این کتاب‌ها توجه نشده است. بنابراین، می‌توان با توجه به هیجانات و بازنگری کتاب‌های درسی تاریخ زبان فارسی براساس الگوی هَیَجامد و متغیرهای آن، رضایت دانشجویان و مدرسان را نسبت به محتوای این کتاب‌ها افزایش داد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6743.html والزر در «حوزه های عدالت» تبیینی از اصول عدالت توزیعی را ارائه می دهد که بر فهم معانی خیرهای مختلف اجتماعی مبتنی است. این تبیین از عدالت، «تکثرگرایانه» و بر ایده «برابری پیچیده» بنا شده است. مقصود والزر آن است که هریک از حوزه ای حیات اجتماعی، معیارهای خاص خود برای توزیع خیرهای اجتماعی را دارد و نباید معیارهای یک عرصه را به عرصه های دیگر تسری داد. نقطه مقابل عدالت مطلوب والزر، جباریت وسلطه است که به معنای سلطه معیار عدالت در یک عرصه به عرصه های دیگرحیات اجتماعی است. تنوع اصول توزیع خیرهای اجتماعی، تلاش برای ایجاد سازگاری میان کثرت گرایی و برابری، و مخالفت با سلطه سرمایه بر عرصه قدرت سیاسی از نقاط برجسته نظریه عدالت والزر محسوب می شوند. از سوی دیگر، منتقدان والزر معتقدند خصلت محافظه کارانه والزر موجب می شود نتواند موضع انتقادی مشخصی درباره شیوه های نادرست توزیع خیرهای اجتماعی اتخاذ کند. عدم ارائه معیاری مشخص برای فهم معیارهای اجتماعی توزیع خیر، نسبیت معناهای اجتماعی و ناتوانی در ارائه معیاری برای نقد روشهای نادرست در توزیع خیرهای اجتماعی از جمله مهمترین انتقاداتی است که بر نظریه عدالت والزر وارد شده است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6537.html حدود ده سال است که کمیتۀ برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تصمیم گرفته است رشتۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی را به گرایش‌های مختلف تقسیم کند. مبنای اولیۀ این تقسیم بندی، انواع ادبی ارسطویی است. بر این اساس یکی از این گرایش­ها ادبیات غنایی است.در این مقاله که به روش انتقادی - مروری نوشته شده است یکی از دروس این گرایش به نام «آثار غنایی غیر منظوم» نقد و بررسی می‌شود. اصطلاح «غیر منظوم» در عنوان درسنامه نارسا است. با توجه به سایر اجزای درسنامه بهتر است اصطلاح «منثور» جایگزین آن شود. همچنین اصطلاح «شناخت تحلیلی» در هدف مبهم است و بهتر است از اصطلاح «بررسی تحلیلی» استفاده شود. باتوجه به رئوس مطالب و منابع آشکار است که طراحان این درسنامه از استاد درس خواسته‌اند داستان‌های عامیانه بلند را به عنوان منابع اصلی تدریس کند. این داستان‌ها با توجه به اینکه سالیان متمادی به صورت شفاهی در بین مردم نقالی می‌شده است اجزای متنوعی دارد و از منظر ساختاری ارتباط چندانی با سرفصل گرایش ادبیات غنایی ندارد. بهتر است متون منثور موزون، متون نثر فنی و داستان­های مدرن فارسی به عنوان منابع این درسنامه مد نظر قرار گیرد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6744.html تاکنون بسیاری مدرنیته را به مثابه کلیتی یکپارچه در نظر گرفته اند که در زمان و مکانی خاص متولد شده و بالیده است. در این دیدگاه مدرنیته به مثابه امری زمانمند و مکانمند پنداشته می‌شود که با دیگر فرهنگ­ها و اقلیم ها ناسازگار و بیگانه است. اما اگر مدرنیته را «متنی فرهنگی» در نظر بگیریم که بسترساز سوژگی انسانی است، می توانیم نشانگان آنرا در تمامی جمعیت­های انسانی به نسبت­های مختلف بیابیم. کتاب «سه تقریر رقیب درباره مدرنیته: خروج، اعتراض، وفاداری» میکوشد تا با نشان دادن ناسازواری­های نظری در درک امر مدرن بر ماهیت منشوری و چندگانه آن تاکید گذارد و امکان­های مختلف در مواجهه با آن را بررسی کند. از این نظر دشوارۀ کانونی کتاب بررسی امکانات نظری­ای است که در انگارۀ مدرن نهفته‌اند. بدنۀ اصلی اثر به نظرات شش اندیشمند غربی درباره مدرنیته می پردازد. همچنین، در آخرین قسمت کتاب نظرات اندیشمندان ایرانی درباره مدرنیته به بحث گذارده می شود و آراء آنها از سه منظر وفاداری به مدرنیته، اعتراض به آن و خروج از آن بررسی می شود. در مجموع میتوان این اثر را تلاشی ارزنده برای ارائه درکی بهتر از مفهوم مدرنیته دانست. امری که به خودی خود می تواند جامعه ایرانی را در رویارویی آگاهانه تر با مدرنیته یاری بخشد. مقاله حاضر میکوشد به دو روش صورت­گرایانه (فرمالیستی) و محتوایی کتاب یادشده را مورد نقد و ارزیابی قرار دهد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6559.html  کتاب پارادایم نصیحت؛ اندیشه ایرانی فراسوی زوال و تداوم، تلاش دارد، اندرزنامه‌های دوره باستان و اسلامی را در یک الگوی واحد؛ شامل دوبنی‌ها و دلالت‌های چهارگانه تحلیل و بررسی نماید. پرسش این است که الگوی مولفان پارادایم نصیحت برای تبیین اندرزنامه‌های تاریخ ایران چه بوده و تا چه حد تکافوی مطالعات نظری این دسته از منابع تاریخی را دارد؟ یافته‌های پژوهش که با رویکرد انتقادی و شیوه تبیین تاریخی صورت پذیرفته، نشان می‌دهد بن‌مایۀ اندیشه‌ای کتاب مذکور در چارچوبِ از پیش تعیین شده، و متاثر از نظریه ایرانشهریِ بازتولیدشدۀ دورۀ معاصر بنیاد یافته است. در ارزیابی نقادانه آنچه مورد انتظار است امکان طرح الگویی دیگر برای خوانش متن‌های سیاستنامه‌‌ای بوده است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6745.html شادکامی و سعادت از جمله مهم‌ترین مقولاتی است که در طول تاریخ تفکر سیاسی و اجتماعی، در تمدن‌های مختلف مورد توجه بوده است و فیلسوفان تلاش داشته‌اند با ارائه تعریفی جامع از آن، رویکردهای هنجارین سیاسی و حکومتی را تجویز نمایند. این امر اگرچه در دوران تفکر کلاسیک عموما مبتنی بر فهم سعادت به عنوان مقوله‌ای فعال و در نتیجه، کیفیتی برای زندگی خوب بوده است، در دوران مدرن و با ظهور تفکر لیبرالی متحول شد و به واسطه آن، به مقولاتی مانند رشد اقتصادی و افزایش ثروت ترجمه شد. اما این رویکرد نتوانست مانع از بروز ناهنجاری‌هایی باشد که حتی در کشورهای ثروتمند به نحو فزاینده‌ای درحال گسترش هستند. مقولاتی مانند افسردگی، مصرف مواد مخدر، از هم گسیختگی خانوادگی و مانند آن، از جمله بحران‌هایی است که برخی پژوهشگران غربی را بر آن داشت که در جستجوی بدیلی پایدار و فارغ از آسیب برای این رویکرد برآیند. کتاب «سیاست شادکامی» از جمله آثاری است که در این زمینه بر آن است با بهره‌مندی از رویکرد متفاوت کشور بوتان در اعلام «شادکامی» به جای رشد اقتصادی، به عنوان معیار حکومت خوب، مولفه‌ها و ابعاد مختلف این موضوع را در حکومت‌ورزی غربی به ویژه در کشور آمریکا بررسی کند. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6636.html کتاب قواعد و زبان خصوصی از نظر ویتگنشتاین تفسیری متفاوت با تفاسیر رایج از کتاب پژوهش‌های فلسفی عرضه می‌کند. در این تفسیر، مسئلة پیروی از قاعده محور اصلی کتاب و استدلالی برای ناممکن بودن زبان خصوصی به شمار رفته است. کریپکی استدلال ویتگنشتاین را به شکل پاسخ به شکاکی صورت‌بندی کرده که می‌خواهد واقعیتی در ازاء معنای لفظ یا پیروی درست از قاعده به وی عرضه شود. ویتگنشتاینِ کریپکی، چنین مطالبه‌ای را نابجا می‌داند و مدعی است هنگامی می‌توان کاربرد لفظ یا قاعده‌ای را «درست» خواند که با کاربرد دیگر کاربران زبان یا قاعده توافق داشته باشد؛ جز این معیار دیگری برای ارزیابی نمی‌توان داد. تفسیر کریپکی از پرسش و پاسخ ویتگنشتاین مباحث فلسفی فراوانی را برانگیخته است که موضع‌گیری در آن‌ها ثمراتی مهم برای بسیاری از بحث‌ها در روش‌شناسی علوم انسانی دارد. این مقاله، نخست، گزارشی از چالش شکاکانة کریپکی و پاسخ آن به دست می‌دهد. سپس برخی تفسیرهای رقیب و نقدهایی که آن‌ها به تفسیر کریپکی وارد کرده‌اند مرور می‌شود. پس از آن، به تأثیرات این بحث در سایر مباحث فکری اشاره و نهایتاً به بررسی یکی از ترجمه‌های فارسی آن پرداخته خواهد شد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6746.html درک ماهیت جامعه ای تاریخی و چرایی رفتارها، هنجارها و علت برخی رخدادها تنها با مطالعة اندیشه و فرهنگ سیاسی آن جوامع امکانپذیر است. از این رو تحقیق و تفحص در این‌باره می تواند زوایای تاریک یک دوره تاریخی را روشنی بخشد. در مقابل نقد بیطرفانه و علمی این آثار سبب غنای علمی و آموزشی شده و بر کارآیی، سودمندی و امتیازات آنها می‌افزاید. بر این اساس سعی گردید، یکی از آثار تازه نشر یافته دربارة «اندیشه سیاسی در ایران باستان» (به قلم: احمدوند و اسلامی) مورد مطالعه و واکاوی قرار گیرد تا اهمیت و اعتبار و البته برخی کاستی ها و نواقص شکلی و محتوایی آن، به امید ارائة بهتر آن در چاپهای بعدی، مشخص گردد. بر این اساس با وجود نقاط قوتی که تالیف پیش رو از آن برخوردار است، انتقادهای مهم را نیز در شکل و محتوا داراست؛ که از این بین شمارند؛ فقدان نتیجه گیری در پایان مطالب، برخی مشکلات مهم در تعمیم اندیشة سیاسی حاکم در یک دوران به کلِ دوران باستان، وجود تناقضات اساسی در بخشهای مختلف کتاب و برخی اشکالات محتوایی که در نتیجة عدم بهره بری از منابع مهم(به طور جامع) و همچنین عدم بررسی اعتبار منابع و مآخذ پدید آمده است.   https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6637.html تنوع آراء و نظریات جامعه‌شناسی و نیاز توسعه علم به بازاندیشی و نقد مداوم نظریات، ارائه چارچوبی منطقی برای نقد و بررسی نظریه‌های جامعه‌شناسی را ضروری می‌سازد. هدف نوشتار حاضر فراهم آوردن این چارچوب با تکیه بر مفهوم فرانظریه‌پردازی است. روش مورد استفاده، روش اسنادی با تکیه بر مرور انتقادی منابع است. نتایج تحلیل انتقادی نشان می‌دهد، اولاً در حالیکه نقد روشمند نظریه‌ها و فرانظریه‌سازی یک امر ضروری و اجتناب‌ناپذیر برای بهبود و پیشرفت نظری در جامعه‌شناسی است امّا این فرایند در عمل با چالش‌های عدیده‌ای روبروست؛ ثانیاً فرانظریه‌پردازی این امکان را به جامعه‌شناس می‌دهد که در یک چارچوب منطقی، نظریات جامعه‌شناسی را مورد بازاندیشی و نقد قرار داده و به فهم عمیق‌تری از آن دست یافته و چشم‌انداز نظری جدیدی را خلق نماید. ثالثاً با استفاده از رویکرد فرانظری شش گام عمده را می‌توان برای نقد نظریه جامعه‌شناسی برداشت که شامل شناسایی و تصریح مسئله یا سؤال نظری، استخراج و صورت‌بندی منطقی گزاره‌ها و قضایای بنیادی نظریه، شناسایی و تحلیل مفروضات نظریه، تحلیل قابلیت سازگاری و پیوند نظریه با سایر نظریات، تحلیل قابلیت وارسی و اعتباریابی تجربی نظریه و در نهایت مقایسه نظریه با نظریات مشابه رقیب و تحلیل شباهت‌ها و تفاوت‌های آنها بویژه از حیث قوت منطقی گزاره‌ها و مفروضات، قابلیت پیوند با سایر نظریات و قابلیت اعتباریابی تجربی آنهاست. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6747.html پروژه فکری جواد طباطبائی از سه دهه پیش تاکنون بر دو محور اساسی زوال اندیشه سیاسی در ایران و در دهه های اخیر بر حول محور اندیشه ایرانشهری قرار گرفته است. طباطبائی جزو معدود نویسندگانی است که در درون یک دستگاه منظم فکری مفاهیمی را برای توضیح تاریخ اندیشه سیاسی در ایران به کار گرفته است. اما وسعت پروژه او باعث شده است تا تمام مضامین اندیشه سیاسی ایرانشهری به وضوح طرح و بررسی نشده باشند. این مقاله تلاشی است برای شرحی مجمل در مورد واپسین اثر طباطبائی و مباحث مهم آن از جمله جایگاه مجلس اول مشروطه،‌ مفهوم سنت، لزوم تمایز میان ناسیونالیسم و ایده ایران و همچنین تاملی در آراء وی به خصوص در باب ارتباط دیدگاه های او با مسائل معاصر ایران و نقدهایش بر روشنفکران معاصر . نویسندگان استدلال می کنند که اگرچه میراث به جای مانده از ایران باستان مهم و قابل توجه است اما بدون بازسازی اندیشه های کلاسیکی که امروزه به واسطه تلاش خود طباطبائی اندیشه ایرانشهری نامیده می شوند این اندیشه ها همچنان در هاله‌ای از ابهام خواهند بود. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6748.html از کدام منظر اندیگشانی باید به یک نظام فکری، یا یک جریان اندیشه حاکم بر زندگی یک اندیشمند سیاسی پرداخت؟ این پرسشی است که در تحلیل نهایی نحوه مواجهه ما با دستگاه‌های فلسفی-سیاسی گوناگون را مشخص خواهد کرد. مواجه‌ای که بیش از هر چیز درون خودش قصدمندی‌های ویژه کسی را که در حال شرح دادن یک نظام اندیشگانی است، و همچنین مسائلی که ضرورت مراجعه به یک نظریه خاص برای شارح را به وجود آورده‌اند، درون خودش دارد. هر شکلی از مواجه با یک متن،برای کسی که دارد درباره آن می نویسد، جستجویی است برای فراهم آوردن پاسخی که در اینجای مکانی و زمانی مواجه شونده، باید درباره مسائل انضمامی زندگی سیاسی ارائه بشود. با چنین پیش فرضی است که سعی می کنم تا درباره بخشی از یادداشت‌های زندان از آنتونیو گرامشی، متفکر و فعال سیاسی ایتالیایی، بنویسم. مجموعه‌ای که برای فارسی زبانان با عنوان دولت و جامعه مدنی، با ترجمه آقای عباس میلانی، به همّت انتشارات اختران به بازار ارئه شده است. من سعی خواهم کرد تا این بررسی را با تکیّه بر فهمی از مفهوم امر سیاسی به عنوان عاملی وحدت بخش به این بخش از نوشته‌های گرامشی انجام بدهم. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6749.html حزب ازجمله مؤلفه‌های مهمی است که در نظام‌های دموکراتیک از جایگاه با اهمیتی برخوردار است و در واقع حزب حلقه وصل بین عمل حاکمیت و معیارهای حکمرانی است داود فیرحی نیز در کتاب " فقه و حکمرانی حزبی " با طرح حزب تلاش دارد تا فقه سیاسی را با دولت مدرن و ظهور پارلمان و مفهوم قانون در دوران معاصر مرتبط کند و جایگاه احزاب در نظام سیاسی اسلام را تبیین کند نتایج تلاش فیرحی نشان می‌دهد طرح «مسئله‌ی حزب» در فقه سیاسی امتداد منطقی مواجهه‌ی فقه با دولت مدرن است و "مسأله حزب در ایران، فقهی است" اما واقعیت آن است که حزب درایران فقهی نیست و در این مقاله "مسأله حزب در ایران، فقهی است" را به روش توصیفی و تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای نقد می‌کنیم. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6714.html در میان مباحث مربوط به باستان­شناسی، باستان­شناسی دوران اسلامی به عنوان یکی از دوران متنوع با جریان­هایی درخصوص هنر، معماری و شهرسازی همواره مورد توجه باستان­شناسان و پژوهشگران قرار داشته است. نوشتار پیش­رو به بررسی و نقد کتاب «مقدمه­ای بر باستان­شناسی اسلامی» نوشته مارکوس میلرایت می­پردازد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی و نقد کتاب باستان­شناسی اسلامی به عنوان یکی از گرایش­های مهم رشته باستان­شناسی است. کتاب فوق به معرفی باستان­شناسی دوران اسلامی با نگاهی به وضعیت اجتماعی و مذهبی، برخی بناهای دوران اسلامی، فرهنگ­ها و آداب و رسوم می­پردازد. مقاله فوق به نقد شکلی و محتوایی این اثر می­پردازد؛ به­گونه­ای که در نقد شکلی، کتاب به لحاظ فنی، ساختاری و ویژگی­های نگارشی و در نقد محتوایی نیز دقت و صحت مطالب و کم­ و کاستی­های نویسنده در نگارش کتاب مورد بررسی قرار می­گیرد. بررسی دقیق این کتاب نشان می­دهد که این اثر با وجود کیفیت چاپ درخور توجه و روانی نسبی متن در برخی فصل­ها دارای اشکالاتی است. از لحاظ محتوایی کتاب فوق دارای اشکالاتی از جمله عدم ارجاع به منابع دست اول، تصاویر بدون رفرنس، نبود یک ساختار کلی از سلسله­ها و حکومت­های دوران اسلامی در کتاب و عدم یکپارچگی و انسجام مطالب با توجه گستردگی حوزه کاری موضوع است. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6718.html سرشت «فناوری مدرن غربی» و نیز نسبت میان جوامع غیر غربی با این پدیدار نوظهور بیگانه، دو امر­ مهمی است که به موازات افزایش آمیختگی این جوامع به این پدیدار، ذهن بسیاری از اندیشمندان بومی این جوامع را به خود مشغول ساخته است. کتاب «گزینش تکنولوژی از دریچه بینش توحیدی» ثمره اندیشه­ورزی یکی از همین دست اندیشمندان است که البته در جامعه­ای غیر غربی زیسته است. اصغر طاهرزاده به عنوان یک متفکر مسلمان ایرانی، در قالب این کتاب آرای خود درباره چیستی فناوری مدرن غربی و نیز چگونگی برقراری نسبتی شایسته بین جامعه شیعی ایرانی و فناوری غربی را بر پایه آموزه­های اسلامی مطرح نموده است. وی در طرح نظرات خود از این آموزه­ها و به طور خاص از «قرآن» استفاده بسیاری برده است. در مقاله پیش رو بر آنیم تا با تحلیل این کتاب، مقایسه آن با برخی نظریات مطرح در ادبیات جهانی فلسفه فناوری و ذکر برخی نظریات ویژه این اثر، به نقادی آن بپردازیم. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6750.html در این مقاله پیوند تفسیر نص مقدس، ایدئولوژی زبان و سازوبرگ­های سلطه در کتاب دوائر الخوف (دایره­های ترس) را با محوریت مسئلۀ زن بررسی می­کنیم. کتاب دوائر الخوف بر اساس هرمنوتیک تاریخی نص­محور تالیف شده و ابوزید رویکرد انسان­باوریِ پساسکولار دارد. وی در دوائر الخوف از رهیافت­های انتقادی­ای چون نظریۀ فرودستی و نقد آپاراتوس‌های ایدئولوژیک، در چارچوب ساختارگراییِ تاریخی بهره برده و در کنار آراء قرآن‌شناختی خود نوعی جامعه­شناسی سیاسی انتقادی را هم تمهید کرده است. در نظریۀ انتقادی ابوزید، فروبستگی وضعیت ناشی از مناسبات درهم­تنیدۀ شریعت، اقتصاد سیاسی و قدرت حاکمه است. در تحلیل­های وی می­توان تورِ قدرتی را دید که روابط مالی و اقتصادی استثمارگرانه را در سایه­سارِ تفسیر شریعت قرار داده و با مکانیزم­های سرکوب، مانع آگاهی انتقادی در فضای اجتماعی می­شود. این امتناع آگاهی در فضای مصر، در مورد زنان شدیدتر و وخیم­تر است. این مقاله در پنج قسمت به نقد و بررسی دیدگاه­های ابوزید می­پردازد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6751.html محافظه‌کاری به مثابه اندیشه و یا ایدئولوژی، پیوندی مستحکم با عمل و تجربه‌ عینی سیاسی دارد. محافظه‌کاران معمولاً به حفظ آنچه مطلوب می‌پندارند، علاقه نشان می‌دهند و البته مقاومت ایشان در قبال تغییراتی که لازمه شرایط اجتماعی و تاریخی دانسته می‌شود، آنها را مستعد عناوینی همچون واپس‌گرایی و یا ارتجاعی نموده است. کتاب «ذهن ارتجاعی» با این مدعای اصلی که اندیشه محافظه‌‌کاری همواره مبتنی بر برخورد و مقابله با جریانات تحول‌خواه به ویژه برآمده از سنت چپ بوده، به بررسی شکل‌گیری و ابعاد این اندیشه مخصوصاً در اروپای غربی و آمریکا پرداخته است. با آنکه کتاب از مطالبی که در گذشته به صورت مجزایی در جاهای مختلف انتشار یافته، تشکیل شده است با این حال سعی دارد خط سیر مشترکی را از ورای بررسی موارد متعدد تاریخی و سیاسی به بحث و بررسی بگذارد. در این مقاله با نگاهی گذرا به اندیشه محافظه‌کاری، نگاه «کُری رابین» مولف این کتاب به اندیشه مذکور با توجه به ترجمه فارسی آن مورد نقد قرار گرفته و تلاش می­شود ابعاد دیگری از اندیشه محافظه­کاری نیز که چندان در نوشته حاضر مورد توجه کافی قرار نگرفته، مطرح گردد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6752.html ماهیت سیّال تحولات سیاسی در دو دهة اخیر موجب شده است اندیشمندان و پژوهشگران با هدف امکان درک و ارائة تحلیلی­ واقع­بینانه از این تحولات به سوی حوزه­های جدید علمی گرایش یابند. در این میان، روان­شناسی سیاسی کوشیده است به رغم پیچیدگی­هایی که در حوزه­های متفاوت علمی وجود دارد، پلی میان مسائل روانشناختی، جامعه­شناختی، تاریخی، فلسفی، انسان­شناختی و زبان­شناسی بزند و امکانات جدیدی را برای بازفهمی امر سیاسی فراهم آورد. دانش رو به گسترش روان­شناسی سیاسی به واسطة ماهیت چندرشته­ای، پویا و کاربردی، توانسته است با ارائة تحلیل نو از امر سیاسی، افق­های جدیدی پیشِ­روی علاقمندان بگشاید. محور اصلی بحث در مقاله حاضر، معرفی، نقد و ارزیابی کتاب روانشناسی سیاسی است که توسط جان تی.جاست (John T Jost) و جیم سیدانیوس (Jim Sidanius) گردآوری شده و نسخة انگلیسی آن در سال 2004 از سوی انتشارات روان­شناسی (Psychology Press) در نیوریورک چاپ شده است. نسخة فارسی این اثر از سوی محمدرضا جلالی و محمد سعدی ترجمه شده و در سال 1397 از سوی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات روانة بازار نشر شده است.   https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_5752.html کتاب «اسلام در روسیه: سیاست‌های هویتی و امنیتی» اثر شیرین تهماسب-هانتر، استاد آمریکایی ایرانی-تبار دانشگاه جرج تاون در واشنگتن است که با همکاری دو تن از پژوهشگران همکارش در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، در سال 2004 در نیویورک به چاپ رسیده است. ترجمه این اثر نیز از سوی الهه کولایی، استاد دانشگاه تهران، و دو تن از همکارانش، در سال ۱۳۹1 از سوی نشر نی به زیور طبع آراسته شد. این کتاب ضمن بررسی نقش اسلام و مسلمانان در تشکیل امپراطوری روسیه و تحولات پس از آن تا فروپاشی شوروی، به بحران هویت و تحولات بنیادین در جهت‌گیری‌های سیاست خارجی روسیه پس از شوروی پرداخته و به تأثیر عامل اسلام در روابط داخلی میان اقوام و فرهنگ‌های مختلف درون فدراسیون روسیه و در روابط خارجی این کشور با کشورهای همسایه، عربی، غربی و همچنین اعضای اتحادیه پیشین شوروی پرداخته است. از نظر این نویسندگان، مسلمانان روسیه با وجود تاریخی پر فراز نشیب و سراسر خونین، هنوز نتوانسته‌اند به وضعیت دلخواه خود دست یابند. گرچه این اثر، اطلاعات ارزشمندی را درباره درس‌های مرتبط با سیاست و حکومت روسیه در اختیار دانش‌پژوهان قرار می‌دهد اما اشکالات شکلی و محتوایی بسیاری نیز در این اثر هست که باید مورد توجه قرار گیرد و این مقاله تلاش می‌کند تا ضمن معرفی آن، به نقد شکلی، ساختاری و محتوایی آن پرداخته و نکات اصلاحی آن را برای چاپ‌های بعدی پیشنهاد کند. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6753.html مسئله توسعه همواره از موضوعات قابل توجه برای محققان حوزه­های مختلف علوم اجتماعی بوده است. در این چارچوب، «نگرشی انتقادی به توسعه جماعت­محور» از جمله آثار برجسته در حوزۀ «جامعه­شناسی توسعه» محسوب می­شود که توسط مارگارت لدویت نگارش شده است. لدویت از محققان برجسته حوزه اندیشۀ جماعت­گرایی و عدالت اجتماعی، در این اثر به بازاندیشی توسعه جماعت­محور پرداخته است. لدویت هم بر تحولات عینی در جوامع غربی مانند انگلستان در بستر جهانی­سازی توجه کرده و هم بر دو نقطه عطف فلسفی قرن بیستم یعنی پائولو فریره فیلسوف برزیلی و آنتونیو گرامشی فیلسوف ایتالیایی تمرکز نموده است. به نظر لدویت، توسعۀ جماعت­محور مستلزم پویشی میان نظریه و روش است و مجموعه دانشی بنا می­نهد که بر مبنای عدالت، برابری و دموکراسی استوار می­شود. هدف لدویت تنها شناختن جهان نیست، بلکه به کارگیری آن شناخت برای به بار نشاندن تحول است. به نظر می­رسد پیوند نظریه و عمل جهت تحول از نوآوری­های لدویت در این اثر است. هدف مقاله حاضر این است تا ضمن معرفی اثر مذکور، نقد و ارزیابی آن به دو صورت شکلی و محتوایی و معطوف به جامعه ایرانی مورد بررسی قرار گیرد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6719.html تاریخ بیهقی یکی از متون منثور فارسی است که در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی‌ارشد رشتۀ زبان و ادبیّات فارسی تدریس می‌شود. تاکنون شش تصحیح از تاریخ بیهقی انجام شده که تصحیح فیّاض و تصحیح یاحقّی–سیّدی بیشتر مورد اقبال پژوهشگران قرارگرفته‌است. از آنجاکه وجود یک تصحیح منقّح، کار تعلیم و تعلّم این اثر را آسان‌تر می‌سازد، پژوهش حاضر به نقد و بررسی وزن سروده‌های فارسی تاریخ بیهقی در تصحیح یاحقّی–سیّدی و مقایسۀ آن با تصحیح فیّاض می‌پردازد و می‌کوشد با بررسی اوزان این سروده‌ها، میزان صحّت ضبط و دقّت مصحّحان را بسنجد. برای این کار، کوشش شده علاوه بر بهره‌گیری از قواعد عروضی زبان فارسی، از نسخه‌بدل‌ها، توجّه به صورخیال، انسجام بافت متن، تصحیح‌های معتبر دیوان‌های شاعران مورد استفاده و موارد دیگر این‌چنینی استفاده‌شود. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و داده‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای و سندکاوی با استفاده از روش تحلیل محتوا بررسی شده‌اند. نتیجه نشان می‌دهد دریافت درست معنی ابیات، پیوند آن‌ها با گزاره‌های تاریخی متن و فهم درست این گزاره‌ها در گرو وزن صحیح ابیات است که متأسّفانه در تصحیح یاحقّی–سیّدی به وزن برخی از ابیات، توجّه کافی نشده‌است و این تصحیح به رغم در اختیار داشتن نسخ خطّی بیشتر، در این زمینه دقّت نظر کمتری دارد. https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_6728.html بحران‌‌ مالی 2008-2007، از جهات گوناگونی، موضوع پژوهش واقع شده است. نقش مدل‌های کمی و نظریات ریاضی در رخداد این بحران و عارضه‌های دیگری که چنین مدل‌هایی در بازارهای مالی به بار می آورند، درونمایه اصلی کتاب سخنرانی برای پرندگان درباره پرواز کردن است. نویسنده، با تبیین نقش نظام آموزشی در ایجاد شکاف بین نظریه‌-‌عمل و نقش کوانت‌ها در ترویج و به کارگیری مدل‌های کمی و محاسباتی، روایتی متفاوت از علل رخداد بحران‌های مالی را به دست می‌دهد. در این نوشتار، ضمن بررسی صوری و محتوایی این اثر، با تحلیل درون‌مایه و همچنین با تکنیک‌های متن‌کاوی، مهمترین مضامین این اثر و نیز مبانی و جایگاه آن در متون دانش مالی نقد و بررسی می‌شود.این بررسی منتقدانه نشان می‌دهد که نویسنده‌ی اثر، با نقد مدل‌هایی چون ارزش در معرض خطر، قیمت‌گذاری مشتقه اختیار و توابع کاپیولا، سهم آن‌ها را در ورشکستگی‌ها و بحران‌ها نشان داده است و پیشنهاد کرده است که اصلاح نظام آموزشی مدیریت و اقتصاد برای واقعی‌تر شدن، در دستور کار قرار گیرد.