بررسی و نقد ترجمه کتاب فصول فی فقه العربیه

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار بخش زبان و ادبیات عربی دانشگاه شیراز

چکیده

چکیده
گرچه از چاپ اولیه کتاب، بیش از 40 سال می­گذرد اما در بین کتب فقه‌اللغه از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه‌به سرفصل‌های مشترک در اغلب کتاب‌های این حوزه آنچه جایگاه اثر را تقویت می­کند جامعیت و تحلیل علمی و پرهیز از نقل و روایت محض است؛ هرچند کتاب‌های دیگری نیز بعد از این کتاب به چاپ رسیده‌­اند ولی جایگاه و مشخصه علمی کتاب رمضان عبدالتواب را نداشته‌­اند. حمیدرضا شیخی سال 1367 ش ترجمه­‌ای از کتاب فوق به دست داده است که با نقد و بررسی آن به شیوه استقراء تام و تطبیق اصطلاحی و ساختاری ترجمه وی با اصل اثر این نتایج عمده حاصل شد که ترجمه فارسی کتاب صرف‌­نظر از اغلاط چاپی نه‌چندان کم و برخی اشتباهات در فهم و انتقال مفاهیم در مجموع ترجمه‌­ای قابل قبول و مورد اطمینان است. شاید مهمترین نکته در این ترجمه، عدم برگردان شواهد شعری است که جز در یک فصل، در بقیه کتاب بدون ترجمه رها شده، و چه‌بسا استباط مترجم این بوده که ذکر این ابیات به عنوان نمونه آوایی، صرفی یا نحوی بوده و بُعد معنایی و مفهومی آن مدنظر مؤلف قرار نداشته است. ولی باید پذیرفت که مخاطب اصلی اثر، عرب­‌زبانان یا عربی‌­دانان هستند و مخاطب ترجمه غالبا غیرعرب زبانان.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Translation Criticism: “The Courses on Arabic Linguistics”

نویسنده [English]

  • Yusuf Nazari
چکیده [English]

Although more than forty years have passed since the publication of the first Edition of this book, it is highly important among the Arabic books on Linguistics. Regarding the common titles among most of the books in this field, what fortifies the status of this work is its comprehensiveness and the scientific analysis, and avoiding pure narration. Despite the fact that some other books had published after this book, they could not reach the position of this book written by Ramadan Abd Al-Tawwab. Hamidreza Sheikhi translated the book in 1988. By studying and criticizing his translation through total induction, expressional and structural comparison with the original work, the following results obtained: the Persian translation of the book, in spite of a lot of typing errors and some mistakes in understanding and transforming concepts, is generally an acceptable and reliable translation. Perhaps, the main point in this work is not translating the poetic evidence, but only in one chapter, and they left in their original forms. Maybe, the translator thought that mentioning these verses were just phonetic, morphological, or syntactic examples, and the author did not intend their conceptual and meaningful aspects. Actually, it is confirmed that the main audience of this work are Arabs or Arabic linguists, and the audience of the translation are non-Arab speakers.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • “The Courses on Arabic Linguistics”
  • Ramadan Abd al-Tawwab
  • Hamidreza Sheikhi
  • Translation Criticism
آذرنوش، آذرتاش (1379ش) ، فرهنگ معاصر عربی­ـ فارسی، تهران: نشر نی، چاپ اول.

حجازی، محمد فهمی (1379ش)، زبان‌شناسی عربی، ترجمه: سیدحسین سیدی، تهران: انتشارات سمت و به­‌نشر، چاپ اول.

الصالح، صبحی (2005)، دراسات فی فقه اللغة، بیروت: دارالعلم للملایین، ط17

صفوی، کورش (1385ش)، هفت گفتاردرباره ی ترجمه، تهران: مرکز، چاپ هفتم.

عبدالتواب، رمضان (1367ش)، مباحثی در فقه اللغه و زبان‌شناسی عربی، ترجمه: حمیدرضا شیخی، مشهد: معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، ط 1.

عبدالتواب، رمضان(1999)، فصول فی فقه العربیة، القاهرة: مکتبة الخانجی،  ط 6

کت­فورد، جی.سی (1370ش)، یک نظریه ی ترجمه از دیدگاه زبان‌شناسی (رساله ای در زبان‌شناسی کاربردی)، ترجمه احمد صدارتی، تهران: نشرنی، چاپ 1

لطفی‌­پور ساعدی، کاظم (1378ش)، درآمدی به اصول و روش ترجمه، چاپ 8، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

معلوف، لویس (1992)، المنجد فی  اللغة، بیروت: منشورات دارالمشرق، ط 33

وافی، علی عبدالواحد (1973)، فقه الغة ، القاهره: دارالنهضة مصر للطبع و النشر، ط7

یعقوب، امیل بدیع (1986)، فقه اللغة العربیة و خصائصها، بیروت: دارالعلم للملایین، ط2